"Vay be… Bunu bilmiyordum" Doktorlar neden hastanın yanında fazla durmayın der?

Bugün hastanede sık duyulan bir cümle vardır!!!
“Hastayı yormayın, fazla yanında durmayın.”

Çoğu kişi bunu şöyle anlar: “Rahatsız olmasın.”

Ama asıl sebep bu değildir.

"Hasta yakınlarının doktorlardan duyduklarından en gıcık, uyuz oldukları söylem olduğunu sanki bilinmiyor da..."

Ancak hastasının yanın da durunca hastaya moral verelim psikolojik destek vereceklerine olan inaçları ile Destek verelim derken Köstek olabileceklerini bilmeleride gerekmektedir...

Oysa eski insanlar bu "gıcık" söylemi doktorlardan öğrenmemişlerdi.

Bir insan hasta olduğunda beden sadece hasta olmaz
Sinir sistemi de yük altına girer.

Ağır hastalıkta beden neden “hayatta kalma moduna” geçer?

Ağır bir hastalık başladığında beden şunu yapmaz:
“İyileşelim.”

Önce şunu yapar: “Hayatta kalalım.”

Tıpta buna akut stres yanıtı denir.
Yani beden, bütün sistemleriyle alarm durumuna geçer.

Bu modda vücutta neler olur?

• Sempatik sinir sistemi baskın hâle gelir.
• Adrenalin ve noradrenalin salgılanır.
• Kalp atımı düzenli ama daha “tetikte” çalışır.
• Solunum derinliği ve ritmi, oksijen ihtiyacına göre ayarlanır.
• Kan, sindirimden ve deriden çekilir; beyin, kalp ve bağışıklık hücrelerine yönlendirilir
  Bu bir panik değil, kontrollü bir savunma hâlidir.

Neden her uyaran bedene ek yük bindirir?
Bu moddayken beden için her dış uyaran ek maliyet demektir.

Çünkü:

Her ses → beyin sapında uyarı oluşturur
Her soru → bilişsel yanıt gerektirir
Her duygusal temas → limbik sistemi aktive eder
Ve limbik sistem aktive olduğunda ne olur?

→ Kortizol artar= Kortizol artınca.

• Bağışıklık hücrelerinin koordinasyonu bozulur.
• İltihap yanıtı düzensizleşir.
• Doku onarımı yavaşlar.
• Uyku derinliği azalır.
• Yani hasta yatıyor gibi görünür ama beden dinlenemez.

Yani beden şunu yapar: “Gereksiz olan her şeyi kapat, gerekli olana enerji ayır.”

Vay be…

Eski insanlar bunu nasıl biliyordu?
Ne sinir sistemi biliyorlardı
Ne kortizol
Ne vagus siniri

Ama şunu fark etmişlerdi!!!

“Çok konuşulan hasta daha geç toparlanıyor.”
“Sessiz kalan daha çabuk kendine geliyor.”

Bu yüzden çok eskiden bazı hastalara Konuşmak yasaktı!!!
Ziyaretçi sınırlıydı
Oda loştu

Bugün biz buna: Duyusal yük azaltımı diyoruz.

Onlar buna: “Hastayı yorma” dedi.

Hava meselesi sandığımızdan büyük!!!
Eski toplumlarda ağır hastanın odası sık sık havalandırılırdı.

“Mikrop” bilinmiyordu.

Ama şunu görmüşlerdi: Bayat havada hasta sersemler
Baş ağrısı artar
Nefes daralır
Uyku bozulur

Bugün biliyoruz ki: Karbondioksit arttıkça
Beyin oksijenlenmesi azalır
Halsizlik artar

Onlar ölçmedi.
Hissetti.

Vay be…

Sessizlik neden tedavidir?
Sessizlik sadece “konuşmamak” değildir.

Sessizlik: Kalp ritmini düşürür
Vagus sinirini aktive eder
Sindirim ve onarım modunu açar

Yani beden şunu anlar!!!

“Tehlike yok. Tamir edebilirsin.”

Bu yüzden eski şifacılar: Bazı hastaları konuşturmazdı
Bazı odalara fısıltıyla girilirdi

Bugün buna: Parasempatik aktivasyon diyoruz.

Onlar buna:
“Sessizlik şifa verir” dedi.

Vay be…

Çünkü şunu fark etmişlerdi: Bazı temaslar hastayı rahatlatır
Bazıları huzursuz eder

Bugün biliyoruz:

Güvenli temas → oksitosin artar
Kaygılı temas → stres hormonları yükselir

Yani mesele dokunmak değil, nasıl dokunduğundur.

Vay be…

O yüzden doktorlar şunu der:
“Yanında durmayın.”

Çünkü:

Hasta yalnızlığa değil
aşırı uyarana dayanamaz.

Bazen en büyük destek:

Sessizce orada olmaktır
Kısa süreli görünmektir
Havayı temiz tutmaktır
Bedenin işini yapmasına izin vermektir

Belki de mesele şudur: İyileşme gürültü sevmez.
Şifa bağırmaz.
Beden, sessiz çalışır.

Ve bazen en büyük hata,
“yardım ediyorum” sanmaktır.