8 Soruda Gıda Sağlığı

Merhaba arkadaşlar yeni bir bence ile karşınızdayım.

Gıda insanoğlunun var oluşundan beri temel bir ihtiyaç. Rivayete göre insanın cennetten kovulmasına bile sebep. Gel gelelim aldığıumız gıda ürünlerinde nelere dikkat ediyoruz ya da etmeliyiz? Kısaca bunlarla ilgili bir derleme yaptım. İyi okumalar.

1- TETT Nedir?

Elbette ilk olarak dikkat etmemiz gereken şeyden bahsederek konuyu açmak istiyorum. Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi demektir. Dikkat etmişsinizdir. Son zamanlarda SKT (son kullanma tarihi) yerine hep bu yazar. Neden? Çünkü son kullanma tarihi urunun bu tarihten sonra kullanılamayacağı anlamına gelir. Ancak TETT yazmışsa bir ürünün üzerinde bu üretici firma tarafından tavsiye edilen son tarih demektir ve eğer bozulma kokuşma bayatlama yoksa bu tarihten sonra da bu ürünleri tüketebilirsiniz.

Not: Ben Türkiye'de bu tarih geldiğinde bozulmayan ürün görmedim henüz. Bir de bazı yabancı orjinli ürünlerde EXP. yazar. O da SKT demek. Bir de BBD görürsünüz. Bu da TETT ile aynı şeydir. (Best Before Date)

2- E ile başlayan (E166, E322 vb) kodlar nedir?

Bunlar bazı gıda katkı maddelerinin kod isimleridir. Mesela E 101 riboflavindir. Gıdalara sarı renk veren bir maddedir. Bir donem bu E kodlarının zararları ile ilgili bir patlama oldu. (Sanırım) bu nedenle de artık üreticiler içindekiler bolumune bu E kodlarını cok yazmıyorlar. Mesela E101 yerine direkt olarak riboflavin yazıyorlar. Sizde içinde E faktor yok diye rahat rahat yiyorsunuz. :)

Not: Riboflavinin gıda maddeleri içerisinde bilinen bir zararı yoktur. E kodlar için ayrıntılı bilgi almak istiyorsanız Buraya tıklayarak ayrıntılı bilgilere ulaşabilirsiniz.

3- Plastik Gıda Kaplarının Tabanında Yazan Ok içerisindeki Rakamlar Neyi İfade Eder?

Bu kodlar plastik kabın kullanıldığı materyalin ne olduğunu bize ifade eder. Hangi kodun ne anlama geldiğini merak edenler Buradan ayrıntılı bilgilere ulaşabilirler.

Not: 3 ün gıda ürünlerinde kullanımı kesinlikle yasakken 5 en güvenilir.

4- Konserve Alırken Nelere Dikkat Etmeliyiz?

Konserveler özellikle kış aylarının vazgeçilmezi. Bu nedenle olmazsa olmaz demektir. Lakin uygun koşullarda hazırlanmayan ya da saklanmayan konserveler ne yazıkki son derece zehirli olabiliyor. Bu nedenle konserve alırken dikkat etmemiz gereken birkaç küçük nokta var. Bunlardan en önemlisi konservenin hava alıp almadığı. Halk arasında böyle denir. Konserve uygun koşullarda yapılmamışsa içinde kalan mikroorganizmalar giderek çoğalacak ve konserveyi bozmaya başlayacaklardır. Bozulan konservede M. organizmaların artığı bir gaz oluşacak ve bu kaz konserve kapağını şişirecektir. Normalde konserve kavanozları vakumludur. (bu nedenle zor açılırlar) Konserve kapağının uzerine bastırınca tık tık diye ses cıkararak yukarı aşağı hareket ediyorsa o konserve alınmamalıdır. Ayrıca konserve kapagında akıntı sızıntı vs varsa yine o konserve alınmamalıdır.

5- Et alırkan dikkat edilecek hususlar nelerdir?

Geçen hafta bununla ilgili tam bir yazı yazmıştım aslında. Merak edenler Buradan yazımı okuyabilirler. Kısaca toparlamak gerekirse, etler alınırken mutlaka damgalı olup olmadıgına bakılır. Damga yoksa görünür bir yerde Veteriner Hekim Raporunun asılmış olması şartı vardır. Alınan etler sonra kullanılacaksa parçalatılmadan butun olarak almak, parçalatılmış ya da kıyma çekilmişse aynı gun tuketmek gereklidir. Ayrıca alınan ette ekşime, kokuşma ya da mora veya yeşile çalan bir renk değişimi varsa tüketilmemeli ve derhal ALO 174 Gıda Hattına durum bildirilmelidir.

6- İyi Tarım ve Organik Tarım nedir?

Son günlerde reklamlarda da yogunlukla vurgusu yapılan iyi tarım ve organik tarım ile ilgili bir iki konuya değinmek istiyorum. İyi tarım ile Organik tarım aynı değildir. Organik tarımda kesinlikle ilaç ve suni (ilaç tarzında) gübre kullanımı yasaktır. Kullanılan gübre doğal hayvan dışkısı ile üretilmiş gubrelerdir. Organik tarımın yapıldıgı topragın bile analizi yapılır. Herhangi bir ilaç kalıntısı varsa organik tarım sertifikası verilmez. İyi tarımda ise ilaç kullanımı vardır. Kontrol altında ilaç ve fenni gubre kullanılır ve belirli konsantrasyonu gecen kullanımlarda iyi tarım uretim sertifikası verilmez.

7- UHT Süt nedir? UHT Süt Alırken Nelere Dikkat Etmeliyiz?

UHT (ultra high temperature) ultra yuksek ısı anlamına gelen bir terimdir. UHT ifadesi gorulen sütler özel kazanlarda 2 -4 saniyeliğine 135 - 155 C derece ısıya maruz bırakılırlar ve bu andan itibaren steril kabul edilirler. UHT sütlerin uzun omurlu olmasının sebebi budur. Cunku içinde mikro organizma bulunmayan süt bozulmaz. Bozumayan sutun raf omru de uzun olur. Yanlız sormak gerekli, bu kadar ısıya maruz kalıp mikro organizmaları olduren sistem acaba sütün içindeki yararlı proteinlerin olmesini nasıl engelliyor?

Ambalajlı süt alırken dikkat edilecek husus da konserveninkiyle aynı. Eğer UHT işlemi sırasında bir aksaklık olmuşsa sütün içindeki M. Organizmalar ölmez. Bu nedenle sut ambalajı şişer. Yanlardan şişmiş süt ambalaşını ya da ayran ambalajını görünce uzak durmak gereklidir. Ayrıca ambalajın üzerindeki lekelenmeler vs sızıntı anlamına da gelebilir. Bu şekildeki ambalajlardan da uzak durmak gereklidir.

8- Küf Nedir? Dost mudur, Düşman mıdır?

Evet pek çok kimse küfü kötü birşey olarak bilir. Ama pek az kimse Penisilin denilen antibiyotiğin aslında bir peynir küfünden üretildiğini bilmez.

Peki küf nedir? Küf aslında bir mantar çeşididir desek yalancı çıkmayız. Yaşam şekli bakımından mantarlara çok benzerler. Aslında şekil olarak da çok benzerler lakin biraz mikro görünümlüdür, o yuzden dikkartli bakarsak aslında şekillerini görebiliriz. Ya da ugraşmayın. Küfler şuna benziyor işte :) :

Küfün üremesi için nemli bir ortam yeterlidir ki bu ortam oda sıcaklığındaki oda nemidir. Yani ekstra bir üreme bakımına ihtiyacı yok. Ve şunu söyleyebilirim ki eğer evinizde çok hassas filtreleme sistemi yoksa: KÜFLER EVİNİZİN HER YERİNDE. İnanmayan bir parça pencere kenarına buzdolabına ya da istediği yere ekmek bıraksın. Birkaç gün içinde küflenmeye başladığını göreceksiniz. İşte bu küf zararlı küftür. Aflatoksin denizeln bir toksini ihtiva eder ve tuketilmesi zehirler. Gıda maddelerinin üzerindeki küflerin pek çoğu zehirlidir. Sadece belirli bir tür küfün belirli sıcaklıklarda üretilmesi ile elde edilen küfler yararlıdır. Bu nedenle siz siz olun küflerden uzak durun.