Sağlıklı Beslenme için Gıda Etiketlerini Doğru Okuma Kılavuzu

Sağlıklı ve kaliteli bir yaşam için en önemli faktörlerden birisinin dengeli ve doğru beslenme olduğunu hepimiz biliyoruz. KizlarSoruyor Benceleri içerisinde “Sağlıklı Beslenme” konulu bir sürü faydalı bilgi bulabilmemiz mümkün. Hatta bu isimde bir konu başlığımız var. Ancak sitede yaptığım araştırmada “Gıda Etiketlerinin Doğru Okunması” konusunda herhangi bir bilgi bulamadım ve bu eksikliği gidermek için bu yazımı (aynı zamanda benim ilk bencem) hazırlamaya koyuldum.

Gıda Etiketlerini Doğru Okumanın Önemi

Günlük beslenme planımız içerisinde mümkün olduğu kadar mevsiminde, organik, işlenmemiş gıdaları tercih ediyoruz ve kendi hazırladığımız yiyecekleri tüketmeye çalışıyoruz. Ancak gelişen hazır gıda sektörü nedeniyle gün geçtikçe hazır gıda kullanımımız artıyor ve buna paralel olarak tüm dünyada olduğu gibi bizim ülkemizde de aşırı kilolu “obez” insanların sayısının arttığını, aşırı kilo ve tüketilen gıdaların içeriğinde bulunan zararlı maddeler nedeniyle toplum sağlığının gün geçtikçe bozulduğunu hepimiz görüyoruz. Bunu önlemek gıda etiketlerini doğru okumak ve anlamakla mümkün olabilir.

Etiket Gıdaların Kimlik Belgesidir

Bilinçli, sağlıklı ve dengeli beslenme açısından tükettiğimiz her türlü hazır gıdanın içeriğini bilmemiz, günlük beslenme dengemizi bozmayacak şekilde ayarlamalar yapmamız çok önemlidir. Bunu sağlamak için de “Gıdaların kimlik belgesi” olarak nitelendirebileceğimiz “Gıda Etiketi” okuma alışkanlığının kazanılması gereklidir.

Gıda etiketleri; tüketicileri satın aldıkları gıdanın özellikleri, bileşimi, miktarı, muhafaza koşulları, menşe ülkesi, imalat veya üretim metodu ve son kullanım tarihleri açısından bilgilendirir, tüketicilerin beslenme gereksinim ve ihtiyaçlarına göre seçim yapabilmesini sağlar. Ayrıca çocuklar, hamileler, alerji ve çeşitli diğer hastalıkları bulunanlar gibi hassas olan tüketici gruplarının korunmasını sağlar.

Gıda Etiketlerini Doğru Anlamak İçin Basit Uyarılar

• Mümkün olduğu kadar az malzeme içeren yiyecekleri seçin. Bu, minimum düzeyde işlendikleri anlamına gelir.
• Kimyasal maddeler, koruyucular, yapay tatlandırıcılar ve renklendiriciler içeren gıdalardan uzak durun, adını telaffuz edemediğiniz malzemeleri içeren gıdaları satın almayın ve yemeyin.
• Şeker, mısır şurubu (yüksek fruktozlu) ve trans yağ, lezzet artırıcı olarak bilinen Monosodyum glutamat (MSG) içeren gıdaları almayın.
• Malzemelerin, miktar oranına göre en çok bileşen miktarı ilk sırada yer alacak şekilde listelendiğini bilin. İlk üç sıradaki bileşenlerin çok daha önemli olduğunu unutmayın. (Örneğin listede ilk üç sırasında tatlandırıcılar ya da şeker yazıyor ise o gıdadan kaçının.)
• Etiketin üzerinde bulunan bilgilerin paketin tamamına değil, bir porsiyona veya belli bir gramaja göre belirtildiğini unutmayın.

Gıda Etiketlerini Doğru Okuma Yöntemi

• Son Tüketim Tarihini Bulun : Ürünün uygun şekilde muhafaza edilmek koşuluyla kendine has özelliklerini koruduğu süreyi gösterir. Son tüketim tarihi geçmiş olan gıda sağlıklı değildir, zehirlenmelere neden olabilir.
• Porsiyon İbaresini Bulun : Kalori, lif ve sodyum gibi besin değeri bilgileri bu porsiyon miktarına göre hesaplanır. Buna göre, iki porsiyon yerseniz besin değerlerinin ve kalorisinin iki katını almış olursunuz. Bu zararlı olabilir. Porsiyon miktarını doğru hesaplayın.
• Kalori Değerini Bulun : Kalori ibaresi “enerji değeri”, “enerji içeriği”, “toplam enerji” gibi ibarelerle etiketlenir. Bir porsiyonun verdiği enerji miktarını gösterir. Vücudunuzun en iyi şekilde çalışabilmesi için gereken kalori ihtiyacınıza göre tüketeceğiniz miktarı ayarlayın.
• Günlük Karşılama Miktarı (GKM) Bilgisini Bulun : Her gıda etiketinde belirtilme zorunluluğu yoktur. Mümkün oldukça bu bilgi belirtilen gıdaları tercih edin. Gıdaların enerji ve bazı besin ögeleri için önerilen günlük alım düzeylerinin yüzde olarak ne kadarını karşıladığını ifade eder. Günlük olarak almanız gereken besin ögeleri miktarına dikkat edin.

Her gıdanın üzerinde bulunan etiket biz tüketiciler için ortaya konulmuş önemli bir bilgilendirme aracıdır. Sadece son tüketim tarihine bakıp bir şeyler almak doğru bir davranış değildir. Bizler etiket okuma alışkanlığı kazanmalı, bilinçli bir tüketici olma konusunda ilerlemeli ve sağlıklı beslenmeye dikkat etmeliyiz.

Sağlıklı günler dilerim.

#Sağlık

Esin Kaynakları : tarimorman.gov.tr

How to Read a Food Label - Well Guides