☘️Sağlık&Diyet’te Sık Sorulan Sorular #11: İnsülin Direnci (Pre-tip2 diyabet) Nedir ve Nasıl Kırılır?

Selam canlarım, hepinize merhaba

Bu gün herkesin ilgisini çekmesinden ziyade ‘Gelsin, ihtiyacı olan alsın’ tarzı bir konu hakkında konuşacağız. Ki aslında İnsülin Direnci ve Tip2 diyabet toplumda sıklığı giderek artan, birçok farklı hastalığa zemin hazırlayan bir rahatsızlık.

Ben de hem insülin direncini henüz yenmiş biri, hem de bir sağlıkçı olarak size çağımızın hastalığı insülin direnci ile ilgili birkaç bilgi vereceğim. Hazırsanız başlıyoruz!

Öncelikle, insülin nedir?

Sizi bu olayı anlatmaya taa Big-Bang’den bile başlayabilirim, ancak telaşlanmayın bunu yapmayacığım. Biz olayı şuradan alalım. Vücudumuza içinde şeker olan herhangi bir gıda aldığımız zaman bu gıda barsaklarımıza şekere kadar parçalanıyor ve bu şeker kana karışıyor.

Bu yemek yediğimizde kan şekerimizin yükselmesi durumu. Kanda yükselen şeker öyle elini kolunu sallaya sallaya hücrelere giremiyor. Bir giriş memuruna ihtiyacı var. İşte bu giriş memuru insülin. Kan şekerimiz yükseldiği zaman pankreas hücrelerimiz o hepimizin bildiği insülin hormonu salgılıyor. İnsülin hormonu vücudumuzdaki hemen hemen tüm hücreleri uyarıyor ve kandaki şekerin hücrelere alınmasını sağlıyor.

Peki insüline kim direniyor, niye direniyor?

Aslında insülin direnci dediğimiz şey, hücrelerimizin insülin karşı duyarsızlaşması. Bir takım sebeplerden ötürü çok ya da sık salgılanan insülin hücrelerin kapısını çalıp “Ben geldim, şekeri içer alın.” diyor. Ancak daha önce bunu o kadar sık yapmış ki, hücreler artık insülinin çaldığı kapıya bakmıyor. Ona çok alışmışlar. Bu da insülin direnci adı verilen hastalığı tanımlıyor.

Neden ortaya çıkıyor?

Şimdi bu aslında birçok sebebi olan oldukça geniş bir konu. Yani inslülin direnci olan bir kişiye çıkıp da “Senin bundan bundan ötürü insülin direncin var.” diyemiyoruz. Ancak bu ihtimali arttıran etkenlere bakarsak karşımıza ilk çıkan genetik faktörler. Ailesinde tip2 diyabet öyküsü olan insanlar insülin direncine oldukça yatkın. Aynı zamanda çok sık yemek yiyenler, sıklıkla atıştıranlar, yüksek karbonhidratlı diyete sahip olanlar bu hastalığa en çok yakalananlar. Az önce bahsetmiştik. Siz, ne kadar sık yemek yerseniz, hücrelerinizi insülinle ne kadar sık uyarırsanız hücreleriniz insüline o kadar çabuk alışır. Şimdilik bu bilgiyi cebe koyalım, daha sonra işimize tekrar yarayacak.

İnsülin direncinin sonuçları nelerdir?

Öncelikle kadınlarda Pcos dediğimiz, adet gecikmesine ya da kesilmesine sebep olan bir hastalığın insülin direnci ile de yakından ilgisi var. Üreme sistemi bozukluklarına, hatta kısırlığa kadar gidebilen çok ciddi olayları tetikleyebiliyor. Aynı zamanda insülin direnci tip 2 diyabetin bir alt basamağı. Yani siz insülin direncinizi dikkate almazsanız, hayat kalitenize buna göre düzenlemezseniz şeker hastası olmanız neredeyse kaçınılmaz. Aynı zamanda yüksek kan şekerinin kanser hücrelerini oluşturmada ve ilerletmedeki etkisi de modern tıbbın kanıtladığı bir gerçek. Yani eğer insülin direncine sahipsek, bunu kesinlikle yabana atmamalıyız.

İnsülin direncimiz olduğunu nasıl anlarız?

Burada size biraz kendi tecrübelerimden bahsedeyim. Ben genellikle kiloyu göbekten alan biri değilimdir. Ancak insülin direnci tanısı almadan hemen önce bel çevrem inanılmaz genişlemeye başlamıştı. Bel çevresinden alınan kilo, insülin direncinin en kuvvetli belirtilerinden biri. Daha sonra, kan şekeri dengesizliklerinden kaynaklanan çok aşırı açlık nöbetlerim olmaya başlamıştı. Sabah kalktığımda kendimi aç hissetmiyordum, yemek yemeden birkaç saat idare edebiliyordum ancak yemek yemeye bir başladım mı kendimi durduramıyordum. Sürekli ve sık sık acıkıyordum. Diyet yapmak kelimenin tam anlamıyla imkansız hale gelmişti. İşte siz de böyle durumlar yaşıyorsanız kesinlikle insülin direncinden şüphelenmelisiniz.

Böyle bir şüphemiz varsa ne yapmalıyız, hangi doktora gitmeliyiz?

İşin güzel yanı insülin direnci tanısı koymak çok kolay. Aile hekiminize, dahiliye uzmanına ya da bir endokrinoloğa aç karnına verdiğiniz tahlil ile insülin direnciniz olup olmadığını oldukça rahat bir şekilde saptayabilirsiniz. Burada bizi şaşırtan durum genellikle şu olur. Her insülin direnci hastasında açlık kan şekeri bozulmaz. İnsülin direnci açlık kan şekeri ve açlık insülininin özel bir hesaplanması ile bulunan bir değer ile ölçülür.

İnsülin Direncimiz olduğunu öğrendik, şimdi ne yapmalıyız?

Hastalığımızın gidişatına göre doktorumuz ilaçlı ya da ilaçsız tedavi yöntemini seçebilir. Ki inanın bana aslında ikisi de birbirine çok yakın yöntemlerdir. Yapılan bir araştırmada insülin direnci tedavisi üzerine kullanılan ilacın %10-20 arası bir etkisi olurken, yaşam stili değişikliklerinin %80-90 etkisi olduğu saptanmıştır.

İnsülin direncini kırmak için nasıl beslenmeliyiz?

Bu sorunun cevabı son dönemlerde oldukça popüler olan aralıklı oruca çıkıyor aslında. Az önce, insülin direncinin hücreleri sık uyarmakla ortaya çıktığını söylemiş, bunu aklınızda tutmanızı istemiştim. İşte, tedavisinde yapmamız gerekenler kesinlikle bu cümlede saklı. Biz, hücrelerimizi insüline hasret bırakacağız, hücrelerimiz insülini özleyecek ki onunla beraber daha kolay uyarılabilsinler. Bu da en çok aralıklı oruç dediğimiz uzun açlık blokları oluşturan beslenme düzeni ile mümkün. Bunun yanında, diyetimizden basit şeker ve tatlandırıcı içeren tüm gıdaları çıkarıyoruz. Şekerli ve gazlı içeceklerle vedalaşıyoruz. Yüksek nişansa içeren patates, beyaz ekmek, pirinç gibi besinlerle aramıza mesafe koyuyoruz. Böylelikle insülin direnci ile mücadelenin ilk yarısını tamamlamış oluyoruz.

İkinci yarıda ise büyük kas gruplarını çalıştıran sporlara yöneliyoruz

Hücrelerimizin insülin istemesini sağlamanın bir diğer önemli yolu vücuttaki şekeri büyük kas gruplarını çalıştıran sporlar ile harcayıp onları bu şekilde şekere ve insüline muhtaç bırakmak. Burada yaşımıza, kalp sağlığımıza ve fiziksel durumumuza göre koşma, açık hava yürüyüşleri, yüzme, kardio gibi daha çok kas grubunu çalıştıran sporları tercih edebiliriz.

Eveet, insülin direncinin ne olduğu ve nasıl kırılacağı hakkında bence çok detaylı bir bence oldu. Umarım faydalı olmuştur

Sorularınızı görüşlerinize eklemeyi unutmayın, öpüldünüz

#Doktorkedi