Panik atak yüzünden hayatım mahvoldu. Ne yapabilirim?

Merhabalar,
Anksiyete; korku yaratan durumlarda hissedilen doğal ve sağlıklı bir duygudur ancak anksiyete bozukluğuna sahip kişiler, korku yaratacak herhangi bir durum olmaksızın bu duyguyu deneyimlemektedirler. Her an kötü bir şey olacakmışçasına bir beklentiye girerek bu beklentilerinden dolayı kaygıya kapılmaktadırlar. Bu yoğun kaygı ise onların düşünce ve davranışlarını da olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Olaya ve duruma uymayan yoğun kaygı olduğunda anksiyete bozukluğundan bahsedebiliriz.

Anksiyete Bozukluğunun Belirtileri:

• Panik, korku, tedirginlik ve huzursuzluk duygularını sıkça hissetmek
• Nefes alıp vermede zorluk
• Uyku sorunları

• Hızlı kalp atışları
• Ağızda kuruluk
• Mide ve/veya bağırsak problemleri
• Kaygı yaratacağı düşünülen durumlardan sıkça kaçma hali
• Yoğun bir terleme
• Dikkat problemleri

Panik Atak Nedir?

Panik atak ise anksiyete bozukluğu türlerinden biri olmaktadır. Panik atağın semptomları sıklıkla belirli bir sebep olmaksızın ortaya çıkar ve kişinin günlük hayatını etkileyebilecek düzeyde problemler yaratarak huzursuz edebilmektedir. Beklenmeyen şekilde tekrarlayan ataklarla karakterize bir bozukluktur. Ayrıca, ataklar devam ettikçe kişi atakların geleceğine dair bir beklentiye girebilmektedir ve bu durumda atakların gerçekleşme sıklığını arttırmaktadır. Bu duruma ise beklenti anksiyetesi denir.

Panik Atak Belirtileri:

• Nefes alıp vermede yaşanan zorluk
• Kişinin kendisini ölecekmiş gibi hissetmesi
• Göğüste hissedilen baskı
• Terleme
• Vücuda yayılan sıcaklık hissi
• Üşüme
• Boğulma hissi
• Yoğun dehşet duygusu
• Uyuşma ve karıncalanma hissi
• Bayılacakmış gibi hissetme
• Kontrol kaybı korkusu

Anksiyete ve Panik Atak ile Nasıl Baş Edilir?

• Kaygınızın yoğunlaştığını hissettiğinizde tıpkı bir pasta mumu üfler gibi sakince diyafram nefesi alarak sakinleşmenize yardımcı olabilirsiniz.
• “En kötü ne olabilir?” sorusu anksiyete hissettiğiniz durumlara karşı daha gerçekçi düşünmenize yardımcı olabilmektedir.
• Egzersiz yapmanın anksiyete ataklarına iyi geldiği bilinmektedir.
• Yoğun kaygı hissettiğiniz durumlarda sizi rahatlatacağına inandığınız, güvendiğiniz biriyle iletişime geçerek sakinleşmenize yardımcı olacaktır.
• Lavanta, yasemin, vanilya gibi rahatlatıcı kokuların insan psikolojisi üzerinde pozitif bir etkisi olduğu bilinmektedir. Bu kokuları kullanmayı deneyebilirsiniz.
• Kaygılarınızı bir kağıda yazarak somutlaştırabilirsiniz. Bu yöntem hem rahatlamanıza hem de kaygınızı net olarak görüp çözüm üretebilmenize yardımcı olacaktır.
• Bazen kişiler bu tür durumlarla yalnız başına başa çıkamayabilmektedir. Bu durum da günlük hayattaki işlevlerimizi, duygu, düşünce ve davranışlarımızı sıkça olumsuz etkileyebilmektedir. Bu tür durumlarda bir uzman yardımı almak gerekmektedir.

Okb Nedir?

OKB rahatsızlığına sahip kişilerin, obsesyon adı verilen kontrol edemedikleri düşünceleri ve korkuları vardır. Bu düşüncelerin neden olduğu kaygı, korku ve gerginliği azaltmak için belirli davranış kalıpları geliştirirler. Bu davranış kalıplarına ise kompulsiyon adı verilmektedir. Kişinin rahatlamak amacıyla oluşturduğu bu kompulsiyonlar belirli bir süre sonra rutin haline gelmekte, hem kişi hem de çevresi için içinden çıkması zor bir hal alabilmektedir.

Zaman zaman hepimiz kendimizi düşünmek istemediğimiz inançları zihnimizde atamayabiliriz ve bu duruma bağlı olarak bazı ritüeller geliştirebiliriz. Bununla birlikte çoğu zaman bu zorlantılı düşünce ve davranışlarla sağlıklı bir şekilde baş ederek gündelik yaşamımızı aksatmadan devam edebiliriz. Ancak bu rahatsızlığa sahip kişilerde bu durum oldukça sık ve şiddetli seyretmekte, kişilerin günlerinin büyük bir kısmında yaşanmakta ve kişilerin işlevselliğini ciddi ölçüde bozabilmektedir.

OKB rahatsızlığı olan bireyler sürekli kontrol etme ihtiyacı içinde olabilmektedirler. Örneğin; kapıyı kapattıklarından emin olmak için tekrar tekrar kontrol ederler, ellerini iyi yıkadıklarından emin olmak için sık sık ellerini yıkarlar, ocağın gaz kaçırıp kaçırmadığından emin olmak için sık sık mutfağa giderler, arabalarını kilitlediklerinden emin olmak için sık sık kontrol ederler gibi. Kişiler bu tür davranışlarını sergilemekten yoruldukları halde kendilerini yapmaktan alıkoyamazlar.

Okb'nin kendi içinde birçok çeşidi bulunmaktadır. Temizlik takıntısı, vesvese takıntısı, cinsel takıntılar, dini takıntılar, kontrol etme takıntısı gibi. Bazen kişilerde tek bir tanesi bulunabilirken bazı durumlarda birden fazla çeşit aynı anda bulunabilmektedir.

OKB'nin Belirtileri Nelerdir?

• Bir şeyleri sayma ya da belirli bir sayıda yapma ihtiyacı hissetme (Elleri defa yıkama, 40 tane trafik ışığına yakalanma gibi)
• Aşırı temizlik takıntısı, kirlenme korkusu, mikrop kapacak olma endişesi (Kapı kollarına, çöp tenekesine dokunamama gibi)
• Aşırı miktarda duş alma isteği
• Hata yapma korkusu
• Mükemmeliyetçilik
• Sürekli bir şeylerden şüphe duyma hali (Arabanın kilitli olduğundan şüphe duyduğu için 3-4 defa sokağa çıkıp kontrol etme gibi)
• Cinsel veya dini konuları düşünmekten korkma
• Sürekli el yıkama davranışı sergileme
• Çevresindeki insanlara zarar verme korkusu (Belirlenen dua 5 defa okunmazsa çocuğunun öleceğini düşünme gibi)
• Kıyafetlerine kir, mikrop bulaşmış olması endişesiyle her fırsatta kıyafetlerini değiştirme
• Kontrol kaybı korkusu
• Simetri ve düzen takıntısı
• Belirli cümleleri, kelimeler veya duaları tekrarlama

OKB'nin Tedavisi

Bu rahatsızlığın tedavi almaksızın kendi kendine geçme ihtimali oldukça düşüktür. OKB'ye neden olan düşüncelerle tek tek çalışılması gerekmektedir. Bu da ancak bir uzman kontrolünde olduğunda başarılı sonuçlar alınabilmektedir. Takıntılı düşünce ve davranışlardan kurtulmak birçok kişi için zor bir süreç olabilmektedir. Bu nedenle psikolojik destek almak için mutlaka bir uzmana başvurmanızı tavsiye ederim.


Sağlıcakla kalın,
Psikolog Sümeyye Sağlam