Depresyon Hakkında Bilinmesi Gereken 10 Şey

Çağımızın en büyük kronik hastalığı olan Depresyon hakkında 10 bilgiyi 10 madde başlığıyla sizlerle paylaşmak istiyorum. Umarım bilgilendirici ve eğitici etki yaratır. Hadi başlayalım...

1. Depresyon sözcüğünün Latince kökü “depresus” dur. "Çökkünlük" şeklinde tanımlanır.

2. Depresyona sebep olan nedenler hangileridir?

- Biyolojik nedenler - Genetik faktörler bu nedenlerden başlıcasıdır.

- Psikososyal nedenler: Çevresel faktörler, Hastalık, Ego

3. Depresyon belirtileri nelerdir?

- İlgi, istek azalması ve/veya hiçbir şeyden zevk alamama

- Yorgunluk, enerji azalması, bitkinlik

- Uyku bozukluğu

- Dikkatini toplamada güçlük ve kararsızlık

- İştah bozukluğu

- Ölüm ve intihar düşünceleri

- Değersizlik ve suçluluk düşünceleri

- Kolay kızma

- Tahammülsüzlük

- Gürültüden rahatsız olma

Sayılan bu belirtilerden en az 5 tanesi sizde varsa, 2-3 hafta ve gün boyu görülüyorsa, Psikiyatra gitmeniz önerilir.

4. Depresyonun çeşitleri hangileridir?

- Unipolar (Tekrarlayan) - Bu durumda depresyon sürekli tekrarlanan ataklardan şikayetçidir.

- Bipolar - Bu çeşitte ise kişi mani ve çökkün olarak iki duygu durum yaşar. Manik dönemde abartılı kendini iyi hisseder ve umursamaz ruh hali içindedir. Çökkün dönemde ise kendini çok kötü hisseder. Bu iki durum sürekli birbirini izler. Bu depresyon çeşidine Bipolar Bozukluk da denir.

- Distimik bozukluk - 2 yıldan fazla devam eden ve tedavi edilmeyerek kronikleşen depresyon çeşididir. Ergenlik dönemlerinde daha fazla görülmektedir. Bu kişilerde hayatının her anında depresyonun belirtileri görülür. Eğer distimik depresyon yaşayan biri majör (ağır) bir depresyon daha yaşarsa, buna çifte depresyon ismi verilir.

- Siklotimik bozukluk - Hem distimi hem de manik (bipolar) depresyonun beraber görülme durumudur. 2 yıldan fazla sürmüşse bu teşhis konulur.

- Atipik depresyon - Normal depresyon belirtileri dışında anormal davranışlar, fobik, obsesif uğraşlar, kötü alışkanlıklara düşkünlük, kimseyle anlaşamama ve bir çok değişken duygu durumlara verilen addır.

- Psikotik depresyon - Yanılsama ve varsanılma olarak tanımlanabilir. Kişinin gerçekleri kabullenememesi ve yargılama yeteneğini kaybetmesi olarak değerlendirilir. Depresyon hastalarının %20-25'inde bu durum gözlenir.

- Mevsimsel depresyon - Genellikle iklimsel değişiklik olan bölgelerde yaşanan duygu durum bozukluğudur. Soğuk bölgelerde güneş ışınlarının az olması depresif atakların ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Araştırmalara göre, Finlandiya, Avrupa'nın en çok depresyon görülen ülkesidir.

- Postpartum depresyon - Genellikle hamile kadınlarda doğumdan sonra görülen durumdur. Semptomlar bipolar bozukluğa benzer ve hastaneye yatış durumuna kadar ilerleyebiliyor.

- Melankoli - Genelde sabahları görülen şiddetli bir depresyon çeşididir ve uykudan bile uyandırma şiddetine sahiptir.

- Maskeli depresyon - Depresyonun klasik belirtileri görülmez lakin fiziksel şikayetlere sebep olur (örneğin, Gastrit, Ülser, kronik diğer hastalıklar). O yüzden tanısı gözden kaçabilir.

5. Depresyon nasıl tedavi edilir?

- İlaç tedavisi - İlaç verilerek tedavi şeklidir. Hastalığın seyrine ve çeşidine göre ilaç dozları ayarlanır.

- Psikoterapi tedavisi - Hem ilaç hem de psikolog yardımıyla devam ettirilen tedavi yöntemidir.

- Kombine tedaviler - Uzun süre devam eden ve iyileşmeye yanaşmayan bozukluklarda uygulanan hedefe yönelik tedavi şekilleridir. Bunlar EMDR, elektroşok, radyoterapi gibi uygulamalardır.

6. İlaç tedavisi etkisini nasıl gösterir?

İlk birkaç hafta etki göstermeyebilip, aksine kişinin daha kötü hissetmesine sebep olabilir. Etki 2-4 hafta sonra olumlu yöne doğru değişir. Olumlu etkinin en önemli belirtisi ise uyku ve iştahın az da olsa düzelmesidir. Zamanla üzüntü, suçluluk ve intihar düşüncelerinin unutulması gözlemlenir.

7. İlaçlar ne kadar süre kullanılmalıdır?

İlaçlar tam etki göstermesi için en az 6 ay düzenli kullanılmalı ve KESİLMEMELİDİR. Normal bir depresyon hastasının tedavi süreci 10-12 aydır. Bu süre hastanın iyileşme durumuna göre uzayabilir. İlacın kontrolsüz şekilde kesilmesi olumsuz etkilere sebep olacağından Psikiyatr gözlemi altında dozu azaltılarak kesilmesi önerilmektedir. Kontrolsüz kesilen ilaçlardan sonra depresyon büyük oranda nüks eder. Nüks etmiş depresyonun tedavi süreci minimum 2-3 senedir. Depresyon hastalarının %80'i tedaviye cevap verir. Geri kalanının ise şiddeti azaltılır.

8. Tedaviye cevap alınamazsa ne yapılır?

Tedaviye cevap alınıp alınmadığına emin olmak için 2-3 ay ilaç kullanılmalıdır. Eğer bu sürede cevap alınamazsa, ilaç dozu artırmak, ilacı değiştirmek ya da başka ilaçla kombinlemek seçenekleri mevcuttur. Yine de alınamazsa, Elektroşok uygulaması denenir.

9. Depresyon'un hayatımıza yaptığı etkiler hangilerdir?

- Artan intihar olayları

- Konsantrasyon bozulmasına bağlı oluşan ölümcül kazalar

- Alkol ve uyuşturucu tüketiminin artması

- Verimlilik azalması ve kariyer kaybı

- Okul performans kaybı

- Aile parçalanmaları

- İş kazalarında artış

- Depresyon sonucu bedensel hastalıkların da ortaya çıktığı görülür

10. Hastalar tarafından yapılan yanlışlar hangileridir?

- Psikiyatr onayı olmadan antidepresan ilaçlar kullanmak - Depresyondayım diyip, reçetesiz antidepresan kullanımı size faydadan çok zarar verir.

- İlaçları kendi isteğine göre azaltıp/çoğaltmak veya bir anda kesmek - Çoğu insanın yaptığı yanlıştır ve sonucu çok ağır olabilir.

- Psikiyatr veya Psikologa karşı önyargılı olmak - Toplumumuzda psikiyatr ve psikologa "deli doktoru" yakıştırması yapılmakta ama tüm hayat faaliyetimiz için çok gerekli insanlardır. Eğer depresyonda olduğunuzdan şüpheleniyorsanız, mutlaka bir Psikiyatra görünmenizi tavsiye ediyorum.

- Hastalığın iyileşeceğine inanmamak - Özellikle antidepresan ilaçları kullanmaya başladıktan 1-2 hafta sonra kişinin beyninde oluşan ilk düşüncedir ancak depresyon tedavi edilebilir ve buna inanmak gerekiyor.

Bilgiler tamamen akademik kaynaklıdır ve benim kendi yorumumla yazılmıştır. Resimler internetten alınmıştır.