Covid-19 Aşılarının Madde Madde Etkisi, Riskleri ve Yan Etkileri

Merhaba!

Dünya genelinle binler hatta milyonlarca insanın başının belası olan korona virüs ve onun için üretildiği söylenen birbirinden farklı teknolojiyle geliştirilen covid-19 aşıları konusunda bir kaç konuya değinmenin doğru olacağını düşünerek bu benceyi sizlerle paylaşma gereği duydum.

Korona virüse karşı aşı olan milyonlarca insanların yeni yeni ortaya çıkan ve birbirinden farklı etkilerinin olduğu anlaşılan varyantlar nedeniyle endişeli. Doğal akıllara akıllara aşı olmanın bir mantığı yok gibi düşünmemize sebep oluyor olabilir. Aşı olanların yanında aşı olmayan insanlarda dahil bu konu çekincelerinin olduğu aşikar. İnsanlar bir yandan virüsten korunmak isterken diğer yandan aşıların yan etkilerinden çekiniyorlar. Bunun altında yatan en büyük neden ise aşıların çok hızlı bir şekilde üretilip, yeteri kadar gerekli olan çalışmaların aşılar üzerinde yapılmamasına bağlıyor.

Peki aşıların yan etkileri neler?

Aşı sonrası aşının yapıldığı yerde örneğin; kızarıklık, şişlik ve ağrı gibi benzeri semptomların yaşanması normaldir. Bunun yanında aşı sonrası, yorgunluk, ateş ve eklem ağrıları da aşı olunduktan sonra ortaya çıkabilecek olağan reaksiyonlardandır. Bu yan etkiler genelde insanlarda orta derecede görülüyor ve bir kaç saat ya da gün içerisinde kendiliğinden kayboluyor.

Yukarıda belirtilen yan etkiler aşının vücutta etkili olduğunu ve bağışıklık sisteminin aşıya cevap vererek antikor üretmeye başladığını gösterir.

Dünyada uygulanan aşılardan biontech, moderna, astrazeneca, sinovac ve sputnik v aşısı sonrasında da belirtilen yan etkilerin olduğu gözlendi. Olağan etkilerin yanı sıra bazı münferit aşı sonrası alerjik şok gibi ciddi yan etkilerinde meydana geldiği, ancak bunların istisna olduğu belirtildi. Genel olarak Avrupa İlaç Ajansı, Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi ve Dünya Sağlık Örgütünün onay verdiği aşılar güvenli olarak açıklanıyor.

Yeni Teknoloji MRNA Aşıları

Günümüz son model denilen teknolojiyle üretilen aşılar, klasik aşılara kıyasla daha farklı özelliklere sahip. Bu aşılarda daha çok zayıflatılmış veya öldürülmüş virüs yerine yalnızca covid-19 patojeninin bir birleşenini oluşturmak için genetik talimatlar içerir. Diğer aşılar ise genelde viralvektör tekniği ile üretilen aşılardır.

Viral Vektör Aşılar!

Viral vektör aşılar zararsız adenovirüsleri, başak protein olan SarsCov2'nin yüzey proteine sokmak için taşıyıcı olarak kullanan ve böylece bağışıklık reaksiyonunu tetikleyen aşılardır.

Genel anlamda korona virüs aşılarına göz atalım.

Biontech-Pfizer

Etkin maddesi "bnt162b2" olan bu aşının onay sürecinde ciddi anlamda sayılabilecek yan etkileri olmadı. Yalnızca yorgunluk ve baş ağrısı gibi tipik yan etkilerin ise yaşlılarda daha nadir ve hafif derecede ortaya çıktığı gözlendi. Aşılamanın ardından ABD'de 1ve İngiltere'de 2 olmak üzere cilt kızarıklığı ve nefes darlığının yanı sıra anafilaktik şok olarak bilinen duruma maruz kaldı. Aşıyı bulan isimlerden Özlem Türeci yan etkilerinin hafif ve orta derecede olduğunu belirtti.

Moderna

Etkin maddesi "mrna1273" olan ABD menşeili şirketin aşısı da Biontech-Pfizer ile benzer özelliklere sahip olarak üretildi. Tipik aşı reaksiyonlar genelde hafif ve orta dereceyken, gönüllü olanların %10 gibi oranda bitkinlik ve halsizlik görüldüğü açıklandı. Çok istisna olarak aşı olanlarda yüz felci meydana gelirken, yan etkilerinin nedeninin mrna kaynaklı değil, mrna taşıyıcıları olarak görev yapan ve daha sonrasında vücut tarafından parçalanan lipit nanoparçacıklardan kaynaklandığı açıklandı.

Astrazeneca

Oxford üniversitesi ve İsveç ortaklığı ile üretilen aşının klinik deneyler sırasında bir kişide aşılanmadan sonra omurilik iltihabı görüldü ve arkasından yapılan araştırmalar sonrasında bu etkinin aşı kaynaklı olmadığını kanıtlayana kadar klinik deneylere ara verildi. Viralvektör tekniği ile üretilen bu aşının uygulanmasından sonrada tipik sayılan belirtiler ortaya çıktı, bunlardan bir kaçı; aşının yapıldığı yerde kızarıklık, şişme, yorgunluk gibi yan etkilerin meydana geldiği görüldü. Yaşlı insanlarda çok hafif düzeyde ve ender şekilde ortaya çıktığı belirtildi.

Sputnik V

Rus aşısı olarak ta bilinen sputnik v aşısı klinik deneylerinin 3. fazının sonuçları beklenmeden piyasaya sürüldü, bu aşı iki farklı zenginleştirilmiş aadenovirüs ile üretiliyor. Diğer aşılarda olduğu gibi bu aşıda da olağan yan etkiler görüldü ve aşırı düzeyde etkileyici yan etkilerin henüz daha görülmediği açıklandı.

Sinovac

Halihazırda aşının klinik deneylerinin 3. fazı tamamlanmadı. İnaktif aşı olarak bilinen bu aşılar, öldürülen veya zayıflatılan virüsün vücuda enjekte edilmesi gibi bir yönteme dayanıyor. Bu yöntem özellikle çocuk felci ve kuduz aşısına karşı yıllardır kullanılan bir yöntem. Ülkemizinde salgının ilk başından buyana kullandığı aşılarda yapılan çalışmalar neticesinde, ciddi bir yan etkisinin olduğu gözlemlenmedi. Gönüllerin açıklamalarına göre olağan yan etkiler meydana geldi ve iki gün içerisinde yan etkiler kayboldu. İlk aşılamanın ardından bir kişide ağır alerjik reaksiyonlar gözlemlenirken, söz konuyu deneğin ikinci aşılamanın ardından benzer reaksiyonlar göstermediği açıklandı.

Tüm maddelerin özeti

Her neyse açıklamak isteğim konular kısaca bunlar ama ilerleyen zamanlarda vakit bulabilirsem daha ayrıntılı şekilde yazmak isterim. Malum ilaçlarla ilgili neredeyse her şeyi okuduk, deneyler yaptık vs. 1957 de talidomit adında bir sakinleştirici bulunuyor ve piyasaya veriliyor. İlacı kullanan hamile kadınlar doğum yaptıklarında fok balığı gibi çocukları oluyor, kollar ve bacaklar yok denecek kadar kısa. Durumun ilaçtan kaynaklandığı anlaşılıyor. Bu faciadan sonra Faz 1 - Faz 2 ve Faz 3 çalışmaları ciddileşiyor. Daha birçok ilaç kaynaklı faciadan söz edebilirim ya uzatmayayım. Geldiğimiz noktada yeni bulunan bir ilacın malum testlere tabi tutulmasından dolayı piyasaya çıkışı 20-25 yılı buluyor. Çünkü yan etkiler uzun yıllar sonra çıkabilir, ölümcül ya da ölümden beter olabilir. Bir sürü örneği var ama bu covid-19 salgınında tüm dünya panik olduk ve o panik halimizle ne olursa olsun aşı olucaz dedik ve olduk.

Bu süre içerisinde ben yine bu site üzerinden gerekli uyarılarımı yapmıştım, her aşıya hemen atlamayın araştırın görün bekleyin ardından aşınızı olun diyerek ama gel gelelim sivri zekalı bir takım arkadaşlarımız bana karşı el birliği içinde oldular. Bu işin içinde olan birisi olarak elimden geldiğince yazdım sadece...

20-25 yıllık çalışmalar 1 yıla sıkıştırıldı ki teorik olarak bile mümkün değil ama geliştirilen teknolojiye dayanarak gönüllü olarak kabul ettik. Ben bile ne olursa olsun dedim ve biontech aşısı oldum. İlaçta yeni dünya düzeni bu oldu herhalde. Şimdi biontech firması 2 yıla kadar kanser aşısını da piyasaya süreceğiz diyor. Onda bile uzun dönem testler yapılmayacak ve dünya sağlık örgütü piyasaya sürülmesine onay verecek. Bir örnek daha vereyim. Çocuklar için hepatit aşısı; 2- 8 derece sıcaklık arasında durması gerekiyor. Mesela sıfır dereceye geldi, dondu ve sonradan açıldı. Bu şekilde bir kız çocuğuna vurulursa ergenlik dönemine geldiğinde kemik gelişimi olmuyor. Bu işler bu derece ciddi, hiç beklenilmeyen bir yerden büyük, çok büyük bir sorun çıkabilir. Ama denize düştük, yılana sarıldık, olan bu işte...

Her neyse efendim, kısaca demek istediğim, anlatmak istediğim şey şu; Kimse sizi düşünmüyor, ta ki siz kendinizi düşündüğünüz zamana kadar, kimse size değer vermiyor, ta ki siz kendinize değer verdiğiniz zamana kadar. Siz kendiniz için, aileniz için sağlıklı kalmak zorundasınız, bunu bilerek hareket edip, bunu bilerek yaşamalısınız...

Her şey gönlünüzce olsun 😇

#aimPediatrician 🤗 Sağlıcakla...

Konuya İlişkin Diğer Benceler;

• New World: Daha Salgına Dönüşmemiş Yeni Bir Virüsten Bahsediyorum!
• "SARS-CoV-2 VUI 202012/01" Virüsü Nedir, Dünyayı Nasıl Etkileyecek?
• 2020 Yılının Son Sağlık Bencesi: Covid-19 ve HES!

Bence Şarkı;