Anketler: Para & Ekonomi

Piyasalar önümüzdeki hafta Merkez Bankası'nın yeni başkanı ile olacak ilk toplantısında ki faiz kararına odaklandı. Sizce bu toplantıda nasıl bir karar çıkabilir?

Kripto paralar gizlilik ve anonimlik esasları düşünülerek tasarlanmıştır. Blockchain denilen 'kripto para cüzdanı' olarakta geçen bir sistem var ve bu sistem üzerinden sanal paralar oluşturuluyor. Üreticisi de sahibi de belli olmayan bu paralar kripto para olarak kabul ediliyor. Yani aslında her türlü kötü işte kullanıma gayet açık. Uluslararası operasyonlar, para aklama ve bunun gibi. Normalde bu paraların belirli sitelerde alınıp satıldığı ve bunun için üyelikler oluşturulmasına rağmen sizce izlerini sürmek mümkün mü?

Açıklama: Türkiye' de asgari ücret 294€ (2825 TL) iken Bulgaristan' da asgari ücret 332 € (650 Leva)'dır. Türkiye'de asgari ücretli çalışan sayısı 7,5 Milyon kişi, asgari ücretle çalışan oranı %50' dir. Bulgaristan'da asgari ücretle çalışan oranı %14' dür. Bulgaristan'ın asgari ücreti 31 €'dan 11 kata yakın yükselirken Türkiye maalesef geriden gelen Bulgaristan'a maaşlar yönünden geçilme tehlikesiyle karşı karşıyadır. Bulgaristan' da medyan maaş (ortanca maaş) asgari ücretin %58'idir (******).

Öyleki ülkemize eskiden çalışmaya ve bavul ticartine gelen Bulgaristanlılar bugün gezmeye, tatil yapmaya, alışvereiş gelmektedir. Her yıl ortalama 1.5 milyon Bulgaristanlı Türkiye'ye gelmekte, çoğunluğu Edirne Sınır Kapısından giriş yapmaktadır. Covid-19 döneminde bile yaz aylarında sınır kapılarından ortalama 5 bin Bulgaristanlı Edirne'ye giriş yapmıştır (**).

Soru: Türkiye'de maaşların Bulgaristan'daki maaşların altında kalma tehlikesiyle karşı karşıya kalması ekonominin iyi olduğunu mu yoksa ekonominin kötü olduğunu mu göstermektedir?

Kanıt: "*" tıklayınız.

Merhaba arkadaşlar. Merkez bankası Mart ayında yaptığı toplantı ile faizi %19 seviyesine çıkarmıştı. Birçok kişi faizlerin çok yüksek olduğunu, sıfırlanması gerektiğini söylüyor ve buna gerekçe olarak gelişmiş ülkelerin negatif faiz vermesini gösteriyor. Faizlerin düşmesini/sıfırlanmasını destekliyor musunuz? Yarın faizler sıfıra düşürülürse neler olur?

Kripto paralara dünyada ve ülkemizde büyük bir ilgi var çok büyük karlar getirmesi bu ilgiyi daha çok arttırıyor. İnsanlar bu artışı ve karı görünce kredi çekip para yatırıyor nasıl olsa kardan bu krediyi kapatırım diye. Bitcoin ve Altcoinler olarak geçen bu dijital paralar için ülkemizde halen bir yasal düzenleme bulunmuyor sadece özel şirketler aracılığı ile alınıp satılabiliyor. Tabi bu noktada devlet güvencesi olmadığından çok büyük riskler alınabiliyor. Peki sizin bu konuda yatırımlarınız oldu mu? Ne kadar kazandınız yoksa zarar mı ettiniz?

Açıklama: Türkiye TÜİK'in açıkladığı Kişi Başına Düşen Gayri Safi Yurtiçi Hasıla 51.534 TL yani 9.127 Dolar (*). Türkiye bu Kişi Başına Düşen GSYH ile 189 ülke arasında 74'üncü sırada (*). Kişi Başına Düşen GSYH o ülkede bir yılda üretilen tüm mal ve hizmetlerin değerinin o ülke nüfusuna bölünmesiyle bulunur (*). Ülkedeki insanların bireysel olarak refahını gösterir.

Türkiye Kişi Başına Düşen GSYH'da 74'üncü sırada yer alarak 1990 - 2000 arasında kendisine çalışmaya gelen Rusya, Bulgaristan, Romanya'nın gerisinde kalmıştır. Aynı zamanda 1980 - 2000'de bireysel refahta kendisinden geride olan Letonya, Litvanya, Çekya, Hırvatistan, Meksika gibi ülkelerin gerisinde kalmıştır.

Türkiye'den daha yüksek Kişi Başına Düşen GSYH' olan ülkeler
1. Monako
22. Birleşik Arap Emirlikleri
24. Yeni Zelanda
25. Andora
29. Bahamalar
32. Burnei
34. Malta
36. Slovenya
37. Estonya
39. Çekya
40. Portekiz
44. Litvanya
45. Slovakya
47. Letonya
50. Trinidad ve Tobago
51. Macaristan
52. Uruguay
56. Polonya
58. Şili
59. Hırvatistan
60. Romanya (Eski Demir Perde Ülkesi 1980 - 1990 Türkiye'den gerideler)
61. Kosta Rika
63. Rusya (1990 - 2000 Türkiye'ye çalışmaya gelirlerdi.)
64. Malezya
65. Mauritius
68. Çin
69. Arjantin
70. Meksika
71. Bulgaristan (Eski Demir Perde Ülkesi. 1980 - 1990 Türkiye'den gerilerdi.)
72. Kazakistan
74. Türkiye: 9.127 $

Türkiye' den daha düşük Gayri Safi Milli Hasılası olan ülkeler
75. Karadağ
77. Brezilya
79. Dominik Cumhuriyeti
80. Ekvator Ginesi
82. Tayland
83. Lübnan
84. Libya
85. Gabon
90. Surinam

Soru: Türkiye'nin Kişi Başına Düşen Gayri Safi Milli Hasılada 74' üncü sırada olup, eskiden önünde olduğu pek çok ülkenin gerisinde kalması hakkında ne düşünüyorsunuz?

Kanıt: "*" tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Açıklama: Türkiye devlet borçlanmasında 195 ülke arasında en yüksek faiz ödeyen 4'üncü ülke. Devlet borçlanmalarının süresi 1 yıldan uzun süreli olanlarına "devlet tahvili" deniyor. Bu finansal araçta devlet belirtilen tarihte (vade) faiz getirisiyle beraber ödeme yapmayı garanti eder. Türkiye 10 yıllık devlet tahvillerinde 195 ülke içerisinde Venezuela, Arjantin, Zambia (Afrika Ülkesi)' dan sonra en yüksek faiz ödeyen 4'üncü ülke (*****)

En Yüksek Faizle Borçlanan Devletler (10 Yıllık Devlet Tahvil Faizi)
1. Venezuela %46
2. Arjantin %45
3. Zambiya %36
4. Türkiye %18,37

Türkiye'den Daha Düşük Faizle Borçlanan Devletler (10 Yıllık Devlet Tahvil Faizi)
5. Uganda %15,99
6. Mısır %15,19
7. Ukrayna
8. Kenya %12,66
9. Nijerya %10,59
10. Pakistan %10,43
11. Namibya %10,41
12. Güney Afrika %9,36
13. Brezilya %8,81
14. Sri Lanka
15. Rusya
16. Meksika
17. Endonezya %6,84
19. Bangladeş %6,10
21. Botsvana %5,60
27. Malezya %3,46
30. Romanya %3,25
33. Vietnam %2,33
36. Mauritius %2,20

Soru: Türkiye'de devletin, hükumetin borçlanırken Venezuela, Arjantin, Zambia (Afrika' nın Güneyinde bir ülke)' dan sonra en yüksek faizi ödeyerek borçlanması hakkında ne düşünüyorsunuz?

Kanıt: "*" tıklayınız.

Görevden Alınan Son 3 Merkez Bankası Başkanı

• Murat Çetinkaya (2016-2019): 5 Temmuz 2019'da Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle görevden alınarak yerine Merkez Bankası başkan yardımcısı Murat Uysal atanmıştır.
• Murat Uysal (2019-2020): 7 Kasım 2020 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanlığı görevinden alınarak yerine Naci Ağbal atanmıştır.
• Naci Ağbal (2020-2021): 20 Mart 2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararı ile görevinden alındı. En son değişen TCMB Başkanı 4 ay 13 gün görev yaptı (***).

Açıklama: 5 Temmuz 2019 ile 20 Mart 2021 arasındaki 1 yıl 8 ay 15 günde (yaklaşık 20 ayda) 3 tane TCMB (Merkez Bankası) Başkanı Cumhurbaşkanı kararıyla görevden alındı. Yerine Ak Parti Eski Milletvekili Prof. Dr. Şahap Kavcıoğlu atandı. Buna rağmen devlet yöneticilerimiz aşağıdaki açıklamaları yapıyor.

• Dünyanın en iyi ekonomisiyiz. Türkiye Ekonomisi Dünyada 1 numara. (Cumhurbaşkanı 05.06.2018 - Sakarya).
• OECD' de 1' inci, Dünyada ikinciyiz (Ekonomi Eski Bakanı Berat Albayrak 13.10.2020).

Soru: Son 20 ay içinde 3 kez Merkez Bankası Başkanı görevden alındı son başkan "Rabbim hepimizin hakkında hayırlısını nasip etsin." diyerek görevden alındı, Ekonomi Eski Bakanı Albayrak "Sonumuzu hayreylesin." diyerek istifa etti, bu konu hakkında ne düşünüyorsunuz? Bu neyi gösterir?

Kanıt: "*" tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Selam arkadaşlar ben öğrenciyim. Uzun süredir kripto para borsasını ve normal borsayı takip ediyorum ve bir kaç sorum olacak. Tahmin edebileceğiniz gibi öğrenci olduğumdan çok fazla param yok yatırımlarım küçük ve beni pişman etmeyecek miktarlar ama küçük miktarlar olduğu için getiriside düşük oluyor haliyle. Sizce bir öğrenci harçlığını çıkarmak için kripto paraya mı, yoksa hisseleri mi yatırım yapmalı? Bir diğer önemli hususta kişisel bilgiler. Bildiğiniz gibi borsalar kanun gereği kimlik onayı yapmak zorundalar bankaların zaten hisse alım satımı yapabileceğimiz platformları olduğundan endişe etmemize gerek olmuyor ama kripto para borsaları için aynı şey geçerli değil. Bankalardan bağımsız olan kripto para borsalarına kimlik bilgileri vermek ne kadar güvenli? Kripto para borsası için paribu yu düşünüyorum nedeniyse diğer borsalara nazaran daha az bilgi istemesi. Yanlış bilmiyorsam tc no , cüzdan seri ve no su istiyor yalnızca. Paribu dan binance e transfer ettirip ordan isletip ardından tekrar paribuya çekip bozdurmayı düşünüyorum. 100-150 tl gibi küçük miktar paralarda öğrenci bir kişi harçlığını çıkarmak isteyen birine hangisi daha çok kazandırır?