GDO Nedir? Düşünüldüğü kadar zararlı mıdır?

Son birkaç senedir gündemden düşmeyen ve insanların aşırı derecede tepki gösterip karşı çıktığı GDO, yani Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar nedir, amacı nedir bunun hakkında bilgi vermek istiyorum.

GDO, bir organizmadan diğerine DNA aktarımı ya da canlıda bulunan DNA molekülünün iyileştirilmesi anlamına geliyor. Canlılarda hücre içinde bulunan DNA bir nevi bilgisayar kodu gibidir. Bu kod, canlının fenotipini (fiziksel özelliklerini) ve diğer özellikleri içinde barındırır.

Peki bunun amacı nedir diyecek olursak, aslında bu sorunun cevabı çok basittir. Canlıya yeni özellikler katmaktan başka birşey değil. Hemen şöyle bir örnek vereyim;

Arktik okyanusunda yaşayan bir balık türünü düşünün. Bu balık türü çok düşük sıcaklıklara karşı dirençli bir yapıda olsun. Bu soğuğa karşı direnç sağlayan DNA parçasının bir domatese katıldığını düşünün. Muhtemelen yeni oluşacak domates, soğuğa karşı dirençli bir yapıda olacak ve zor koşullarda daha taze kalabilecek.

Peki bu GDO'nun yararları nelerdir?

Bu olay sayesinde daha çok verim elde edilebilir. Yani siz uygun geni yerleştirirseniz, bir fideden 5 domates yerine 7-8 hatta belki 10 domates alabilirsiniz. Bu verim sayesinde git gide geometrik bir biçimde artan nüfusu doyurmak daha kolay hale gelebilir. Şu anda 6 milyar nüfuslu dünyamız, 2050 yılında tahmini olarak 12 milyar insan nüfusuna ulaşacağı tahmin ediliyor. Bu kadar insanı beslemek normal şartlarda bir hayli zor olacaktır. Bu yüzden GDO'nun önümüzdeki yıllarda birçok insanın hayatını kurtaracağı aşikâr.

Bununla beraber, meyveleri ve sebzeleri, böceklere ve hastalıklara karşı daha dirençli bir hale getirebilirsiniz. Gıdaların olgunlaşma süreçleri ile oynayabilir, daha kısa sürede daha çok gıda yetiştirebilir ve bunların raflardaki ömürlerini uzatabilirsiniz.

Ayrıca organiği daha güzel denilen sebzeleri daha lezzetli hale getirebilirsiniz. Zaten GDO'lu olunca inorganik mi oluyor onu da anlamış değilim.

GDO'nun zararı var mıdır?

İşin aslı GDO'nun bilinen ve ispatlanmış herhangi bir zararı bilinmiyor. Tabii bu hiçbir zararı olmadığı anlamına da gelmiyor. Bu yiyecekleri tüketen veya kullanan organizmalar çevreye olumsuz zararlar verebilir. Veya sizin bir canlıdan aldığınız özelliği başka canlıya eklediğinizde ve bunu birisi tükettiğinde o özelliğe karşı alerji durumu söz konusu ise durum ölümle sonuçlanabilir.

Ayrıca ekosistem içinde bir tahribat oluşursa, bunun sonucunda zincirleme bir reaksiyon gerçekleşebilir. Etrafta bulunan herkes bu durumdan etkilenebilir. Tabii sadece canlılar değil. Hava, su, toprak bile bundan nasibini alabilir.

Peki hangi yiyecekler GDO'lu?

Şu an tükettiğimiz sebzelerin ve meyvelerin hemen hemen hepsinde GDO mevcut. Bununla beraber bitkisel ve hayvansal yağların çoğunda, bisküvi, kraker, puding, bebek maması, şekerlemeler, çikolatalar, gofretler, hazır çorbalar, tavuklar, pamuk, şeker hastalarının kullandığı insülin hormonları, ağızdan yapılan çocuk aşıları ve tıpta birçok sektörde GDO kullanılmaktadır.

Şahsi fikrim;

Eğer gdo hakkında pek fikriniz bu benceden önce olmadıysa muhtemelen hayatımızın ne kadar içine işlediğini de bilmiyordunuz. Ama bu sizi korkutmasın. Bu konuya vakıf olmayan insanların bu konuyu ağızlarına sakız ettikleri için ve uydurma bilgilerle insanları korkuttukları için insanlar haliyle ön yargılılar.

GDO hiç deneye tabii tutulmadan direk halkın önüne sunulmamalı tabii. Ama bu konuda gerekli denetim yasaları çıkartılabilir ve bilimin önü açılarak gerekli testlerden sonra gönül rahatlığıyla tüketilebileceği kanaatindeyim.

Saygılarımla.

Kaynaklar ve ileri okuma;

Evrim Ağacı

Wiki

Learn Genetics Utah

Washington.edu.tr