Spor Fizyolojisi ve Mekaniği, Kas Çeşitleri, Lifler ve Biyomekanik Kavramı

İnsan organizmasında enerji üretimi, iskelet kası fizyolojisi özellikleri ve spor biyomekaniğinden bahsedeceğiz.

Spor Fizyolojisi ve Mekaniği

Öncelikle spor fizyolojisi ve biyomekanik kavramlarını bir tanımlayalım. Spor Fizyolojisi, insan organizmasının kassal çalışmalarına uyumunu ve tepkilerini sportif performansın artırılmasını amaçlayan hareketsizliğin bireyler üzerindeki akut ve kronik etkilerini inceleyen bilim dalıdır. Biyomekanik ise sporcunun kondisyon ve hareket tekniğini, kuvvet hız ve ivme büyüklükleri ile objektif olarak tanımlar.

Anaerobik ve Aerobik Sistem

İnsan organizmasında enerji üretiminden bahsedelim. Kaslar, kimyasal enerjiyi mekanik enerjiye çevirirler. Enerjisinin kaynağı organik fosfattır. Bunlar kas aktivitesi veya genel vücut dokularının aktivitesi için gereken enerji, iki ana metabolik ile temin edilir. Bunlar anaaerobik ve aerobik sistem olarak adlandırılır. Anaerobik kavramı enerji elde edilişi sırasında oksijenin olaya karışmadığını ya da çok az karıştığını ifade eder.

İnsan Organizmasında Enerji Üretimi

Bu sistemde enerji iki metabolik yol şeklinde elde edilir.

İlki alaktik anaerobik sistemdir. Bu terim anaerobik ortamda elde edilen enerji esasına yan ürün olarak laktik asidin oluşmadığını açıklar.

İkinci sistem olan lastik anaerobik sistem terimi ise anaaerobik ortamda elde edilen enerji esasına yan ürün olarak laktik asidin oluştuğunu açıklar. Aerobik sistem ise besin maddelerinin mitokondrilerde oksidasyonu ile Atp, yani yüksek enerji sentezidir.

Şimdi bu bahsettiğimiz terimleri daha iyi anlamak için bir örnekle açıklayalım; Bu örnek 3 durumdan oluşmaktadır. Evden çıktınız ve Belediye otobüsüne binerek okula gideceğinizi farzedin. Çıktığınızda otobüs durağını görebiliyorsunuz ve durağa olan mesafenin size yaklaşık 200 metre olsun.

Aerobik Enerji Yolu

Birinci durumda binanın kapısını kapattınız ve durağa doğru yürümeye başladınız. Ortalarda otobüs gözükmüyor ve siz avaş yavaş yürümeye devam ettiniz. Bu durumda aerobik enerji yolunu kullanarak enerji üretmektesiniz.

Laktik Anaerobik Enerji Yolu

İkinci durumda binanın kapısını kapattığımızda otobüsün Sizin durağınızdan bir önceki duraktan hareketlendiğini gördünüz ve hemen koşmaya başladınız ancak çok hızlı koşmadan da otobüsten önce kendi durağınıza ulaşabileceğinizi bildiğiniz için var gücünüzle koşmadınız. Bu durumda ise laktik anaerobi enerji yolunu kullanarak enerji sağlamaktasınız.

Alaktik Anaerobik Enerji Yolu

Üçüncü ve son durumda kapıdan çıktığınızda fark ettiniz ki otobüs durağa girmek üzere. Bu nedenle siz de var gücünüzle koşmaya ve otobüsü durakta yakalamaya çalışmaktasınız. Kalbinizin çok yüksek hızlı attığını ve nefes nefese kaldığımızı hissettiniz. Bu durumda ise alaktik anaerobik enerji yolunu kullandığınız ortaya çıkmaktadır.

İskelet Kası Fizyolojisi

İnsanda enerji üretimi konusundan bahsettikten sonra şimdi de bu enerjiyi tüketecek olan iskelet kası fizyolojisine de değinelim. Kas dokusu insan vücudu ağırlığının %40 ile 50'sini oluşturan özel bir dokudur ve insan vücudunda iskelet kası kalp kası ve düz kas olmak üzere 3 farklı kas tipi vardır.

İskelet Kası

Hareketi sağlayan iskelet kasları,iskeletin etrafında bukundukları için bu adı almıştır. Bir hareketin oluşumu iskelet kasına bağlı olduğundan iskelet kasları egzersiz fizyolojisi içerisinde ayrı bir öneme sahiptir. Ayrıca iskelet kası lif adı verilen boyu 1 milimetre ile 30 santimetre, eni ise 10 ile 100 Mikron arasında değişen binlerce kas hücresinin bir araya gelmesiyle oluşmuştur.

Kalp Kası

Kalp kasları sadece kalpte bulunan bir kas türüdür. Miyofibrillerin düzenlenişi açısından iskelet kasından ve istemsiz kasılması açısından düz kasa benzer. Kalp Kası hücrelerde bol miktarda bulunan mitokondriler, kasım devamlı çalışmasına imkan verir.

Düz Kas

Son olarak düz kaslar, mikroskopta incelendiği zaman diğer kas türlerine göre çizgili görülmedikleri için bu adı alır. Çalışmaları otonom sinir sistemi tarafından kontrol edilir. Bu da düz kasların istemsiz kasılmalarını sağlar. Vücudumuzda sindirim sistemi, solunum ve üro genital sistemler gibi iç boşluk sistemlerde bulunur.

Kas tiplerinden sonra sporcular için önemli olan diğer bir unsur ise liflerdir. Sporcuların performanslarının değerlendirilmesinde kas lifi tipleri önemli bir performans kriteridir. Çünkü antrenmanlarla kaslarla bulunan kırmızı ve beyaz renklerin sayısal oranlarının artması sağlanamaz. Sadece var olan kapasitelerin artışı sağlanır.

Kırmızı Lifler

Bu manada kırmızı lifler çok uzun süreli ve dayanıklılık türü yani aerobik egzersizlerle...

Beyaz Lifler

Beyaz bekler ise daha çok kısa süreli ve yüksek şiddette yapılan anaerobik egzersizler ile antrene edilerek var olan kapasiteleri geliştirilmeye çalışılır.

Biyomekanik Kavramı

Bencemizde son olarak biyomekanik konusunu ele alacağız. Biyomekanik, Biyoloji ve Mühendislik bilimlerinin yaşayan canlılar üzerinde uygulanmasıdır. Biyomekanik çalışmalarda mühendislik yöntemleri kullanılarak canlıların hareketi sonucu oluşan kuvvet sistemleri incelenir. Biyomekanik, insanın fiziksel yapısını 5 ana başlıkta inceler.

Spor Mekaniği

Bu başlıklardan ilki olan spor biyomekaniği insan vücudunun kas iskelet sisteminde veya ilişkide olduğu diğer yapılar üzerinde açığa çıkan kuvvetlerin birbiriyle etkileşimini inceleyen bilimdir.

Mesleki Biyomekanik

Mesleki Biyomekanik, çalışanların iş ortamlarında en uygun, en verimli şekilde çalışmalarını sürdürmeleri ve çalışmaya bağlı yorgunluğun önlenmesi için gerekli ergonomik düzenlemeleri konu edinen bir alandır.

Günlük Yaşam Aktiviteleri Biyomekaniği

Günlük yaşam aktiviteleri biyomekaniği ise ev ortamında kullanılan eşyaların ergonomisinden, engelli ve yaşlı bireylerin daha bağımsız ve etkin yaşam sürdürmeleri için gerekli ev eşyalarının geliştirilmesinden sorumludur.

Rehabilitasyon Biyomekaniği

Sinir veya kas-iskelet sistemi yaralanma ve hastalıkları sonucu geçici ve kalıcı şekilde engelli olan onucu geçici ve kalıcı şekilde engelli olan bireylerin tedavileri ve yeniden topluma kazandırılmaları konusunda yapılan uygulamaları içerir.

Egzersiz Biyomekaniği

Son olarak egzersiz biyomekaniği, spor fizyoterapi rehabilitasyon veya genel vücut kondisyonu için verilen egzersizlerin en yararlı şekilde uygulanmasını konu edinir.

Ve finalimizi anlattıklarımızı toparlayalım. İnsan organizmasındaki enerji üretimi, iskelet kası fizyolojisi ve biyomekanik alanlarından bahsettiğimiz bencemiz burada sona erdi.

Beğeni ve görüşlerinizi bekliyoruz. Unutmayın; Yorumlarınız, unuttuklarımızı tamamlar.

Sevgiler.