Hacamat ( CUPPİNG THERAHY )

Hacamat (Arapça: حجامة, Hijamah, hajamat), deriden ufak ensizyonlardan vakum yolu ile kan alınmasıdır. Genellikle iki omuz arasından, sırttan, başın arka tarafından yahut vücudun herhangi bir yerinden bardak veya boynuzla alınır. Argoda hafif yaralama olarak kullanılmaktadır.

Hacamat yönteminden, Milattan önceki dönemlerden kalma Hint tıp yöntemleri olan Ayurvedametinlerinde bahsedilmiştir. Antik dönemlerde Mezopotamya, Mısır ve Yunanistan'da uygulanmıştır.[1]

HACAMAT TERAPİSİNİN TARİHİ

İlk yavzılı tıp metni olan, Antik Mısır'a ait M.Ö. 1550 tarihli Eber Papirüslerinde hacamat terapisi anlatılmaktadır. Çin tıbbında binlerce yıldır hacamat kullanılır. Modern tıbbın babası kabul edilen Antik Yunan Tıbbının büyük üstadı Hıpokrat ( M.Ö. 460-377 ) hacamat terapisini ayrıntılı olarak anlatmaktadır. Takipçisi Galen gibi büyük hekimler hacamatı kuvvetli şekilde savunmaktadır. Doğu tıbbında olduğu kadar batı, Avrupa'da hatta Amerika yerlerinde de hacamat terapisine rastlamak mümkündür. Coğrafi olarak oldukça yaygın kullanılan bu iyileşme yöntemi İslam Tıbbında da çok önemli bir yer sahip.

İSLAM TIBBINDA HACAMAT

İslam Tıbbında Hacamat olarak anılan kupa terapisi bir çok sahih hadiste övülmüş ve tavsiye edilmiştir.

TARİHÇESİ

Hacamat Tarihçesi;

Hacamat 5000 yıllık geçmişi olan, çok faydalı bir tedavi metodu olup faydalarını yazmak cilt cilt kitaplara sığmaz. Hacamatı İslam dini getirmemiş bilakis İslam dini bu güzel tadavi yolunu Efendimiz (S.A.V) aracılığıyla desteklemiştir. Elde edilen kaynaklara göre Uygur Türklerinde de hacamatla tedavi izlerine rastlanmıştır. Önceleri her mahallede bu işi bilen ve uygulayan berberler bulunurmuş. Daha sonra yerini modern tıp almış ve hacamat eski koca karı yöntemi olarak tarihte yerini almıştır. Ancak son yıllarda İngiltere, Almanya ve İslam ülkelerinde yapılan bilimsel araştırmalar hacamata hak ettiği değeri vermiştir.

Tıbbın dehası; üstadı İbn-i Sina hazretleride ‘Tıbbın Kanunu’ (El kanun Fıt Tıbb) adlı eserinde ve diğer eserlerinde hacamat tedavisinin ne kadar önemli olduğunu arzetmiştir.

İslam’da Hacamat İslamiyet’de hacamat, Peygamber Efendimiz Muhammed Mustafa (SAV.) “Miraç Gecesi”nden sonra daha da ehemmiyet kazanmıştır. Miraç gecesinde yanından geçtiği bir melek grubunun Peygamber Efendimiz’e: (s.a.v.) “Ümmetine hacamatı emret!” diye söylediğini Abdullah b. Abbâs (r.a) rivayet etmektedir.[1] Hacamat yaptırmanın önemi hakkında bir çok hadis-i şerif mevcuttur. İsteyenler, hadis kitaplarına göz atabilir.

Hacamatı hiç rahatsızlığı olmayan da sağlık için yaptırabilir. Hiç bir rahatsızlığı olmayanlar için yılda 1 veya 2 kez yaptırmaları tavsiye edilir.

YAPILIŞI

Hacamat derinin bir neşter yardımıyla çizilip ağzı geniş olan bir bardak, boynuz ya da şişe gibi aparat ile oluşturulan emme gücüyle kanın çekilmesi şeklinde yapılır. Çay bardağı ve yakılan bir pamuk ile aynı emici basınç gücü de oluşturulabilir. Geleneksel olarak ağrı, sızı veya hastalık olan organa yakın yerlere yapılır. İlk seferde üst sırt bölgesindeki bazı noktalara yapılması tavsiye edilir, kafa'ya yapılması tavsiye edilmez. Kupa, hacamat bölgesine kapatılır. Oluşan vakum kanı yüzeye toplar. Hacamat terapisti yaklaşık iki milimetrelik ince çiziklerle toplanan kanı dışarı çıkarır. Çizme işlemi bir kez daha tekrarlanır ve iki kez daha kupa kapatılarak kirli kan ve dokular arasında toplanan atıklar çıkartılır. Vakumdan dolayı oluşan uyuşma sebebiyle hacamat acı vermez ve çoğunlukla iz bırakmaz Hacamat Terapisi Önecesinde Yapılması Gerekenler! Aç Olmak: Sünnet olan tavsiye aç olmaktır. Terapiden en az 3 saat öncesine kadar bir şey yiyip içmemelidir. Böylece vücut sindirimle uğraşmaz. Terapiden 24 saat öncesinde ve sonrasında yiyip içmeye azami önem göstermeli; mizaca uygun sağlıklı gıdalar alınmalıdır. Hazım Durumu: Kazımsızlık çeken kişiler hacamat öncesi günlerde bağırsakların çalışmasına yardımcı olacak gıdalar tüketmelidir; (Sinameki, İngiliz tuzu, Pelinotu, Acı çehre gibi ) Banyo Yapmak: Kan dolaşımını hareketlendirmek için keseyle banyo yapılması kirli kanın alınmasını kolaylaştırır.
Abdestli Olmak: Hem hacamat terapisinin hem de hacamat olanın abdestli olması gerekir. Hastaya Hacamatın Anlatılması: Tedavinin basamakları basit bir şekilde kişiye antatılır. Şifa verenin sadece Allah (c.c.) olduğunu hatırlatılır.

MODERN TIPDA YERİ

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı gibi bazı hastalıklarda sekonder olarak meydana gelen hipervolemi yüzünden başağrısı ve solunum-dolaşım sıkıntısı çeken hastalar uzman doktorun önerisi ile önerilen miktarda kan aldırırlar ise bu şikayetleri ile ilgili rahatlama yaşarlar.

Hacamat, deneysel çalışmaların yetersiz olması yüzünden modern tıpta kullanılmamaktadır. Kan vermenin de hacamat ile benzer etkide olduğu söylenebilirse de ayrı bir yöntem ve tedavidir. Hacamatta kılcal damarlar üzerinden kan alınmaktadır. Kan verme işleminde ise venöz kan verilmektedir.

Spekülatif iddialar, modern tıbbi araştırma ve kanıtlara dayanmayan hacamatla ilgili iddialar, yaşlı eritrositlerin ve toksinlerin vücuttan temizlenmesi, ağır metallerin vücuttan uzaklaştırılması, ve belirli mevsimlerde hacamat yapılması gibi konuları içerir.

HACAMAT TERAPİSİN FAYDALARI

1- Kan dolaşımını canlandırır. Kalın ve kılcal damarları temizler; tıkanıklıkları açar. ( Hastalıkların %70' kanın organlara düzgün gidememesinden kaynaklanır) kandaki alyuvarları büyüten, kanı katılaştıran ve dolaşımı bozan fazla asitleri çıkarır.
2- Kandaki ve dokudaki gaz ve toksinleri atar. Vücudu ilaçların artıklarından ve salgılarından arındırır. Cilt ve kaslarda birikmiş kimyasal ilaç vb. toksinleri dışarı atar.
3- Hormon bezlerini ve lenf düğümlerini temizler, canlandırır ve düzene sokar.
4- Vücudun enerji kanallarındaki akışı sağlar.
5- Dokuların beslenmesini ve oksijenlenmesini arttırır; sertlikleri ve ödemleri çözer.
6- Kan üretimiyle görevli organları (Kemik iliği, karaciğer, dalak) uyarır ve canlandırır.
8- Beyin Fonksiyonlarını canlandırır. Sinirsel hastalıklar ve dengesizlikleri ortadan kaldırır. Kan damarlarının tıkanması sonucu sinirlerde oluşan baskıyı ortadan kaldırır.
9- Sebebi bilinmeyen ağrıları giderir ve hastalıkları önler.
10- Kansızlık, bel tutulması, eklem ağrıları, baş ağrıları, bel boyun fıtığına ve kireçlenmesine bağlı ağrılar dalak,karaciğer hastalıkları, enfeksiyonlar, sinirsel, psikolojik ve her türlü hastalığın tedavisinde, ayrıca iç kanamayı durdurmada büyük yardımcıdır.
11- Vücutta doğal endofrini yükseltir, kandaki üreyi düşürür. Zararlı kolesterolü (LDL) değerini azaltır,
faydalı kolesterolü (HDL) değerini çoğaltır.
12- Hacamat sırasında vakumlanan bölgedeki hasta hücreler patlar ve prosdagladin maddesi açığa çıkar. Hacamat hemen sonra birçok ağrı yok olur. Kandaki doğal kortizonu artırır.

Hacamat Terapisi bazı özel yönleriyle diğer kupa terapilerinden farklıdır:

* Hacamat terapisinde haya sahibi olunmalı, avret sayılan yerler sadece gerektiği kadar açılmalıdır.
* Hacamat Yalnızca kendi cinsinden olan kişiye yapılır.

Hangi Bölgelerden Yapılır?

Ense çukuru ve bıngıldak hariç her bölgeden hacamat yapılabilir. Hacamat yapılan bölgeden ancak 3-4 hafta sonra tekrar hacamat ulgulanabilir. ( Bu durum hacamat terapisti tekrar değerlendirilebilir.) Farklı hacamat bölgelerinden 7 günde bir hacamat olunabilir.

Ne zaman yapılmalıdır!

Hacamat için en uygun zaman dilimi hicri ayların 17,19,21 ve 23. günleri ile Pazar, Pazartesi, Salı ve Perşembe günleridir. Hicri ayların ikinci yarısı tercih edilebilir. Hastalık durumu hariç havanın fırtınalı olmadığı günler tercih edilmelidir. Güneş doğdukta 2-3 saat sonrası en iyi zamandır. Açken yapılmalıdır.
Hangi Vücüt Bölgelerine yapılmaz! Yanık, egzama, varis yarası ve diğer yaraların, anevrizmaların veya ilerlemiş arteriosklenozun, benlerin ve vitiligonun, yakın zamanda travma geçirmiş bölgelerin,
tamüstüne yapılmaz. (Yukarıda belirtilen yerlere hasta bölgelerin tam üzerine değil, bu bölgelere yakın olan çevresine hacamat yapılabilir.) Sivri kemik üzerine can acıtacağı için yapılmamalıdır. Hacamat Terapisi hangi durumlarda kullanılmaz! Çok kanamaya müsait hemofli hastalarında, Antikoagülan (Kan Sulandırıcı) ilaçları kullanan hastalarda, Kortizon (Steroid) kullanan ve cildi bu sebeble aşırı incelmiş hastalarda, Eski katarakt ve göz ameliyatlarından sonra kafatası, ense çukuru altı ve kulak arkasından, Organ nakli geçiren hastalarda, Karnı tok ve abdestsiz olanlarda, Dinç ve kuvvetli olanlar hariç 60 yaş
üzerinde olup hayatında hiç hacamat yaptırmamış olanlarda, Adet halindeki kadınlarda, Kronik hazımsızlıkta hazım düzeltilmeden (yaş) hacamat terapisi kullanılmamalıdır.
Akut hastalıklarda ise ya hastalığın başlangıcında veya şiddeti azalmaya ve ateş inmeye başladığında yapılmalıdır. Yan etkisiz, faydalı, kolay, ucuz ve etkili bir tedavi yöntemi olan bu sünnetin insanlar arasında yayılması; insanların Tıbb-ı Nebevi hakkında daha fazla bilgi edinmeleri için hacamat terapisi herkese tavsiye ediyoruz.

Hacamat Terapisi Sırasında Yapılması Gerekenler

Niyet Edip Kıbleye Yönelerek Oturmak: Allan (c.c.) emaneti olan vücudu ve sağlığı Allah rızası için düzeltmeye niyet etmelidir. Hacamat Sırasında Boş Konuşmamak: Muavezeteyn ve Ayet-el Kürsi gibi Koruyucu ayetler okumak veya Salavak-ı Şerife getirmek iyidir. Televizyon izlenmemeli, radyo dinlenmemeli, cep telefonuyla konuşulmamalıdır.

TIBBİ UYARILAR

Kansızlık, demir eksikliği, tansiyon düşüklüğü olan kişilerde, demir eksikliği ve beslenme problemleri nedeniyle dikkat eksikliği ve zihinsel yetersizlik yaşayanlarda akıtılan kan volümüne bağlı olarak durumu ağırlaştırabilir. Steril şartlarda yapılmayan uygulamalar hepatit B (HCV), HIV gibi tedavisi güç hastalıkların kişiye bulaştırılmasına yol açabilir. Dolaysıyla eldiven kullanılmalı, neşter yerine tek kullanımlı ustura başı kullanılmalı, bardaklar da bir daha kullanılmamak üzere uygun bir şekilde elden çıkarılmalıdır. Çocuklarda, yaşlılarda, Hamile veya mensturasyon dönemindeki kadınlarda, metastatik kanser hastalarında, kemik ve kas problemleri olan kişilerde kontrendikasyon düşünülmelidir. Ayrıca DVT (Deep Vein Thrombosis) rahatsızlığında da hacamatın uygulanmaması gerektiği bildirilmektedir.

TIBB-I NEBEVİ'DE HACAMAT

Hacamat, İslam dininde Peygamber Muhammed'in tavsiye ettiği bir sünnet olarak kabul görür. Çeşitli hadisler buna kaynak gösterilir:

Ebu Kesbe el-Enmari anlatıyor: "Resulullah başından ve iki omuzu arasından hacamat oldu ve: "Kim bu kandan akıtırsa, herhangi bir hastalık için, bir başka ilaçla tedavi olmasa da zarar görmez!" buyururdu."[2]
Muhammed'in bizzat kendisi Ebû Taybe adında bir hacamatcıya hacamat yaptırmış ve başından kan aldırıp ücretini ödemiş ve şöyle buyurmuştur: "Kan aldırma yollarının en güzeli hacamattır."[3]
"Her kim ayın on yedi on dokuz ve yirmi birinci günlerinde kan aldırırsa kan hücumundan dolayı meydana gelen birçok hastalıklardan şifa bulur." [4]
Mirac gecesinde yanından geçtiği bir melek grubunun Muhammed'e: “Ümmetine hacamatı emret!” diye söylediğini Abdullah b. Abbâs rivayet etmektedir.[5]
“Eğer sizin tedavi olduğunuz herhangi bir şeyde hayır varsa, o da hacamat yaptırmaktır.” [6]

1) Enes bin Malik (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:

Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

“…Kuşkusuz ki sizin kendisi ile tedavi olduğunuz şeylerin en faziletlisi, hacamat olmaktır…”

Müslim 1577/62

2) Cabir bin Abdullah (Radiyallahu Anhuma) şöyle dedi:

Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

“Eğer sizin tedavi olduğunuz herhangi bir şeyde hayır varsa, o da hacamat yaptırmaktır…”

Buhari 12/5724, Müslim 2205/71, Ebu Davud 3857, İbni Mace 3476

3) Abdullah ibni Abbas (Radiyallahu Anhuma) şöyle dedi:

Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

“Şifa üç şeydedir:

1) Bal şerbeti içmekte,

2) Hacamat aletini vurmakta (Yani hacamat olmakta) ve

3) Ateş ile dağlama yapmakta. Fakat ümmetimi ateşle dağlamaktan men ederim!”

Buhari 12/5721, Müslim 2205/71, İbni Mace 3491

4) Asım bin Ömer bin Katade (Rahmetullahi Aleyh) şöyle dedi:

Cabir bin Abdullah (Radiyallahu Anhuma) başı bir bezle örtülmüş olarak geldi ve şöyle dedi:

Hacamat yaptırmadan buradan ayrılmam! Çünkü Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’i işittim şöyle buyuruyordu:

“Hacamatta şifa vardır.”

Buhari 12/5733

5) Abdullah ibni Abbas (Radiyallahu Anhuma) şöyle dedi:

Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

“İsra gecesi, (Miraca çıktığım gece) meleklerden uğradığım her büyük cemaatin hepsi bana:

–Ey Muhammed! Hacamat olmaya devam et, dediler.”

İbni Mace 3477

6) Enes bin Malik (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:

Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

“İsra gecesi, (Miraca çıktığım gece) uğradığım melekler bana:

–Ey Muhammed! Ümmetine hacamat olmayı emret, dediler.”

İbni Mace 3479, Tirmizi 2127

7) Asım bin Ömer bin Katade (Rahmetullahi Aleyh) şöyle dedi:

“Bize, ailemizden Cabir bin Abdullah (Radiyallahu Anhuma) geldi. Kendisindeki bir çıban yahut bir yaradan rahatsız olan diğer bir kimse daha geldi.

Cabir bin Abdullah (Radiyallahu Anhuma) o adama:

–Rahatsızlık duyduğun şey nedir? diye sordu.

O adam:

–Bende, bana çok meşakkat veren bir çıban var dedi.

Cabir bin Abdullah (Radiyallahu Anhuma) o adama:

–Ey delikanlı! Bana bir hacamatçı getir dedi.

O adam, Cabir bin Abdullah (Radiyallahu Anhuma)’ya:

–Hacamatçıyı ne yapacaksın? Ey Abdullah’ın babası diye sordu.

Cabir bin Abdullah (Radiyallahu Anhuma) o adama:

–O çıbanın üzerine hacamat yaptırmak istiyorum dedi.

O adam, Cabir bin Abdullah (Radiyallahu Anhuma)’ya:

–Allah’a yemin olsun ki bana bir sinek değiyor yahut elbise dokunuyor da bu bile bana çok eziyet veriyor ve bana çok meşakkatli oluyor dedi.

Cabir bin Abdullah (Radiyallahu Anhuma), o zatın bu çıbandan dolayı sıkıntısını ve çektiği acıyı görünce şöyle dedi:

–Ben Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’den işittim şöyle buyuruyordu:

‘Eğer sizin tedavi olduğunuz bir şeyde hayır varsa, o da hacamat yaptırmaktır…’

Ravi şöyle dedi:

Sonra bir hacamatçı geldi ve o adama hacamat yaptı ve o adamın hissetmekte olduğu acı ve sıkıntı gitti.”

Müslim 2205/71

KAYNAKÇA

1- ^ "Bloodletting Over the Centuries". Gilbert R. Seigworth, M.D. 1980. Retrieved 2009-07-12.

2- ^ Ebu Davud, Tibb 4, (3859); Ibnu Mace, Tibb 21, (3484)
3- ^ Buhâri, Tıb 13; Müslim, Musakat 62, 63; Ebû Dâvûd Nikâh 26, Tıb 3
4- ^ E. Davud Tıp H. 3861; Tirmizi Tıp H. 2051
5- ^ Ali Nâsıf, et-Tâc, III, 203
6- ^ İbni Mace 3476,Buhari 12/5724

SONUNA KADAR OKUDUĞUNUZ VE BEĞENDİĞİNİZ İÇİN TEŞEKKÜR.

BİRAZ UZUN OLDU AMA UMARIM FAYDALI BİR BİLGİ OLMUŞTUR.