Yumurtanın Organik ve Tazeliği

Pek çoğumuz aldığımız yumurtanın ne derece taze ve hangi şartlar altında üretildiğini bilmiyor. Daha çok ekonomik krizden dolayı ucuz olanı almaya yöneliyoruz. Bu konuda kimseyi suçlayamayız elbette. Ancak işimiz her zaman insanları bilgilendirmek olduğu için sizlere organik bir yumurtayı nasıl tanıyabileceğinizi ve bir yumurtanın ne derece taze-bayat olduğunu anlayabilmeniz için bir kaç bilgi vermek istedim.

Öncelikle pek çok kişi ''Organik Yumurta'' adı altında satılan yumurtaların aslında gerçekten organik olmadığına inanıyor ve ''Organik'' ismini kullanarak daha pahalıya satış yapma tekniği kullanıldığını düşünüyor. Bunu gerçekten anlamanın çok basit bir yolu var. Bir yumurtanın organik olup olmadığını yumurtanın üzerindeki Yetiştirme Metodu Kodu ile kolaylıkla anlayabiliyoruz.

Yetiştirme Metodu Kodu

Yetiştirme metodu kodu yumurtanın üzerinde bulunan etiketin en başında bulunur. Bu kod 0,1,2,3 rakamlarından birisini almaktadır. Her bir rakam, o yumurtayı veren tavuğun hangi şartlar altında yetiştiği hakkında bilgi verir.

Bir yumurtanın üzerinde buna benzer bir etiket bulunması zorunludur.

En baştaki Yetiştirme Metodu Kodu olarak geçer. Ve yumurtanın üzerinde bu kod;

0 ile başlıyorsa organik yetiştiricilik (Organik Yumurta)

1 ile başlıyorsa serbest gezen yetiştiricilik (Free-range, Açık dolaşıma erişim)

2 ile başlıyorsa kümeste kafessiz yetiştiricilik

3 ile başlıyorsa kafeste yetiştiriciliği ifade eder.

Bu kodlara göre bir yumurtanın üzerindeki kodun 0 veya 1 olması ilk tercihimizdir. Bu koşullar altında yetişen tavuklar daha sağlıklı ve daha stressiz oldukları için daha verimli yumurtalar üretirler.

Çoğumuzun evlerindeki yumurtaların üzerindeki yetiştirme metodu kodu genellikle 3'tür. Kafes ortamında yetiştirilen bir tavuk stres ortamından dolayı yeterli verimi verememektedir. Toprak ile etkileşimi olmadığı için topraktan faydalanamaz. Kafesinin boyutu A4 kağıdının biraz daha büyük boyutu halinde oluşan bir küp kadardır. Bu olaya farkındalık yaratmak için yeterli ekonomik gücümüz elbette yok ancak bilinçli olmakta fayda var.

Yetiştirme metodu kodunun yanında TR ibaresi bulunur ve onun yanındaki ilk iki rakam o yumurtanın üretildiği ilin plaka kodunu gösterir. Bu konularda aydınlandığınıza göre evinizdeki yumurtanın üzerindeki etiketi kontrol edebilirsiniz.

Son kullanma tarihi her yumurtanın üzerinde bulunmayabilir, zorunlu değildir. Pek çoğumuz dikkat etmez ancak aldığımız yumurtaların paketlerinde A sınıfı olduğuna dair bir etiket bulunur. A sınıfı yumurta bizim doğrudan tükettiğimiz yumurtalar olur ve yumurtlama tarihinden itibaren ilk 21 gün içerisinde tüketiciye ulaştırılır. A sınıfı yumurtaların son tüketim günü yumurtlama tarihinden itibaren 28 günü geçmemelidir.

Yumurtanın Tazeliği Hakkında

Peki yumurtanın yetiştirilme koşulları hakkında kısaca bilgilendiğimize göre sıradaki konumuza geldik. Bir yumurtanın tazeliğini, kaç günlük-haftalık olduğunu nasıl anlarız?

Öncelikle bir yumurtanın kalite özelliklerine değinecek olursak bunlar;

-Kabuğu temiz olmalı

-Kabuk, hafif pütürlü olabilir

-Kabuk, sağlam yapılı, çatlaksız, kırıksız ve şekli normal olmalı

-Yumurta akı; berrak, saydam ve jel kıvamında olmalı, yabancı madde
içermemeli

Bunlar bir yumurtaya ilk baktığımızda tespit edeceğimiz kriterler ancak kesin ve net sonuçlar için çok basit bir kaç yöntemimiz mevcut.

Tuzlu Su Testi

Hemen evinizde bir yumurtayı kase içerisindeki tuzlu suya koyarak deneyebilirsiniz. Eğer yumurta su içerisinde tamamen dibe batıyorsa 1-3 günlük, bir kısmı biraz kalkıyor ise 1 haftalık, tamamen dik bir şekilde su dibinde duruyorsa yaklaşık 2 haftalık, su içerisinde dibe temas etmeden yüzüyor ise yumurta 2 haftadan fazla olduğu anlamına gelir. Eğer suyun en tepesine geliyorsa 3 haftalık veya daha fazla olduğunu belirtir.

Peki taze bir yumurta neden dibe batıyor da bayat yumurta suyun üzerine çıkıyor?

Bunun çok basit bir bilimsel açıklaması var. Yumurtanın kabuğunun hemen altındaki zar ile yumurta beyazı arasına hava boşluğu dediğimiz bir kısım bulunur. Bu bildiğimiz havadır. Bu hava boşluğu ekstra taze yumurtalarda 4 mm iken normal taze yumurtalarda 6 mm olur. Yumurta tazeliğini kaybettikçe hava boşluğu büyümeye başlar. Hava boşluğu büyüdükçe yumurtanın içerisinde bulunan hava miktarı artacağından dolayı yumurta su üzerinde yüzmeye başlar. Tıpkı içi hava ile dolu bir top veya can simidinin havuzda batmaması gibi düşünebilirsiniz. Sistem aynı sistem yani. Farklı bir örnek isterseniz eğer havuzda yüzerken nefesinizi komple verdiğiniz zaman kendinizi suya bıraktığınız da havuzun dibine oturabildiğinizi göreceksiniz. Ancak ciğerlerinizde nefes varken kendinizi suya bıraktığınızda su sizi kaldırır ve üzerinde yatabilirsiniz.

Işık Testi

Yumurtanın geniş tarafı lambaya tutulmak suretiyle kabuk yapısı, hava
boşluğu, yumurta akı ve sarısının şekli ve pozisyonu ile yumurta
içerisindeki kan vb. bozukluklar incelenir.

Taze yumurtada ak kısmı berrak, sarı kısmı da yuvarlak şekilde
yumurtanın ortasında görülür. Ve yumurta hareket ettirildiğinde sarı kısmı yerinde sabit durur. Hava kesesi en fazla 5 mm yüksekliğindedir. Yumurta bayatladıkça
kese genişler, yumurta sarısı kabuğun bir tarafına daha yakın olur ve
yumurta akı bulanıklaşmaya başlar.

Kırarak Test Etme

Taze yumurta kırıldığında yumurta akı ve sarısı tamamıyla yayılmaz
ve birbirine karışmaz. Yumurta sarısı yüksek görünümdedir.

• Bayat yumurtada ak kısmı gevşek ve tabakalar belirsizdir. Sarı kısım
da basık ve daha geniş bir alana yayılmış durumdadır.

Vermiş olduğum testler ile ilgili görseller;