Toplumca Bilinçleniyoruz: Psikiyatrik Rahatsızlığı Olan Bireylere Nasıl Davranmalıyız?

Merhaba!

Hepimizin ister kabul etsin, ister reddetsin ya yakını ya da kendisi illaki yaşayacaktır böyle durumları. Nasıl grip olan bir insana nane limon kaynatıp, ıhlamur demliyorsak, OKB (Obsesif Kompulsif Bozukluk) sahibi bir insana da öcü gibi bakmak yerine daha ılımlı yaklaşabiliriz.

Herkes ufak çaplı da olsa illaki psikolojik bir bozukluk geçirmiştir.

Arkadaşlar yukarıda yazılı olan cümleyi okuduktan sonra büyük bir çoğunluk ben deli değilim diyecektir. Psikiyatrik rahatsızlık ayrı, delilik apayrı bir şey. Kimse size depresyona girdiniz diye deli diyemez hatta şizofren olsanız bile ne kadar ileri olduğunu bilmeden kimse size deli diyemez! Korkmayın yardıma ihtiyacınız varsa hekimlerimiz de var. Lütfen psikiyatri doktorları konusunda ön yargılı olmayın. Her alanda her meslekte kötüsü olduğu kadar iyisi de vardır.

Şimdi gelelim asıl konuya

Atıyorum ki yakın arkadaşımız X'e Bipolar Bozukluk teşhisi kondu. Bunu da sizinle paylaştı. Aklınıza ilk gelen cümle "kafana takma ya, sen de çok kafana takıyorsun ondan hep bunlar canım yaa" arkadaşlar tanı ne olursa olsa olsun bir insan kafaya takmaktan hasta olmaz (istisnalar hariç). Öyle olsaydı her insanın bir tanısı bir teşhisi olurdu. Herkes her şeyi kafaya takabilir ama herkes hasta olmaz. Lütfen aklınızdan ilk geçen cümle bu olsa da ağzınızdan çıkan son cümle bu olsun.

Peki ona destek olmak için ne yapmalıyım?

X'le buluştunuz diyelim ki. Size şakalar yapıyor gülüyorsunuz. Ama o da ne? X birden suratını asmaya başladı ve kendini kötü hissettiğini söyledi. "Sen de amma dengesizsin ha X kankam, az çeki düzen ver kendine bu böyle gitmez."

Bakın iyi niyetinizi anlıyorum. Ben anlıyorum evet. Ama X o haldeyken sizi anlayamaz. Anca kendinizden soğutursunuz. Bu tutum yerine zor olsa da biraz empati yapın ve onu anlamaya çalışın. Sarılın, çikolata alın. Grip olan bir arkadaşınıza tyhlolhot almak gibi düşünün bunu. İnanın hiçbir farkı yok. İnanın.

Ya bana zarar verirse?

Arkadaşlar kimse size durup dururken zarar vermez. Misal Y arkadaşınız depresyonda. Sadece kendine zararı olur. Kendini yer bitirir. Ya da tekrar X arkadaşımıza dönelim (bipolar bozukluk). Eğer kişiyi sinirlendirirseniz, elbette ki size bağırır öfkesine bağlı şiddet de gösterir. Ama bu Bipolar ya da Borderline ya da Dissosiyatif olmasıyla alakalı değildir. Sinirli olduğu içindir. Sinirli bir insandan ne kadar korkuyorsanız hastalık sahibi insandan da o kadar korkun.

Hastanızın naz, rol yaptığını düşünmeyin.

Kimse hasta olmak istemez kardeşlerim. Kimse o ilaçları alıp kilo almak istemez. Hadi diyelim ki numara yapıyor. Bu da bir hastalık (Z76.5 Hastaymış gibi Davranma) ve bu da tedavi süreci gerektirir. Ne olursa olsun yanında birilerinin olduğunu bilmek hastayı güçlü kılar ve hastanın tedaviye cevap verme süresi kısalır.

Bir şeyin yok, rahatlık batıyor; her şey senin elinde.

İnanın onun elinde olsa o da böyle bir hastalık istemez. Onun elinde olsa o kadar ilaç üretilmez. Psikiyatri dalında o kadar hekim olmaz.

Hastalık sürecinde “ normal “ dönemdeki gibi davranışlar ve sorumluklar beklemeyin. Ona sevgi, şefkat, ilgi gösterin.

Depresif bir insandan göbek atmasını bekleyemeyiz. Bu kör bir insandan gökkuşağının yedi rengini saymasını istemek gibi bir şey.

Sonuç olarak, psikiyatrik rahatsızlıkların fizyolojik rahatsızlıklardan farkı yoktur. Kimse psikiyatrik bozukluk yaşıyor diye deli değildir. Ve lütfen benim yazamadıklarımı siz araştırın ve hassasiyet gösterin bu konularda. Nasıl hepimiz engelli adayıysak. Hepimiz psikiyatrik bozukluk adayıyız aynı zamanda.

Eğer kendinizin veya çevrenizin tarafından anormalikler gözleniyorsa davranışlarınızda lütfen "182" yi arayıp size en yakın psikiyatri hekimine randevu alın. Erken tanı her hastalıkta olduğu gibi bu tür hastalıklarda da hayat kuratarır. Bir şeyiniz yoksa bile kontrole gitmiş olursunuz. Emin olun kimse size "deli" demez.

Deli Kime Denir?

Kendini bilmeyecek, etrafındaki kişileri tanıyamayacak kadar akıl sağlını kaybetmiş kişilerdir. Size zarar verme ihtimalleri oldukça yüksektir ve çoğunluk yatarak tedavi görür. Cezai yaptırım uygulanmaz bu kişilere.

Buraya kadar özveriyle okuyan arkadaşlarıma sonsuz teşekkürlerimi sunuyorum. Bir eksiğim varsa lütfen görüşleriniz de belirtin. Sağlıklı günler sizin olsun :).