Her olayda kendi menfaatini düşünmek insan için doğal olan mıdır?

Yalnızca insana atıfta bulunarak bu soruyu yanıtlamak istediğimizde maalesef çok eksik kalabiliriz. O yüzden canlılığın temellerine inmemiz gerekiyor. Canlıların var olabilmesini sağlayan belli başlı bazı kurallar vardır. Bunun başında enerji ihtiyacı geliyor. Biz enerji elde etmek zorundayız. Bunu da diğer maddeleri parçalayarak yapıyoruz. Tüm canlılar buna mecburdur. Yani biri, diğerinin hayatını ve gelişimini tüketir. Buna besin zinciri diyebiliriz. Sorun şu ki, tüm bu kaynaklar sonsuz değildir. Aksine son derece kıttır. O yüzden canlılar seçim yapmak zorundadır. Yani canlılar bir seçilim baskısı içerisindedir. İlk seçilim baskısını doğanın şartları belirler. İklimler değişir, canlılık değişir, kaynak değişir. O nedenle yaşam hareketli olmak, uyum sağlamak zorundadır.

Canlıların bir diğer yanı, nesillerinin devamını sağlamaktır. Gen aktarımıdır. Her şey genler içindir. Tüm bedenler geçici ve birer taşıyıcı ama genler ise kalıcı ve gerçektir. O nedenle tüm yaşam üreme üzerinedir. Tüm bitkiler, canlılar, hayvanlar tohumlarını verene kadar gelişirler sonra ölürler. Ve bu neslin devamı için de yine kaynaklar kıttır. O yüzden tüm canlılar üremek içinde birer seçilim baskısı altındadır. En kötü şartlarda o an sadece hayatta kalanlar devam edebilir.

Kısaca tüm her şey bir seçilim baskısı altındadır. Bu nedenle tüm canlılar çeşitli savunma mekanizmaları geliştirerek hayatta kalmaya çalışır. Bunu tüm canlılarda görürüz. İnsanlar diğer tüm canlılarla aynı ortak atalarından gelirler ve aynı zor şartlar altında seçilime uğrayarak evrimleşmişlerdir.

İnsanların geçmiş özelliklerine baktığımızda.. En saldırgan olanları, en yağmacı, en katil ve en çok gasp ve tecavüz edenleri hayatta kalmış ve üremiş; günümüzün modern düşünce ve anlayışına göre en "iyi ve itaatkar" olanları daima katledilmiş veya köle olarak hep kullanılmıştır. Çünkü kaynaklar kıttır. Ve canlılar bencildir. Sadece yüz yıl öncesine kadar insanlık halen kölelik, cariye ve fuhuş düzeniyle yaşamaktaydı. O nedenle günümüzün "suç" ve "suçlu" olarak gördüğümüz tüm kavramları geçmişin "güç ve güven" olarak görülen, tapılan birer kaynağıydı. Krallar, padişahlar, derebeyleri, papalar, hocalar, şeyhler ve diğer niceleri.. Yani güç, güven ve imkan diğerlerini en çok sömüren ve kullananların hep ellerindeydi. şu an bu günümüzde halen böyle devam etmekte ve bir kaç yüz yıl daha muhtemelen böyle devam edecek.

Modern anlamda insanlık, kendisini diğer ilkel toplum ve canlı türlerinden ayırabilmenin farkındalığını yavaş yavaş kazanıyor. Hukuk, devlet yönetimi, adalet gibi kavramları herkese eşit olacak şekilde daha yeni yeni uygulamaya çalışıyor. Ancak hiç bir zaman unutulmamalı ki kaynaklar halen kıt. Doğa ve ülke imkanları halen bir seçilim baskısı yaratmaya devam etmekte.

İşte kendi menfaatini düşünmek dediğimiz nokta burada bizi karşılıyor. Eski insanlığın böyle bir düşünce kültürü yoktu. Çünkü menfaat bir zorunluluktu. hayatta kalmanın başka hiç bir yolu yoktu. Modern insanlık, sadece bir kaç yüz yıl öncenin tıpkı bu günkü gibi adil bir düzeni daha toplumsal olarak sorgulamaya başlayanlarla kuruldu. İnsan geliştikçe ve düşünmeyi keşfettikçe.. Yani beyini buna elverecek kabiliyete eriştikçe günümüzün yeni modern hukuk, düzen ve ahlak anlayışını geliştirdi.

O nedenle her olayda insanın kendi menfaatini düşünüyor olması doğalmıdır evet. Çok doğaldır. Peki modern midir? Hayır. Son derece ilkel. Boşuna demeyiz, mağara döneminde mi kaldın diye. Şunu anlamanız gerekiyor. Beyin dediğimiz yapı, sandığınız gibi herkesle birebir ve aynı oranda bir gelişime sahip değil. Yani beyni çok ilkel seviyede kalmış, gelişimi yeterli seviyede olmayan milyonlarca insan türünde canlı var. Kimse eşit değil. Kimse aynı değil. Her kedi, her köpek nasıl aynı huy ve özellikte değilse insanlar da aynı değiller. Bu nedenle halen daha katiller var, gaspçılar, dolandırıcılar, tecavüzcüler var, çıkarcılar menfaatçiler, saldırganlar var. Modern insan, artık bu nitelikleri birer suç olarak görmeye yeni başladı. Ve hem kanunlar yoluyla hemde seçilim baskısı yoluyla soy hatlarımız içerisinde ki sorunlu yapıda gen ve özelliklere sahip kişiler elenecekler. Geçmişte bu katiller en zor ve kötü şartlar altında hayatta kalmayı başararak insan neslinin devamını korumuş olsalarda günümüz modern düşünce, kural ve anlayışı içerisinde artık eski nesil gen ve özeliklerine ihtiyacımız kalmadı. Bu nedenle zamanla bu özellik ve genlere sahip kişiler daha az dünyaya gelecek ve yok olacak. Çünkü seçilmiyorlar. Seçilseler bile ya kendi, ya eşlerinin ya da çocuklarının ölümlerine neden olarak kendi kendilerini yok ediyorlar.

İnsan doğası gereği, bazen kendi menfaatlerini düşünme eğilimindedir. Ancak, her zaman ve her durumda sadece kendi menfaatlerini düşünmek veya sadece bencil davranmak doğru değildir.

İnsanlar genellikle kendi ihtiyaçları, istekleri ve refahlarıyla ilgilenirler, ki bu normal bir davranıştır. Kendi ihtiyaçlarını karşılama, kişisel gelişim ve sağlıklı bir yaşam sürdürme gibi konularda kendi menfaatlerini düşünmek önemlidir.

Ancak, sadece kendi menfaatlerini düşünme, başkalarının ihtiyaçlarını, duygularını ve haklarını görmezden gelmek veya onları zarara uğratmak anlamına gelebilir. Bu, toplum içinde sağlıklı ilişkiler kurmak, etik değerlere sahip olmak ve empati göstermek açısından uygun değildir.

Sağlıklı ilişkiler, toplum içindeki uyum ve mutlu bir yaşam için, kendi menfaatlerimizi dengeli bir şekilde korumak ve aynı zamanda başkalarının haklarına, ihtiyaçlarına ve duygularına da saygı göstermek önemlidir. Çoğu zaman, adil bir denge bulmak ve başkalarına yardımcı olma, birlikte çalışma ve dayanışma içinde olma çabası insanları daha mutlu ve tatmin edici bir yaşam sürmeye yönlendirir.