Obsesif Kompulsif Bozukluğu Nedir?

Halk arasında titizlik ve düzen takıntısı olarak bilinen OKB, dürtü ve olayların doğurduğu davetsiz ve rahatsız edici takıntılı düşünceler biçiminde, bireyi kuvvetten düşüren bir kaygı durumudur. OKB rahatsızlığı olan insanlar, başkalarının güvenliğini sağlama konusunda aşırı derecede sorumluluk hissini ve davetsiz bir düşüncenin işaret ettiği tehdit algısının abartılmasını yansıtan düşüncelerle karakterize edilir. OKB döngüsel bir rahatsızlıktır ve sıklıkla kişinin odaklandığı ve zamanla kaygı düzeyine yükselttiği takıntılı bir düşünce ile başlamaktadır.

Her şeyin erli yerinde olması, kontrol etme dürtüsü ve ritüel bir şekilde rahatlamaları sağlar. Fakat bir süre sonra tekrar rahatsız edici düşünceler geri gelir. Takıntılı düşünceler (obsesif) ve zorlantılar (kompulsiyonlar) kabir azabı gibidir ve bireyin günlük işlerini getirmekte zorlaştırır ve sosyal hayatta ya da aile hayatında bir şeyler sekteye uğrar.

Bozukluk, kişinin geçmişinde, kendini sorumluluk hissettiği bir olay tarafından tetiklemeye sebebiyet olabilir. Aile geçmişi, beyindeki farklılıklar ve karakter özellikleri de etkili bir rol oynamaktadır. Düşünceler, hisler ve davranış kalıpları tespit edilerek OKB hastası olduğunu tespit edebilir fakat başka kaygı bozuklukları ile benzerliğinden dolayı teşhis koymayı da güçleştirebilir.

Kısacası OKB nedir?

OKB'den müzdarip olan bir kişi, insanlara zarar verme yönünde, davetsiz ve rahatsız edici düşüncelere sahiptir; ama bu tür zorlantılar fiilen yerine getirmekten ziyade düşüncelerle sınırlı kalmasıdır.

Obsesyonlar (Düşünceler) nelerdir?

- Zarar verme korkusu

OKB'li kişinin zarar verebilecek eylemlere karşın düşüncelerine aşırı önem vermesidir.

- İstemsiz düşünceler

Zarar verme konusunda, tekrarlayan ve takıntı haline getiren rahatsız edici düşüncelerdir.

- Kirlenme korkusu

Bir şeyin mikroplu olduğu düşüncesi ile kendisinde ya da başkasında hastalığa veya ölüme neden olabileceğini düşünme tarzıdır.

- Düzen ve simetrik takıntısı ile korkusu

Görevlerin belli bir düzen halinde yapılmaması halinde zarar görebileceğini düşünme endişesidir.

Kompulsiyonlar (Davranışlar) nedir?

- Ritüeller

Zararı önlemek ve korku kaygısından kurtulmak için sayma ve hizalama takıntısı olmak.

- Sürekli kontrol etme güdüsü

Ev eşyalarını, ışıklarını, musluklarını, pencereleri, kapı kilitleri gibi çevresel materyalları sürekli kontrol etmek. Düşünce olarak zarar görme, kalbini kırma, birine çarpma gibi korkuları bastırmaktır.

- Düşünceleri düzeltmek

Olası tehlikeleri önlemek için düşüncelerini etkisiz kılmaya çalışmasıdır.

- Yeniden emin olma takıntısı

Sürekli olarak birilerin her şeyin yolunda olduğunu onaylatma ve kaygısından kurtulma arzusu.

Takıntılar

OKB'li bir insanı anlamak için sürekli bir kaygı durumunda olduğunu görebilirsiniz. Her şeyin yerli yerinde olmasından emin olamama ve sürekli kontrol etme kaygısıdır. Pis bir yer gördüğü zaman sürekli temizleme arzusu ile sosyal hayatını zorlaştırarak bu takıntıları önleyemez. Böylelikle hem ilişkisinde olsun hem sosyal hayatında, kişinin hayatını mahvedecektir.