Öfkeyle Başa Çıkmamız İçin Yapmamız Gerekenler Nelerdir?

Gülümsemek, ağlamak, heyecanlanmak ve korkmak gibi öfkelenmekte bir duygudur. Kendimizi yetersiz hissettiğimiz zaman, kıskandığımız zaman, korktuğumuz zaman, endişeli hissettiğimiz zamanlar ve insanların bizi anlamadığını hissettiğimiz zamanlar, öfke durumumuzu ortaya çıkarabiliriz.

Kimi insan, bu öfke durumunda, hiçbir şeye zarar vermez ve sakin bir şekilde kalabilirken, kimisi de her şeye ve herkese, en önemlisi de kendisine zarar vererek geçirir. Öfke dindikten sonra ise, pişman olur ama iş, işten geçmiştir bir kere ve o kırılan kalpleri, kırılan eşyaları geri getirme şansı ne yazık ki yoktur.

Bugünkü paylaşımımda, öfke konusuna değinmek istedim ve öfke anında sakinleşmek için, neler yapmamız gerektiği hakkında birkaç madde paylaşmak istedim. Hadi gelin, hep beraber neler yapmamız gerektiğini inceleyelim.

1- İlk önce düşünün

Öfke anında düşünmeden, yargılama ve davranışlarda bulunmak olasıdır ama sakinleşmek istiyorsanız, herhangi bir söz söylemeden önce ya da el, kol hareketi yapmadan önce düşünmeyi öğrenmelisiniz. Mesela, neye sinirlendiğinizi ve bu kadar tepki gösterip, kendinizi yıpratmakta haklı olup, olmadığınızı düşünün ve sonra tavrınızı alın. Kısaca, düşünüp, algılayın.

2- Ani cevap vermeyin

Ani cevap vermemekten kastım, önce karşınızdaki kişinin ne söylediğini duyun ve sonra o söylenilen cümleye göre, siz de konuşun. Öfke anında duymak istediklerinizi duyup, ona göre davranmayın, ona göre sözler söylemeyin. Yani, karşınızdaki kişiyi duyun ve ona göre cevaplar verin. Ani cevaplardan her zaman kaçının.

3- Derin nefes alıp, verin

Düşünün ve ani cevap vermeyin dedim ya, işte bunları yaparken, derin nefes alıp, vermeyi ihmal etmeyin. Derin nefes almanın, özellikle de diyaframdan derin nefes alıp, vermenin sakinleşmeniz için fazlasıyla önemi vardır. Mesela, öfke anında kendi kendinize, "sakin ol" ya da "şu an sakin olmazsan hiçbir şey yolunda gitmeyecek ve her şey çok daha kötü olacak" şeklinde telkinlerde bulunup, derin nefes alıp, vererek sakinleşmeye çalışabilirsiniz.

4- Soğukkanlı davranıp, sesinizi yükseltmemeye çalışın

Biliyorum, öfke anında soğukkanlı davranmak ve sesimizi yükseltmeden, sakin bir şekilde konuşmak (konuşmaya çalışmak) oldukça zor bir durumdur ama öfke anında, öfkenize yenilmemek, yatıştırmak, kendinizi yıpratmamak ve hem kendinizi, hem de karşınızdaki kişiyi dengeleyip, işlerin büyümesini önlemek ve kontrolü elinizde tutmak için bunu yapmalısınız; en azından denemelisiniz.

5- Bedeninizi kontrol edin

Öfke anında, bedende belli başlı hareketlenmeler, tepkiler olabilmektedir. Mesela, yumruk sıkma, dişlerimizi sıkmak, gözlerimizi büyültüp, küçültmek ve kaşlarımızı çatmak gibi birçok davranışı sergileriz. Bunlar gayet normaldir. Burada sizin dikkat etmeniz gereken durum, ani bir hareket sergilememektir. Yani, tek bir sözcükle/cümleyle yumruk atmaya, itmeye ve üzerine yürümeye çalışmayın. Sinir anında, bedeninizin sizi kontrol etmesine izin vermeyin. Kontrol her zaman sizin elinizde olsun. Eğer, bedeninizin sizi ele geçirip, kontrolü almasına izin verirseniz, emin olun işler çok daha kötü duruma gitmeye başlayacaktır.

6- Mantıklı olun

"Mantıklı olun" başlığına gülebilirsiniz. Öfke ile mantığı aynı kefeye koymak saçma da gelebilir ama ne kadar gülünç ve saçma olursa olsun, doğru bir yöntem olduğunu unutmayın.

Öfkelendiğinizi hissettiğiniz anda mantıklı olmaya çalışın. Mesela, denizde gemilerinizi batırıp, "işte şimdi her şey kötü olacak, al başına belayı!" gibi cümleler kurmak yerine, "şu an öfkelendiğini biliyorsun, bu çok normal bir durum. Seni kışkırtmalarına ve işlerin çok daha kötüye gitmesine izin vermeyeceksin. Kendi kontrolünü kendin sağlayacaksın. Bunu yaparsan, başarılı olacaksın." gibi cümleler kurup, mantıklı olmayı deneyin ve aradaki farkı görün.

7- Hayal edin

Öfke anında, sakin olabilmek için, hayal kurmanın, eski anılarınızı gözünüzün önüne getirmenizin hatırı sayılır bir önemi vardır. Mesela, karşınızdaki kişi sizi kışkırtıp, her şeyi daha ileri boyuta taşımaya çalışıyorsa, siz onun eline bu kozu vermeyin; kendinizi teslim etmeyin. Bunu da hayal kurarak gerçekleştirin. Söylediklerini duymamaya ve görüntüsünü görmemeye, daha doğrusu sizi tahrik etmesine izin vermeyin.

Eski, mutlu anılarınızı gözünüzün önüne getirin ve o andan birkaç dakika dahi olsa soyutlanmayı başarın. Bu yazdıklarımı yapabilirseniz, ilk cümlede, "hayal kurmanın hatırı sayılır bir önemi vardır." şeklinde yazdığım cümleye fazlasıyla katılacaksınız.

8- Olduğunuz ortamdan hızla uzaklaşın

Bundan önceki yazdığım 7 maddeyi yapamadıysanız ya da işinize yaramadıysa, acil bir şekilde bulunduğunuz ortamdan, sizi daha da öfkeli hissetmenize sebep olacak kişilerin yanından hızlı bir şekilde uzaklaşın. Ne kadar zor olursa olsun, bunu yapın. Uzaklaşın ve sakinleşin. Ne kendinizin, ne de karşınızdaki kişinin, öfkeden çıldırmasına ve kontrolden çıkmasına izin vermeyin.

Öfke, bedeninizi ve zihninizi sardığı anda bunları yapmak çok zor gelebilir ama bu anlarda, öfkenin doğal ve geçici bir süreç olduğunu, kısa sürede geçeceğini ve bu kısa sürede arkanızda enkazlar ve kırıklar bırakmamanız gerektiğini ve en önemlisi pişman olabileceğinizi unutmayın. Pişman olmamak, enkazlar bırakmamak için, düşünün ve uygulayın...

Bir de, Mevlana'nın çok sevdiğim bir sözü vardır, onu da paylaşıp, bitireceğim.

"Cahille girme münakaşaya; ya sinirini zıplatır tavana ya da yazık olur adabına...

Öfke kontrolüyle ilgili verebileceğim tavsiyelerim bu kadardı. Okuduğunuz için teşekkür ederim.

Sürçülisan yaptıysam, kusuruma bakmayın.

Öfkenin, doğal ama abartıldığında, kontrolü kaçırıldığında, yıkıcı enkazlar bırakan, kalpler kıran, huzur ve mutluluk getirmeyen bir duygu olduğunu unutmamanız dileğimle... Hoşça kalın...

07.02.2018 Çarşamba