Her Gün Yapıyoruz: Uyku Hakkında Bazı Bilgiler

Uyku geri dönüşümlü bir şoktur

Motor aktivite azalır, uyaranlara yanıt azalır ve kolay geri dönüşümlüdür. Uyku esansiyel bir durumdur ama amacı tam olarak bilinmez. Uzun süre uykusuz kalmak hayvanlarda ölüme, insanlarda zihinsel ve davranışsal bozukluğa yol açar. Uyku yoksunluğu sonrasında rebound uyku gözlenir. Yani bayılma gibi bir uyku yaşarsınız.

Sirkadiyen sistem bizim biyolojik saatimizdir

Aydınlık karanlık döngüsünü belirleyen bu sistem sayesinde uyku uyanıklık döngüsünü koruruz. Biyolojik saatimiz bazen geç ya da erken olabilir. Örneğin sabah 7.00’da kalmayı düşünerek yatıp 7.15’de kalkabilirsiniz.

Uyku iki dönemden oluşur

NON-REM uykusu 4 evreden oluşur ve bu evreler 30-45 dakika sürer, dinlenmenizi sağlar. Son iki evre derin uyku olarak bilinir. Bu evrelerde uyanmak zordur. 4 evrenin ikinci kez tekrar etmesiyle yani 90 dk sonra REM uykusuna geçilir.

REM uykusu uyanıklık hali ile benzer beyin dalgalarına sahiptir ve 5-30 dakika sürer, gün içerisinde öğrendiklerinizi kalıcı hafızaya atmanızı sağlar. Açılımı Rapid Eye Movement olan evrede hızlı göz hareketleri görülür. Kalp hızı, solunum hızı, kan basıncı ve vücut ısısı düzensizdir. Beyin daha fazla oksijen tüketir. Sağlıklı bir yetişkin için 90 dakikalık bir uyku kısa süreli fiziksel dinlenmişlik sağlar.

Rüyalar REM evresinde görülür

REM evresinde vücudunuzda kalp krizi geçiriyormuşsunuz gibi değişmeler olur. Kendinizi yaralamayasınız diye kas hâkimiyetiniz azalır. Bacağınızı hareket ettirdiğiniz zaman düşme hissine kapılırsınız. Rüyada düşme bundan olur. Çevreden gelen uyarıcılar rüyanızı etkiler. Çirkin bir koku almanız, bir ses duymanız rüyanıza yansır.

“Dinlenmemiş uyanıyorum.”

NON-REM’in ilk iki evresinde uyanmak daha kolayken, insanlar genellikle rüya görürken uyanır. Bu iki evrede uyanmak için bazı uygulamaları telefonunuza indirerek uyku ritminizi belirleyebilirsiniz. Ama uçak moduna alıp yatağınıza koymayı unutmayın. Radyasyona maruz kalırsınız.

Uyku süresi ve mortalite(ölüm hızı) arasında ilişki vardır

8.5 saat ve üstü, 4.5 saat altı uyuyan insanlarda risk artışı %15’in üzerindedir. En iyi sağkalım için 7 saat araştırmalarla ideal bulunmuştur.

Sürç-ü lisan ettikse affola. Sonraki bencede görüşmek dileğiyle. Hoşçakalın.