Nedir Bu Kara Delikler ve Nasıl Oluşurlar?

Nedir?

Kara delikleri çok yoğun küre şeklindeki cisimler olarak basitçe adlandırabiliriz. İnanılmaz güçlü kütle çekimleri yüzünden ışık dahi bu cisimlerden kurtulamaz. Bilindiği üzere görme olayı cisimden yansıyan ışığın göze gelmesi ile gerçekleşir. Ancak kara delikler hiç bir ışık ışının kaçmasına izin vermediği için kara bir küre şeklinde görünürler.

Olay ufku
Nedir Bu Kara Delikler ve Nasıl Oluşurlar?

Kara delikler konusunda '' olay ufku (event horizon) '' olarak isimlendirilen bir bölge vardır. Bu bölgenin içinde uzay ışıktan daha hızlı eğilmeye başlar. Olay ufkunu geçen hiç bir madde çekim gücünden kaçamaz. Işıkta buna dahildir. Haliyle bir kara deliğe bakarsanız aslında göreceğiniz şey olay ufkudur. Çünkü o çizgiden sonra ışık kaçamamaktadır.

Yukarıdaki resimden olay ufkuna girerek yakalanan ve dışından geçerken eğilen ışık ışınları gözükmektedir.

Tekillik
Nedir Bu Kara Delikler ve Nasıl Oluşurlar?

Tekillik (singularity) konusunda pek bilgi bilinmemektedir. Tüm maddenin tek bir noktaya toplanıp sonsuz yoğunluklu bir alan oluşturduğu düşünülmektedir.

Yoğunluk, kütlenin hacme bölünmesi ile bulunur. Kütle sabitken Hacim 0 a yaklaştıkça (tek bir noktaya toplandıkça) yoğunluk sonsuza gider.

Bir kara delik nasıl oluşur?
Nedir Bu Kara Delikler ve Nasıl Oluşurlar?

Çok büyük kütleli yıldızlarda dengeyi sağlayan 2 şey vardır.Bunlardan biri dışa doğru füzyon basıncı ve içe doğru kütle çekimidir.

Bizim güneşimizin merkezinde hidrojen helyuma dönüşür ve bu sırada oluşan ışımalar dışa doğru füzyon basıncını oluşturur, oluşan bu basınç kütle çekimine karşı itme yaparak yıldızı kararlı tutar.

Ancak süper kütleli yıldızlarda füzyon işlemi helyum ile bitmez

Oluşan daha yüksek basınç sebebiyle sırasıyla, hidrojen helyuma, helyum karbona, karbon neona, neon oksijene, oksijen silisyuma, silisyum ise demire dönüşene dek sürer.

Ancak demiri oluşturan füzyon süreci herhangi bir ışıma üretmez. Haliyle demir yıldızın merkezinde iyice birikir. Ta ki kütle çekimi ile füzyon basıncı arasındaki denge bozulana dek.

Sonuç olarak yıldız çekirdeğine daha çok madde tıkıştırarak içe doğru patlar.

(Bu içe patlama sırasında demirden daha ağır elementlerde doğmuş olur.)

Dış katman uzaya dağılırken ( ki buna super nova patlaması denir.) çekirdek bir beyaz cüce veya yıldız yeterince kütleliyse bir kara delik oluşturur.

Nedir Bu Kara Delikler ve Nasıl Oluşurlar?
Cevapla