Amerika Fethedilmeseydi Bu Çorba Yoktu: Potoge Parmentier

Paaattizzz var, soğaaaaaaaaaan var, pıııraaaaaaaaaaaassssaa vaaaaar!

Eğer Amerika fethedilmeseydi bu bağrış böyle gerçekleşemeyecekti. Çünkü patates eski dünyamıza yeni dünya Amerika'dan geldi. Peru dağlarında açar morlu mavili bir çiçek dibini eşele top top patatolar.

Pisarro adlı kaşif 1535 yılında patatesi ispanya kralına takdim etti. Utangaç utangaç krala bakan patates ne yazık ki kralla göz göze gelemedi çünkü gözünü önüne yığılmış altınlardan alamayan kral, patatesi papaya gönderdi, yenilmesinde bir sakınca var mı diye. patatesin Avrupa'ya yayılması öyle kolay olmadı önce hayvan ve hayvan muamelesi yapılanlara yem olarak verildi mesela mahkumlara ve savaş esirlerine.

Yukarıdaki resimdeki beyin elinde gördüğünüz demette bulunan mavi çiçekler patates çiçeğidir. Bu gururlu adam da Parmentier'dir. Askeri eczacı-kimyager olan parmentier almanlara esir düştü. 3 yıl boyunca hayvan muamelesi gördü ve patates yemek zorunda kaldı fakat patates ona çok iyi geldi.

Tek ürünlü beslenme sağlığını bozmak şöyle dursun Parmentier'e iyi bile geldi. Özgürlüğüne kavuştuktan sonra patatesi kafayı takan Parmentier bir kıtlık zamanında ki insanlar fırınları yağmalıyorlardı Paris'te... Patatesi alternatif ürünler yarışmasına soktu birinci oldu.

O zaman Maria Antuanet ve kocası kral XVI Lois'e patates çiçeklerini sunup mevzuyu anlattı. O sırada Maria Antuanet ne yazık ki "ekmek yoksa patates yesinler" demeyi akıl edemedi. Etseydi sonu belki farklı olurdu. Kocası Lois akıllı bir adamdı.

"Mariam Antuanetim, şu saray halkına bir yedirelim bakalım"

demiş olabilir. Çünkü o vakitler 2300 odalı sarayda binlerce insan yaşıyordu. Patatesin içinde olduğu bir takım yemekleri saray ahalisi yedi ve pek bir memnun kaldılar.

Yıl 1785 kral XVI Lois Parmentier'e 160 dönümlük arazide ekim izni verdi. İzin verdi çünkü o zamanlar Fransa'da patates ekimi yasaktı. Niye yasak diyorsun tabi Cüzzamı önleme paketinden patates ekim yasağı çıkmıştı çünkü, patatesi cüzzam nedeniyle uzuvlarını kaybeden insana benzetiyorlardı.

Neyse, XVI Lois izni verdi, yıllar sonra "fakirlerin ekmeği patates" diyecekti şapkasına patates çiçeği takarken. Çünkü uzun zamanlar Parisli hanımların şapkalarına taktığı süslerden biri oldu patates çiçeği. Parmentier kıymetli bir besin ekiyormuş izlenimi vermek için tarlasına nöbetçi askerler dikti.

Fakat köylülerin patates çalıp yemelerine ve hatta ekmelerine göz yumuldu. Fransa halkını açlıktan kurtaran Parmentier'e şükranlarını iki türlü sundu Fransızlar. bir, mezarına çiçek yerine patates bırakarak 2 pırasalı patatesli bir çorbaya adını vererek.

POTAGE PARMENTİER, potage pırasa demek öbürünü de biliyorsun. 3 adet patatesi al soy. küp küp doğra. İnka, maya uygarlığına şükran olsun diye cortez ve adamlarına -ki kıyım yapmışlardır and dağlarında- lanet oku öte yandan rahmet dile kıydıklarına. 1 baş irice soğanı al soğan iri olsun ki hem parmentier'in hem de kıyılmış inka-maya halkının yasını daha büyük gözyaşı damlalarıyla yad'edelim.

Patates ve soğan miktarına denk gelecek kadar da pırasayı al yeşillerini at. Beyazını yukarıdan aşağıya yardıktan sonra ince ince doğra. iki kaşık yağı tereyağını tencereye koy, dumanları çıkmadan önce soğanı patates yarışmada birinci olunca parmentier'in yüzünün aldığı renge gelinceye kadar kavur.

Ardından pırasayı at kucağına bu neşenin. bir iki çevirdikten sonra patatesi şefkatli yataklarına dahil et. Orhan Veli'nin

"uzanıp yatıvermiş sereserpe içinde kötülük yok..."

şiirini okuma süresince kavurmaya devam et. hatırlamaya çalışmanla beraber yaklaşık iki dakika sürecektir bu. ezbere bilmiyorsan işte sana ezberleme şansı...

2 çorba kaşığı unu da yorgandır diyip mahremiyetlerine saygı babında serpiver. Bir dakika kadar saygı duruşu mahiyetinde karıştır ortalığı. Çorbadır bu diyebileceğin miktara gelebilecek kadar et suyunu ve tuzunu ilave et.

Bir kahve koy kendine kırk yıl hatırı olmaz kendi kendine yaptığın için ama kırk dakika bekleyeceksin başka türlü geçmez o zaman. Kahveyi bulma hazırlama, içme üstüne ahlanma puflanma derken. Bir ezici yahut çırpıcı marifetiyle çorbayı incelt.

Sonra, sonrası ya yalnızlık ya da coşku. Tek başınaysan yazık. eş, dost, sevgili yahut arkadaş olmalı yanında. afiyet de olur cennet de.