Hemofobi hakkında bilgisi olan var mı?

Kan Fobisi Nedir?
Kan fobisi özel bir fobi çeşididir ve bazı özellikleriyle diğer fobilerden ayrılır. İğne-kan-yaralanma fobilerine giren kan fobisi olan kişilerde bayılma gibi durumlar sıklıkla görülür. Bazı kan fobisi olan kişilerin ambulans sireni duyunca ya da ameliyat veya kan kelimelerini duyunca bile bayıldığı durumlar olmaktadır.

Kan fobisi (hemofobi) ya da halk arasında bilinen ismiyle kan tutması, kan görmeye dayanamamak, kan görünce panik olmak gibi durumlara verilen isimdir.

Kan Fobisinin Nedenleri
Kan fobisi kan ile ilgili bir travma sonucu ortaya çıkmış olabilir. Ağır bir şekilde yaralanmak, yaralıyken kan kaybetmek, ağır ve sancılı bir ameliyat süreci geçirmek kişilerde kan fobisinin ortaya çıkmasına sebep olabilir.
Çocuklar her şeyi ilk ailelerinden öğrenir. Aileleri ne yapıyorsa çocuklarda onu yapmaya meyillidirler. Ailesinde kan fobisi olan birini gören bir çocukta kandan korkmaya başlar ve bu korku giderek kan fobisine dönüşebilir. Ayrıca ailelerinden fazla korumacı bir tavırla “onu yapma, bunu yapma” gibi engellemeler ve “onu yapsan hastaneye gidersin, iğne vururlar, kan alırlar” şeklinde korkutucu tepkiler alan çocuklarda kan fobisi ve bunun yanında da iğne fobisi oluşmaya başlar.
Genetik yatkınlıkta fobilere neden olan etkenler arasındadır. Kan fobisi de bunlardan biridir. Ailenizde kan fobisi olan biri var ise sizin de kan fobinizin olmanızı gayet olağandır.


Kan Fobisi Olan Kişiler Neden Bayılır?
Herhangi bir canlıya, nesneye ya da olaya fobisi olana kişilerin fobiye sebep olan şey ile karşı karşıya geldiklerindeki tepkileri benzerdir. Bir panik halinde olan kişinin kalbi çok hızlı çarpmaya başlar, nefes almakta güçlük çeker, tireme, terleme, baş dönmesi gibi fiziksel belirtiler gösterir. Ancak kan fobisi böyle değildir. Kan fobisi hiçbir fobide olmayan özel bir tepkiye yok açar. Bu da kan görünce bayılmaktır. Peki kan fobisine sahip kişiler neden bayılarak tepki gösterir?

Ani bayılmalara sebep olan rahatsızlığa “vazovagal senkop” adı veriliyor. Bu rahatsızlık sadece kan fobilerinde değil, düşük kan şekeri, uzun saatler ayakta kalma, kalp atışında hızlanma gibi nedenler sonucunda da ortaya çıkabiliyor. Kan fobisi olan kişiler kan gördüklerinde kalp hızlıca çarpmaya başlar, daha sonra vazovagal yanıt dolayısıyla kalp atışında ani yavaşlama ve kan basıncında da ani bir düşüş meydana gelir. Bu ani düşüş sebebiyle kişiler baygınlık geçiriyor. Vazovagal senkop gerçekleşmeden önce baş dönmesi, cilt renginin solması, bulanık görme gibi bazı belirtiler ortaya çıkıyor.

Kan Fobisinin Terapi Yöntemleri
Bazı fobilerde kişilerin kaygı ve korku duydukları nesne ya da canlı ile karşılaşma olasılığı düşüktür. Örneğin yılan fobisi olan kişi her gün bir yılan ile karşılaşmamaktadır veya çok uzağa gitmek zorunda kalamayan veya arabayla yolculuğu göz alan biri uçuş fobisini tedavi ettirmek zorunda değildir. Ancak kan fobisi gibi bir fobiye sahip olanların tedavi olması tavsiye edilir.

Bunun nedeni hayatı bir durum ile karşı karşıya kaldığımızda bayılmamak ve müdahale edebilmektir. Bir sebepten ötürü yaralanabiliriz ve yanımızda kimse olmayabilir ya da bizim yanımızdaki bir kişi yara alabilir ve bizden başka yardım edecek kimse yoktur. Kendi hayatımızı ve başkalarının hayatını etkilememesi açısından kan fobisi tedavi edilmelidir.

Diğer fobi türlerinde olduğu gibi kan fobisinin için de tedavi seçenekleri vardır.

Danışanı Fobisine Maruz bırakma: Bu tedavi sırasında hasta fobisi olan şeye karşı öncelikle görseller ile sonra da o nesne/canlı/durumun kendisi ile yavaş yavaş maruz bırakılır.

Bilişsel Davranışçı Terapi: Bu terapi yönteminde kişi de kan fobisinin ortaya çıkmasına sebep olan şeyler belirlenir ve bu sebepler üzerinde durularak tedavi edilmesi amaçlanır.

İlaç tedavisi: Kan fobisi olan hastalara ne şekilde bir ilaç tedavisi uygulanacağı konusunda net bir bilgi yoktur. Ne tür bir ilaç tedavisi uygulanacağı doktorun kararıdır.

Nefes egzersizi ile tedavi: Nefes egzersizi fobilere sebep olan şeylerle karşılaştığımızda rahatlamamıza ve ani tepkiler vermemize yardımcı olur.