Anketler: Para & Ekonomi

Açıklama: Son zamanlarda Türk Lirası' ndaki değer kaybıyla birlikte Türkiye Cumhuriyeti' nde maaşlar (2825 TL - 278 € ) ilk kez Bulgaristan' ın (560 Leva - 286 €) gerisinde kaldı. Bulgaristan AB' nin 28 ülkesi arasında maaşlar açısından sonra sırada yer alıyor (*, * ).

Bulgaristan' da brüt asgari ücret 650 Leva (332 €), net asgari ücret 560 Leva (286 €), ortalama net maaş 1139 Leva (582 €). Asgari ücretle çalışanların oranı %16, yani ülkenin %84' ü asgari ücretten yüksek maaşla çalışıyor. Medyan (ortanca) maaşın asgari ücrete oranı %58. Yani medyan (ortanca) maaş asgari ücretten %58 daha yüksek. Kişi Başına Düşen GSYH' da 9.738 $ ile Birleşmiş Milletlerin tanıdığı 195 ülke arasında 71' inci sırada (*,*,*,*)

Türkiye' de net asgari ücret 2825 TL (278 € - 545 Leva ), ortalama net maaş 3260 TL (321 € - 629 Leva). Asgari ücretle çalışanların oranı %50. Türkiye Kişi Başına Düşen GSYH 9.043 $ ile Bulgaristan' ın 3 sıra arkasında 74' üncü sırada (*,*,*,*,*).

Eskiden Bulgaristan asgari ücreti Türkiye' nin 10' da 1,5 ile 10' da 3 arasında gezinir iken bugün Türkiye asgari ücretini geçmiştir.

Yaşanan bu ekonomik değişimi eskiden çalışmaya, bavul ticaretine gelen Bulgaristanlıların yıllık ortalama 1.5 milyon kişiyle artık tatile, gezmeye, alışverişe gelmesinden ve bizim pandemide Bulgaristanlı turistlere hayır deyip sınır kapılarımızı kapatamamamızdan anlaşmışsınızdır. Onlarında ülkemize sokacağı dövize ihtiyacımız var.

Soru: Türkiye Cumhuriyeti' nin 97 yıllık tarihinde maaşların ilk kez Bulgaristan' ın gerisine düşmesi hakkında ne düşünüyorsunuz?

Kanıt: "*" tıklayınız.

Açıklama: 2 gün önce Thodex kripto para borsasının işleme kapatılması ve sahibinin (Faruk Fatih Özer) Arnavutluk' a kaçtığı anlaşılmasının ardından bugün de saat 21:00 sularında Vebitcoin borsası faaliyetlerini durdur (*).

Vebitcoin şirketi internet sitesinde finansal olarak zor zamanlar yaşadıklarını, son zamanlarda kripto para borsasındaki yoğunluktan olumsuz etkinlendiklerini, müşterilerinin hak taleplerini gerçekleştirebilmek adına faaliyetlerini durdurma kararı aldıklarının bildirdi. Müşteriler 7 gündür para çekemediklerini söylüyor. Ticaret sicil kayıtlarına göre Vebitcoin Teknoloji A. Ş., 50 bin lira sermaye ile kurulmuş sonra sermaye arttırımına giderek sermayesini 1 milyona yükseltmişti (**).

MASAK'tan edinilen bilgiye göre, Vebitcoin firmasının MASAK tarafından Türkiye'de bulunan tüm finansal kuruluşlardaki hesaplarına bloke koyduğu belirtildi. Ayrıca MASAK tarafından söz konusu firma ve yöneticileri hakkında da inceleme başlatıldı (**).

Soru: Son 3 günde 2 kripto para borsasının faaliyetlerini durdurması hakkında ne düşünüyorsunuz?

Kanıt: "*" tıklayınız.

Pfizer yetkilileri yaptıkları açıklama ile aşılarda ikinci dozdan sonra üçüncü dozunda yapılması gerekiyor dediler. Ayrıca farklı mutasyonlarda her sene insanların aşı olması gerektiğinin altını çizdiler. Peki bu durum dünya ekonomisi üzerinde nasıl bir etki yapar? Devletler aşı fabrıkalarına mı çalışacak? ya da artık herkes her sene kendi aşı parasını mı ödeyecek? Bu sizce ekonomik tetikçilik değilde nedir?

Türkiye'de yaklaşık beş milyon kişinin kripto paraya yatırımı bulunuyor. Durum böyle olunca alacaklı durumda olan insanlarda paralarını alabilmek için her türlü yolu deniyorlar. Bunun ilk örneği de altmışbin liralık alacağı için bir adamın kripto paralarına haciz koydurdu. Peki bu sizce mümkün mü?

Piyasalar önümüzdeki hafta Merkez Bankası'nın yeni başkanı ile olacak ilk toplantısında ki faiz kararına odaklandı. Sizce bu toplantıda nasıl bir karar çıkabilir?

Kripto paralar gizlilik ve anonimlik esasları düşünülerek tasarlanmıştır. Blockchain denilen 'kripto para cüzdanı' olarakta geçen bir sistem var ve bu sistem üzerinden sanal paralar oluşturuluyor. Üreticisi de sahibi de belli olmayan bu paralar kripto para olarak kabul ediliyor. Yani aslında her türlü kötü işte kullanıma gayet açık. Uluslararası operasyonlar, para aklama ve bunun gibi. Normalde bu paraların belirli sitelerde alınıp satıldığı ve bunun için üyelikler oluşturulmasına rağmen sizce izlerini sürmek mümkün mü?

Açıklama: Türkiye' de asgari ücret 294€ (2825 TL) iken Bulgaristan' da asgari ücret 332 € (650 Leva)'dır. Türkiye'de asgari ücretli çalışan sayısı 7,5 Milyon kişi, asgari ücretle çalışan oranı %50' dir. Bulgaristan'da asgari ücretle çalışan oranı %14' dür. Bulgaristan'ın asgari ücreti 31 €'dan 11 kata yakın yükselirken Türkiye maalesef geriden gelen Bulgaristan'a maaşlar yönünden geçilme tehlikesiyle karşı karşıyadır. Bulgaristan' da medyan maaş (ortanca maaş) asgari ücretin %58'idir (******).

Öyleki ülkemize eskiden çalışmaya ve bavul ticartine gelen Bulgaristanlılar bugün gezmeye, tatil yapmaya, alışvereiş gelmektedir. Her yıl ortalama 1.5 milyon Bulgaristanlı Türkiye'ye gelmekte, çoğunluğu Edirne Sınır Kapısından giriş yapmaktadır. Covid-19 döneminde bile yaz aylarında sınır kapılarından ortalama 5 bin Bulgaristanlı Edirne'ye giriş yapmıştır (**).

Soru: Türkiye'de maaşların Bulgaristan'daki maaşların altında kalma tehlikesiyle karşı karşıya kalması ekonominin iyi olduğunu mu yoksa ekonominin kötü olduğunu mu göstermektedir?

Kanıt: "*" tıklayınız.

Merhaba arkadaşlar. Merkez bankası Mart ayında yaptığı toplantı ile faizi %19 seviyesine çıkarmıştı. Birçok kişi faizlerin çok yüksek olduğunu, sıfırlanması gerektiğini söylüyor ve buna gerekçe olarak gelişmiş ülkelerin negatif faiz vermesini gösteriyor. Faizlerin düşmesini/sıfırlanmasını destekliyor musunuz? Yarın faizler sıfıra düşürülürse neler olur?

Kripto paralara dünyada ve ülkemizde büyük bir ilgi var çok büyük karlar getirmesi bu ilgiyi daha çok arttırıyor. İnsanlar bu artışı ve karı görünce kredi çekip para yatırıyor nasıl olsa kardan bu krediyi kapatırım diye. Bitcoin ve Altcoinler olarak geçen bu dijital paralar için ülkemizde halen bir yasal düzenleme bulunmuyor sadece özel şirketler aracılığı ile alınıp satılabiliyor. Tabi bu noktada devlet güvencesi olmadığından çok büyük riskler alınabiliyor. Peki sizin bu konuda yatırımlarınız oldu mu? Ne kadar kazandınız yoksa zarar mı ettiniz?

Açıklama: Türkiye TÜİK'in açıkladığı Kişi Başına Düşen Gayri Safi Yurtiçi Hasıla 51.534 TL yani 9.127 Dolar (*). Türkiye bu Kişi Başına Düşen GSYH ile 189 ülke arasında 74'üncü sırada (*). Kişi Başına Düşen GSYH o ülkede bir yılda üretilen tüm mal ve hizmetlerin değerinin o ülke nüfusuna bölünmesiyle bulunur (*). Ülkedeki insanların bireysel olarak refahını gösterir.

Türkiye Kişi Başına Düşen GSYH'da 74'üncü sırada yer alarak 1990 - 2000 arasında kendisine çalışmaya gelen Rusya, Bulgaristan, Romanya'nın gerisinde kalmıştır. Aynı zamanda 1980 - 2000'de bireysel refahta kendisinden geride olan Letonya, Litvanya, Çekya, Hırvatistan, Meksika gibi ülkelerin gerisinde kalmıştır.

Türkiye'den daha yüksek Kişi Başına Düşen GSYH' olan ülkeler
1. Monako
22. Birleşik Arap Emirlikleri
24. Yeni Zelanda
25. Andora
29. Bahamalar
32. Burnei
34. Malta
36. Slovenya
37. Estonya
39. Çekya
40. Portekiz
44. Litvanya
45. Slovakya
47. Letonya
50. Trinidad ve Tobago
51. Macaristan
52. Uruguay
56. Polonya
58. Şili
59. Hırvatistan
60. Romanya (Eski Demir Perde Ülkesi 1980 - 1990 Türkiye'den gerideler)
61. Kosta Rika
63. Rusya (1990 - 2000 Türkiye'ye çalışmaya gelirlerdi.)
64. Malezya
65. Mauritius
68. Çin
69. Arjantin
70. Meksika
71. Bulgaristan (Eski Demir Perde Ülkesi. 1980 - 1990 Türkiye'den gerilerdi.)
72. Kazakistan
74. Türkiye: 9.127 $

Türkiye' den daha düşük Gayri Safi Milli Hasılası olan ülkeler
75. Karadağ
77. Brezilya
79. Dominik Cumhuriyeti
80. Ekvator Ginesi
82. Tayland
83. Lübnan
84. Libya
85. Gabon
90. Surinam

Soru: Türkiye'nin Kişi Başına Düşen Gayri Safi Milli Hasılada 74' üncü sırada olup, eskiden önünde olduğu pek çok ülkenin gerisinde kalması hakkında ne düşünüyorsunuz?

Kanıt: "*" tıklayarak ulaşabilirsiniz.