Küresel Hidrokarbon Ekonomisinin Türkiye Enflasyonu Üzerindeki Etkisi: Politikaların Dokunuşları

Hidrokarbon piyasasının son dönemlerdeki küresel gelişmelerin etkisiyle gerçekleşen global düzeydeki maddi değişimleri, ülkelerin ekonomi politikalarını döviz bağlamı üzerinden şekillendirmeye devam ediyor.

Petrol sektöründeki dalgalanmaların iç piyasadaki döviz üzerine etkisi ve bu dinamiklerin bağlamında; hükümet politikalarının enflasyon üzerindeki öznel değerlendirmelerini içeren bir yazıyla Bence'ye başlıyoruz.

Petrol Ticarisi ve Dolar: Enflasyon Dinamiklerine Ön Bakış

Rusya-Ukrayna Savaşı'yla gerilen ortam, jeopolitik krizden tedarik birimlerinin etkilenme olasılığı ve akaryakıt talebinin artması, dolar endeksli küresel düzeydeki brent petrolün fiyatlarını yukarı çekerken; faizin düşürülmesiyle istenen yatırım ve harcama hedeflerinin dövizin ateşindeki yetersiz rolü, dövizin yurt içi dolaşımındaki arz-talep dengesizliği, Merkez Bankası'ndaki rezervlerin kuvvetli aksiyon sağlayacak düzeyde olmaması ve piyasa endişeleri, dolardaki ateşi çok fazla düşüremiyor.

Dış Ticaret Unsurlarının Dolar Bazlı Etkisi

İthalatın azalıp, ihracatın artması (ikili görece) ülkeye döviz girişini arttırıyor gibi gösterse bile, çoğu alanda hammadde ihtiyacı olan bir ülkede üretim gücünü arttıramadığın sürece, ihracat girdilerinden kazandığın dövizle ithalat çıktıklarıyla arasındaki makası kapatmak epey zor. İthalatın 2 birim, ihracatın 1 birim olduğu alanda enflasyonun minimal düzeyde olması zaten mümkün değil. Enflasyonun belli bir düzeyde her zaman olacaktır, ticaret açığın; dövize olan talebi zaten arttırırken, dövizin ekonomi üzerindeki baskısı da enflasyonu belli bir seviyenin altına bu yüzden indiremiyor. Bu nedenle, döviz; hem enflasyonu etkileyen hem de yüksek enflasyondan da dolaylı yönden etkilenen birim olarak karşımıza çıkıyor.

Hükümet Politikalarının Dövize Endekslenen Enflasyon Birimleri

Düşük tutulan faizin de enflasyon üzerindeki etkisi, doların ateşine köz oluyor. Brent petrolün ülke bazlı ithalatındaki yüksek kur farklılıkları, KDV ve ÖTV'nin etkisi altında; mazotun 30 lira, benzinin ise 28 liradan depolara dolması kaçınılmaz oluyor. Akaryakıttaki fahiş etiketler; elektrikten, ulaşıma, gıdadan, giyime her sektörde insanları giderek daha da fazla zorlamaya devam ediyor. Tüm bu eylemlerin doğal sonucu olarak, alım gücünün düşmesiyle ortaya çıkan yüksek enflasyon rakamları da dolardaki yükseliş aktörlerinden bir tanesi olarak karşımıza çıkıyor.

Bağımlı ekonomilerdeki döviz girdisine yönelik geliştirilmiş politikalar olmadığı sürece, dolar ve enflasyon birimlerinin iç ekonomideki etkisi her zaman var olacaktır ama yeni modellerin başarıya ulaşması mümkün olduğu sürece.

Okuduğunuz için teşekkürler...