2000 Yılından Bu Yana Türkiye'de Değişen Enflasyon

17 yıl öncesine kadar Türkiye'de gıdadan elektroniğe kadar süregelen değişimlerden bahsedeceğim. Bu yazıyı okuyanların birçoğu Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olduğu ve bu topraklarda yaşadığı için bu toplumsal konu hepinizi ilgilendirmekte.

Enflasyon, fiyatların genel düzeyinin sürekli ve hissedilir artışını ifade eden bir durumdur. Burada belirtilen fiyatlar da bilgilenmeniz açısından belirtilmiştir.

Kırmızı ette olan kısmi artış.

2000 yılından bu yana kırmızı ette olan artış çok fazla değil. Fakat 2000 yılında halk o dönem ekonomisine göre daha rahat et alabiliyordu. Türkiye kırmızı etin en yüksek fiyatta satıldığı ülkelerdendir. Almanya'da bir öğretmen 1 aylık maaşıyla 827 kilo kırmızı et alabiliyorken Türkiye'de bir öğretmen 58 kilo kırmızı et alabiliyor. Bir hemşire 1 aylık maaşıyla; Almanya'da 498 kilo, ABD'de 474 kilo, Avustralya'da 421 kilo kırmızı et alabiliyorken Türkiye'de sadece 51 kilo kırmızı et alabiliyor. TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) verilerine göre Türkiye'de kırmızı et tüketenlerin sayısı diğer ülkelere nazaran daha az. Sağlık Bakanlığı da Türkiye'nin sağlıklı beslenmediğini öne sürüyor.

Otogaz fiyatında 15 kat artış.

2000 yılında otogazın litre fiyatı 0,20 TL iken bu fiyat 2017 yılında 2,93 TL'ye yükseldi. Yani burada 15 katlık bir artış söz konusu. Otogaz fiyatları şehirden şehre farklılık göstermekte. Bu sebeple sadece İstanbul'u baz aldım. Zaten diğer şehirlerdeki otogaz fiyatları ile İstanbul arasında pek fark yok. Otogaza en son 03 Ocak 2017 tarihinde 15 kuruştan zam yapıldı.

Benzin fiyatında 9 kat artış.

Benzinin litre fiyatı 2000 yılında 0,60 TL iken bu fiyat 2017 yılında 5,39 TL'ye yükselmiştir. Vasıtalar için olmazsa olmaz bu kaynak 17 yılda 4,79 TL artış göstermiştir.

Altın fiyatlarında 25 kat artış.

Altın her yerde olduğu gibi Türkiye'de de önemli bir maden. Sünnet merasimlerinden düğünlere kadar birçok yerde takılmakta ve para biriktirmek için saklanmakta. 2000 yılında gramı 5,85 TL olan altın 2017 yılında 140,15 TL artış göstererek 146 TL'ye yükselmiştir. Yani altın fiyatları 2000 yılından bu yana %2495 oranında artış göstermiştir.

Dolarda 5,5 katlık artış.

2000 yılında dolar fiyatı 0,67 TL idi. Bu sayı 2001 yılında 1,44 TL'ye yükseldi. 09 Mayıs 2017 tarihinde ise dolar fiyatı 3,59 TL. Dolar fiyatı son 17 yılda 5,5 kat yükselmiştir.

Asgari ücrette 16 katlık artış.

Asgari ücret 2000 yılında 86 TL iken bu fiyat 2017 yılında 1405 TL'ye yükselmiştir. Tabii asıl önemli olan 2000 yılında mazota, benzine, altına ödenen fiyatla bu zamanda ödenen fiyat arasındaki orandır.

Beyaz eşyalardan elektronik aletlere kadar olan artış.

Türk lirasının değeri düşerse ithal edilen ürünlere ödenen fiyat da artar. Son yıllarda Türk lirasının değeri düştüğünden ithal edilen ürünlere gereğinden fazla para ödüyoruz. Mesela iPhone 7'nin dünyada en pahalı satıldığı ülke Türkiye. En ucuz satıldığı ülke ise ABD. Türkiye ile ABD arasındaki iPhone 7 fiyat farkı tam 1364 TL'dir.

Çok değil, 5 yıl önce ''Adidas'' marka bir ayakkabı ortalama 80-100 TL arasında satılıyorken şimdi 300-350 TL arasında satılmakta. Fotoğraf makinelerinden bilgisayarlara, beyaz eşyalardan mutfak aletlerine kadar her türlü eşya gereğinden fazla fiyatta satılmakta.

2000 yılındaki Türk lirasının değeri ile 2017 yılındaki Türk lirasının değeri satılanlar üzerine oranlanmıştır. Yani 2000 yılında bahsettiğimiz 0,67 milyon 2017 yılının 0,67 Türk lirasıdır.