Cumhuriyete Giden Yol: Raporlar ve Genelgeler Bölüm 1

Merhaba dostlar, kaldığımız serimize devam ederken bu bencemde yapılan raporlardan ve genelgelerden bahsedeceğim. Herkese keyifli okumalar.. Eğer önceki bencemi okumadıysanız linkini buraya bırakıyorum.

Cumhuriyete Giden Yol: Atatürk'ün Samsuna Çıkışı

Mıntıka Palas Oteli
Mıntıka Palas Oteli

19 Mayıs 1919'da Bandırma vapuru ile Samsuna çıkan Mustafa Kemal Mıntıka Palas otelinde kalmıştır. Mustafa Kemal bölge de yaptığı araştırmalar sonucu durumu İstanbul hükümetine rapor etmiştir. Tarihe Samsun Raporu olarak geçen bu raporda;

  • Samsunda karışıklığı Türkler değil Rumlar çıkarmaktadır.
  • Türklerin değil Rumların silahları toplanmalıdır.
  • İzmir'in işgali haksızdır.

gibi cümleler yazan Mustafa Kemal bu rapor ile İstanbul Hükümetine ilk kez karşı gelmiştir. Kendisine Türklerin ellerindeki silahları toplayınız dediği halde bunu yapmamıştır.

Cumhuriyete Giden Yol: Raporlar ve Genelgeler Bölüm 1

Mustafa Kemal milli mücadeleyi Samsun'da başlatamayacağını anladığında burayı terk edip daha uygun yer olan Havzaya geçmiştir. Çünkü Samsun Rum çeteleri ile doludur. Bu arada milli mücadelemizin hazırlığını kolaylaştıran en önemli etken Mustafa Kemal'in 9.Ordu müfettişi olarak asker ya da sivillere emir verme yetkisinin olmasıdır.

Dikkat!!

Milli mücadelemiz yani kurtuluş savaşımız, Samsun'da açıkça değil fiilen başlamıştır.

Havza genelgesi Kurtuluş savaşının ilk belgesi, ilk genelgesidir. Bu genelgenin yayınlanmasındaki en büyük amaç milleti bilinçlendirmek ve halkın milli ruhunu uyandırmaktır. Yayınlanan Havza genelgesinde Mustafa Kemal halka;

  • İzmir'in işgalini kınayan mitingler ve protestolar yapmalarını istemiştir.
  • İtilaf Devletlerini ve İstanbul Hükümetini kınama telgraf çekmelerini ancak Hristiyan ahalileri ile iyi geçinmelerini söylemiştir. Sebebi karışıklık çıkarsa bu bölgede işgal edilebilir.

Kurtuluş savaşı dolaylı olarak havzada başlamıştır ya da ilk kurtuluş savaşının başlayacağı burada verildi... Bu genelge sonrası İstanbul'a çağrılan Mustafa Kemal İstanbul'u oyalayarak Amasya'ya geçmiştir.

Amasya Genelgesi
Amasya Genelgesi

Kurtuluş savaşının açıkça başladığı ilk yer Amasya'dır. Bu genelge ile kurtuluş savaşımızın Amacı, Gerekçesi ve Yöntemi ortaya koyulmuştur. En önemlisi milli egemenlik ve milli bağımsızlık kavramları ilk kez bahsedildi. Mustafa Kemal Amasya'ya geldiğinde söylediği söz "Artık İstanbul Anadolu'ya hakim değil tabii olacaktır" olmuştur. Ayrıca Amasya da iken burada müdafaa-i hukuk cemiyetlerinin kurulması talimatını da vermiştir. Amasya Genelgesinin Maddeleri;

  • Vatan tehlikededir.
  • İstanbul hükümeti üstüne düşen görevi yerine getirememektedir.
  • Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.
  • Etki ve denetimden uzak milli bir heyet kurulmalıdır.
  • Sivas'ta milli bir kongre toparlansın.
  • Her ilden Sivas'a 3 delege temsilci gönderilsin ve bu temsilcileri belediyeler, müdafaa-i hukuk cemiyeti ve reddi ilhak cemiyeti seçsin.
  • Doğu illeri adına Erzurum da bir kongre toplansın.

Amasya genelgesini Mustafa Kemal hazırlamış ancak birçok komutan onaylayıp imzalamıştır. Kazım Karabekir, Rauf Orbay, Refet Bele, Ali Fuat, Cemal paşa, Adnan Adıvar imza atmış onaylamıştır. Amasya genelgesini kaleme alan kişi Cevat Abbas'tır.

Bu benceyi seri şeklinde yazmak istediğim için bölerek yazıyorum. Uzun tutup sıkmakta istemedim. Görüşlerinizi eksik etmeyin. Her şey gönlünüzce olsun🤞

#vazgeçme

Cumhuriyete Giden Yol: Raporlar ve Genelgeler Bölüm 1
Cevapla