Coğrafyayı Alt Üst Eden Sultan (Yavuz) Selim Han'ın Hayatı

Herkese hayırlı günler. Bugün Doğu'nun Fatih'i Osmanlı Devleti'ne halifeliği kazandırmış, ilk Osmanlı halifesi olan sultan 1. Selim'in hayatını anlatacağım. Osmanlı Devleti'ne 9. padişah olacak bu yüce hükümdar, bakın devleti ve Türk-İslam davası için ne mücadeleler vermiş hep birlikte görelim;

10 Ekim 1470 tarihinde Amasya'da Dünyaya geldi

Babası Fatih'in oğlu şehzade Bayezid Amasya'da sancak beyi idi. Annesi Dulkadiroğulları beyliği sultanı'nın kızı Ayşe hatundur. Şehzadeliğinin önemli bir kısmı Amasya'da geçen şehzade Selim, devrin önemli alimlerinden Arap ve Fars dili ile yüksek Din ve Fen dersleri aldı.

1481 Senesinde Trabzon sancak beyliğine atandı

Dedesi Fatih Sultan Mehmet'in vefatı ile babası 2. Bayezid Devlet'in sultanı olunca 11 yaşındaki oğlu Selim'İ Devlet idaresi ve askeri konularda eğitim alması için Trabzon'a sancak beyi olarak atadı. Şehzade Selim sancak beyliğinde ilim ile uğraşmaya devam etti. Devrin alimi Abdülhalim Efendi'den dersler alarak kendini geliştirdi. Devrin silahlarını kullanmadaki mahareti, atletik vücudu ile düşmanlarına korku ve dostlarına hayranlık uyandırıyordu. 29 yıl Trabzon sancak beyliğini yapan Selim'in oğlu Süleyman (Kanuni Sultan Süleyman) 1494 yılında Trabzon'da dünyaya geldi.

Şah İsmail'in Anadolu'daki Şii propagandası ve yaklaşan Safevi tehlikesini görüyordu

Selim'in şehzadelik yönetimi Trabzon'a sığmıyor şehrin dışına kadar yansıyordu. Asi ve savaşçı ruhlu bir yapısı oluşmuştu. Devlet'in aleyhine faaliyet yapan asileri takip ettirdi. Trabzon üzerine planlar kuran Gürcüler'in üzerine Devlet idaresinden izin almadan yürüdü. Bu seferlerde Kars, Ardahan, Artvin ve Erzurum gibi vilayetleri Osmanlı topraklarına dahil etti. Şah İsmail'in Anadolu'daki propagandası Akdeniz ve Rumeli'ye kadar yayıldı. Şahkulu (Şeytankulu) İsyanı ortaya çıkarak Osmanlı'nın sadrazamı ve orgeneral seviyesindeki paşası ile 50 000 insanın vefatı ile sonuçlanan Devlet'i kırıp geçiren bu talihsiz olay karşısında şehzade Selim babası sultan 2. Bayezid Han'a tedbir almadığından ve durumu geç fark ettiğinden ötürü çok kızdı.

Yaşlı padişah sultan 2. Bayezid'in tahtı iyice küllenmişti

Sultan iyice yaşlanmış ağırlaşmıştı, tahtı 3 oğlundan 1'ine bırakması gerektiğini anladı. Devlet idaresi tahta en büyük oğlu Ahmed'in geçmesini istiyordu. Bunu öğrenen Şehzade Selim Trabzon'dan İstanbul'a doğru yola çıktı. Babasından tam olarak tahtı isteyen Selim, sırf başkente yakın olmak için İstanbul civarından sancak istiyordu. Ona sunulan önerileri kabul etmedi. Sultan onun emrine orduyu vererek bir miktar durumu yatıştırdı. Ancak yeniçeri ocağı Selim'in sultan olmasını istiyordu. Zaman ile başkentteki siyasi ve askeri ibre Selim'in lehine kayıyordu. Şehzadeler arasındaki en temiz karne, gerekli yetkinlik Devlet'in geleceği hakkındaki kararlı tutumu, tedbirli oluşu, tehlikelere karşı savunması onu diğer şehzadelerden oldukça üstün kılıyordu.

Küllenen taht yeniden alevlenmek üzere sultan Selim'in oldu

Selim artık sultandı. Tırnakları ile kazımış, iyice uğraşmış sonunda babası ile anlaşarak Devlet'in 9. Padişahı olmuştu. İlk işi ona isyan eden ve otoritesini kabul etmeyen ağabeyleri Ahmed ve Korkut'u ortadan kaldırmaktı. Sultan Selim han Anadolu'daki birliği sağlamak adına, önündeki en büyük engelleri sırası ile yok ediyordu. Şehzade Ahmed ve Korkut'u oğullarıyla birlikte öldürerek, hanedanın tek şehzadesi daha sonra sefere çıkarken Anadolu'yu kendisine teslim edeceği, üzerinde büyük emeği olan oğlu Süleyman yalnızca hayatta kalacaktı.

Seferler başladı, zaferler üst üste geliyor sultanın ayak bastığı her yer fetih ile müjdeleniyordu

İlk seferi Şah İsmail üzerineydi. Yavuz tedbirlerini iyi alıyor, ihtiyaçlarını iyi biliyordu. Devlet onun döneminde geniş bir istihbarat ağına kavuştu. Savaşa gireceği devletin durumu ile ilgili genel bilgileri toplayarak ona göre hazırlıklarını yapıyordu. Sırası ile Çaldıran (1514) yılında Safevi tehlikesini ortadan kaldırdı. Daha sonra Dulkadiroğulları Beyliğini ortadan kaldırarak topraklarını genişletti. (1515) Yavuz Memlük Devleti'ni ortadan kaldırmak üzere Mercidabık savaşı (1516) tarihinde sultan Kansu Gavri'yi yenerek hükümdarlığına son verdi. Ancak Devlet saltanatı Kahire'de Tomanbay ile devam ediyordu. Yavuz Selim bunun üzerine Mısır'a doğru yola koyuldu. Ridaniye muharebesi (1517) de Memlük Devleti'ni sultan Selim han tamamen ortadan kaldırdı. Böylece halifelik Osmanlı Devleti'ne geçmiş oldu. İlk Osmanlı halifesi'de Yavuz sultan Selim han oldu. Bir müddet Mısır'da yönetim idaresini düzenlemek maksadı ile konakladı.

Dost ''Yunus'' düşman ''Yavuz'' bildi onu

Yavuz sultan Selim'e Osmanlı döneminde Devlet kadrosu tarafından ''Yavuz'' denmemiş ona bu lakabı düşmanları takmıştır. ''Yavuz'' korku veren, davasından vazgeçmeyen, geri dönmeyen anlamını taşımaktadır. Selim'i ''Yavuz'' yapan bu sarsılmaz iradesidir. İyilik konusunda yumuşak başlı ve uysal gönüllü olan Sultan Selim aynı zamanda bir harp ustasıdır. Gittiği her savaşı kazanmadan geri dönmemiş, harp hileleri ve taktiklerini üstün seviyede kullanmıştır. Vaktinin büyük bir bölümünü kitap okuyarak geçiren sultan Selim han, uyanık, iyi ve kötü insanı anında anlayan Devlet kadrolarına yönetici atarken tamamen liyakat sistemini esas alan çok nadir padişahlardan biridir.

Yavuz'un son seferi (Ahirete) şirpençe

Cihan'a gölge yayan sultan Selim han vefat edeceğini bir gece rüyasında görüyor Devlet adamları sultana bir sonraki sefer hazırlıkları için danışınca sultan; Son seferimiz ahirete görünüyor diye söyleniyor. Sultan Selim han bir gün sırtında bir diken varmışcasına batan bir şey fark ediyor, önemsemeyerek günlük hayatındaki işlere yöneliyor. Ancak padişah 3 gün sonra geceyi ciddi ağrılar, sancılar ve uykusuzluk ile geçirerek, hemen sabah hamama giriyor, şirpençe diye tabir edilen çıbanı tellağa ovdurarak zedelemiştir. Daha sonra hünkar gün geçtikçe daha da ağırlaşıyor, ilaçların tedaviye cevap vermediğini sultanın hastalığına derman olmayacağı iyice anlaşıldı. Tarihin akışını değiştiren koca sultan Selim han Çorlu yakınlarındaki otağında 22 Eylül 1520 tarihinde hakkın rahmetine kavuşuyor.

Yavuz sultan Selim Han'ın saltanatı ve Osmanlı Devletin'in son durumu

1512 yılının Nisan ayından 1520 yılının eylül ayına kadar 8.5 yıllık kısa bir saltanat süren Yavuz sultan Selim han Devlet'in topraklarını 2.375 milyon Km2 den 6.557 milyon Km2 ye çıkararak Osmanlı imparatorluğuna kısa sürede en çok toprak katan tek padişahı oluyor. İmparatorluk hazinesini ağzına kadar doldurmuş bir vaziyette oğlu Süleyman'a teslim ediyor. Doğudan gelecek olan bütün tehlikeleri ortadan kaldıran bu yüce hükümdar batı seferi için güçlü bir donanmayı şart görerek hazırlıkları ona göre yaptırıyor fakat ömrü vefa etmeyerek bu görevi oğluna bırakıyor.

Yahya Kemal Beyatlı;

Sultan Selim-i Evvel'i râm etmeyip ecel, Fethetmeliydi âlemi şân-ı Muhammedi.

Yavuz sultan Selim'i ecel durdurmasaydı, bütün Dünyayı ezani Muhammed(s.a.s) şanını yayacaktı.

Okuduğunuz için teşekkür ederim...

Saygılar...

#YavuzSultanSelim

#OsmanlıDevleti