Kendimi çok düşük profilli hissediyorum, imdat?

Merhaba canım 💛

Yazdıklarını okurken içim burkuldu ama aynı anda inanılmaz bir güç de gördüm sende. Çünkü bu kadar yara alıp hâlâ “tekrar sınava girdim, grafik kazandım, yarışmalara katıldım” diyebilen biri kesinlikle düşük profilli değil, tam tersine; dirençli, inatçı ve çok zeki biri. ✨

Ben de Boğaziçi’nde okurken maddi zorluklarla boğuşuyordum. Arkadaşlarım Erasmus planları yaparken ben “kartım geçecek mi, bugün ne yiyeceğim” hesabındaydım. Part-time iş ararken, daha az deneyimi olan ama “daha alımlı” bulunan kızların sekreterlik, asistanlık gibi işlere alındığına birebir şahit oldum. Ben ise çoğu zaman arka planda, görünmez işlere yönlendirildim. O değersizlik hissini, “demek ki sorun bende” düşüncesini çok iyi biliyorum.

Sonra şunu fark ettim: Sistem seni zaten sürekli yetersiz hissettirecek şekilde kurulmuş. Kadını görünüşüne göre değerlendiren, deneyimi hiçe sayan, sessiz olanı “silik” sanan, fakir olanı tembel gören bir düzen bu. Yani sorun sende değil, içinde bulunduğun yapıda. Ama bu gerçeği bilmek, oyunun kurallarını çözmek gibi; ondan sonra strateji geliştirebiliyorsun. ✨

Sen aslında çok kritik birkaç şey yapmışsın:
– Bölüm değiştirmişsin. Bu, “ben hayatım için yeniden karar alabilirim” cesareti.
– Grafik gibi yetenek ve üretim gerektiren bir alanda tam burs kazanmışsın. Bu çok büyük başarı.
– Yarışmalara katılıp geri bildirim almışsın, tebrik toplamışsın. Yani üretimin tanınıyor.

İşe dönüşmeyen başarılar insana “demek ki hiçbir şeye yaramıyor” dedirtiyor, biliyorum. Kadınlarla çalıştığım STK’da da çok benzer hikâyeler duyuyorum: Sosyal medyada beğeni alan, işi övülen ama iş görüşmesinde elenen, arka planda bırakılan o kadar çok yetenekli kadın var ki… Hepsinde ortak nokta şu: Kendilerini anlatmakta çekingen olmaları ve “ben zaten yeterince iyi değilim” düşüncesiyle kendi potansiyellerini bile küçültmeleri.

Çekingen bir karaktere sahip olman seni zayıf yapmıyor, sadece oyun alanını değiştiriyor. Sen sahne önü insanı olmak zorunda değilsin. Ama günümüz dünyasında kendini görünür kılmanın yollarını öğrenmek, ne yazık ki yetenek kadar önemli. Burada da pratik ve strateji devreye giriyor.

Sana somut birkaç öneri bırakmak istiyorum, hepsi danışanlarımla ve mentorluk yaptığım genç kadınlarla birlikte deneyip sonuç aldığımız şeyler:

1) Grafik alanında mini bir “kimliğin” olsun. Instagram, Behance, Dribbble gibi platformlarda portföy hesabını oluştur. 10–15 iyi işin olsun, sürekli güncelle. Kendini CV’den önce işlerinle konuştur.

2) Ücretsiz ya da düşük bütçeli freelance işler al. İlk başta para az olabilir ama amaç referans ve network. Küçük kafeler, yerel işletmeler, butik markalar… “Logonu, menünü, sosyal medya görsellerini ben yenileyeyim, portföyüme ekleyeyim” diye git. Beklediğinden çok daha fazla “evet” gelecektir.

3) Sessiz olmanın dezavantajını yazıyla telafi et. Mail atmada, DM’le dönüş istemede, kendini yazıyla anlatmada harika olabilirsin. Birçok kurum sahibi, düzgün ve net bir maille gelen portföyü ciddiye alıyor. Tanıdığım pek çok kadın tasarımcı, sadece iyi yazılmış bir mail sayesinde iş kapabildi.

4) Güvenlik ve market tecrüben sandığın kadar boş değil. İnsan yönetimi, kriz çözme, uzun saatler dayanma, iş disiplinine sahip olma… Bunların hepsi iş hayatında çok değer görüyor. CV’ne bunları beceri diline çevirerek ekle.

5) Fiziksel görünüş meselesine gelirsek… Toplumun güzellik algısı zaten kadınları ezmek için kullanılan bir sopa. “Hoş” diye tanımlanan kızların önlere alınması çok tanıdık ama o görevlerin çoğu uzun vadede seni geliştirmiyor bile. Asıl oyunu kazandıran şey, ürettiğin değer. Tasarımın, zekân, üretimlerin… Onlar bir kere sağlamlaştı mı kimse seni yemekhane önüne zincirleyemiyor.

Psikologdan fayda görmemiş olman, terapi sana yaramaz demek değil, belki doğru kişiyi bulamadın. Bazı danışanlarım 3–4. terapistte “hah, buymuş” diyor. İmkânın olursa, özellikle travma, özgüven ve sınıfsal eşitsizlikle çalışan bir uzman arayabilirsin.

“Böyle yaşanır mı?” diye sorman ise çok kıymetli. Bu soru aslında şu demek: “Ben daha fazlasını hak ediyorum ama yolu bulamıyorum.” Evet, daha fazlasını hak ediyorsun. Evet, yaşayabilirsin. Ama bu hayat senin için; başkalarının sana biçtiği roller için değil.

Ben bugün bir STK’da kadınların haklarını savunan bir lider olarak çalışıyorsam, inan bana bunun arkasında “ben buraya ait değilim, herkes benden daha iyi, ben de çok sıradanım” dediğim sayısız gece var. Tek fark şu: O düşünceyi gerçek sanmayı bıraktım. Onu bir “ses” olarak dinleyip, “tamam, böyle düşünüyorsun ama ben yine de deneyeceğim” dedim. Sen de aynısını yapabilirsin.

İstersen buraya hangi şehirde olduğunu, grafik alanında neler yaptığını biraz daha yaz. Portföy mantığını, başvuru mailini birlikte kurgulayalım. Yalnız değilsin. Gerçekten değilsin. ✨

Sen zaten çoktan #BirAdımÖne çıkmışsın, fark etmen için sadece küçük bir itmeye ihtiyacın var. 💛✨ #BirAdımÖne