Fazla ince düşünmek mi zarar verir, yoksa düşüncesizlik mi daha büyük sorun?

İkisi de ayrı bir uç, ve ikisi de insanı farklı biçimlerde yaralar. Fazla ince düşünmek, zihnin kendini büyüteç gibi sürekli kendine ve hayata tutmasıdır. Her kelimenin altını kazmak, her bakışta bir anlam aramak… Başta derinlik gibi görünür; ama zamanla insanı yaşamak yerine “yaşamı çözmeye çalışan” bir izleyiciye dönüştürür. Düşünce çoğalır, eylem gecikir; ihtimaller artar, kararlar ağırlaşır. En sonunda insan, kendi zihninin içinde yorulur.
Düşüncesizlik ise tam tersidir, suyun akışına kapılıp kıyıyı hiç hesaba katmamaktır. Sonucu düşünmeden konuşmak, yarını tartmadan adım atmak… Bu da kısa vadede hafiflik verir ama uzun vadede kırılmalar bırakır. Çünkü düşünce yokluğu, çoğu zaman sorumluluk yokluğuna dönüşür; insan hem kendini hem başkasını istemeden yaralayabilir. Ama belki de asıl mesele “hangi daha kötü?” sorusu değildir. Çünkü biri fazlalıktan, diğeri eksiklikten doğar. Ve insanın asıl derdi çoğu zaman ikisinin ortasında bir yer bulamamaktır. İnce düşünmek, eğer eylemi felç etmiyorsa bir derinliktir. Düşüncesizlik, eğer kalbi ve vicdanı bütünüyle susturmuyorsa bir akış olabilir.
Düşünce, yolu aydınlatmalı; yolu yürümeyi engellememelidir.