Etkili İletişim İçin İşitmek ve Dinlemek

İşitmek ve Dinlemek

İyi bir iletişim için iyi bir dinleyici olmak gerekir Aksi halde iletişimde kopukluklar olur. Bu bencemizde sadece işitmek değil gerçekten duyabilmek için neler yapabileceğimizi araştıracağız. Öyleyse başlıyoruz.

Nasıl dinliyoruz?

Dinlemenin değişik türleri vardır; En yaygın olanı da görünüşte dinlemedir. Yani size dinliyormuş gibi yaparlar ancak kafalarında başka türlü şeyler vardır.

Diyalog değil de kişinin kendi kendine konuşması, bir tür söylev vermesine de ‘Nutuk Atma’ denir.

Kimisi de sadece ilgilendikleri kısmı duyar diğer söylenenlerle pek ilgilenmez. Buna da seçerek dinleme denir, yani dikkatlerini çeken bir konu oluncaya kadar görünürde dinleyici olurlar.

Duygusal yönden saplanmış dinleyiciler vardır bir de. Söylenenden ya hüzün ya da espri veya gülünecek bir şeyler çıkarırlar ve bunun dışında her şeyi unuturlar.

Savunucu dinleyici ise ne diyorsa hemen kendine yönelmiş gibi duyar ve kendini hemen savunmaya geçer. Misal bir başkasının pastasını beğendiğini söylerken diğerinin pastasını beğenmediğini dolambaçlı yollardan değil de direkt yüzüne söylenmediği için kırıldığını pekala anlayabilirsiniz.

Tuzak Kurucu bir dinleyici ise hiç seslerini çıkarmadan sizi dinlerler. Bunlar genelde dinledikleri bilgilerden yararlanarak sizi zor durumda bırakmaya çalışırlar.

Yüzeysel dinleyici de konuşanın kullandığı kelimelerin yüzeyinde kalır asıl altta yatan anlama ulaşmazlar. Söylenenleri yüzeysel düzeyde anlayan kişi saf biri olarak algılanır.

Peki niçin dinlemiyoruz?

Sinir sistemi kendini korumak için dikkati her zaman bir odak noktasında tutmaz. Ancak ilgisini çeken ne varsa ona odaklanır. Örneğin karnınız açsa yiyeceklerle, sınavlarla ilgili iseniz sınav konuları gibi.. Normal bir insan dakikada 600 kelimelik konuşma hızını anlar. Yalnız bunun sadece 100-140 kelime arasında olanına odaklanır. Aradaki 460 kelimede zihin boş kalır bu boş anda ise kendi sorunlarına eğilir.

Dinleme ve Anlama

Buraya kadar her insanın dinleme davranışının mükemmel olmadığını, kulağa gelen her sözü dinleyemeyeceğini de anlamış olduk.

Peki söylenenin tamamını anlayamaz mıyız?

Bundan sonraki bencemizin ileri ki kısımlarında buna değineceğiz. Dinlediğinizi anlayabilmek için iki kişi arasında geçen konuşma sürecinin en önemli yönlerinden biri de geri-iletimdir.

Yanlış anlama nasıl önlenir?

Varsayımlar aracılığı ile karşımızdaki kişinin konuyu doğru anlayıp anlamadığı denetlenmelidir. İşte buna geri iletim diyoruz. Yüz yüze konuşmalarda geri iletim her zaman vardır. Zira anladığını geri iletim yoluyla belirten kişi İyi bir dinleyicidir.
Geri iletim yoluyla hatalar en aza indirgenir. Yani bir nevi çift yönlü iletişimdir diyebiliriz. Geri iletim bu hususta sık sık kullanılmalıdır. Bir başka deyişle; Kişiler birbirleriyle monolog ilişki kurmak yerine diyalog ilişkiler kurmalıdır. Kısaca yüzeysel ilişkiler yerine daha derin ve doyurucu ilişkiler modelini seçersek daha iyi bir dinleyici olabiliriz.

Yardımcı olmak için dinlemek

İnsanlar sorunu çözmek için yardım etmek isterler. Bir sorunun tamamen çözülebilmesi mümkün değildir. Zira bir kişiye yararlı olabilmenin tek yolu vardır; O da karşınızdakini dikkatli dinlemektir. (Duyarak Dinleme)

Kişiye yardım ederken köklü çözümler sunarak yardım etmeliyiz. Aksi halde uzun vadede başarı elde edilemeyebilir. Kısaca her ne kadar önerilerimiz gerçekten en doğrusu bile olsa sonuçta çözüm yolunu kişinin kendisine bırakmak gerekebilir.

Sorunlara verdiğiniz yaygın cevap türleri

Sorunlara verdiğiniz cevaplar tamamen insanların o anki yaklaşımıyla alakalıdır. Kişi belirli bir cevap verirken bütün durumlarda verdiği gibi yanıtlar verebilir. Zira bazı cevaplar vardır ki bu sizin kendi yaklaşımınızla alakalıdır ve bunlar 4 kategoriden oluşur. Yargılama, Çözümleme, Soru Sorma ve Rahatlama’dır.

Yargılama

Olumlu ya da olumsuz olabilir. Olumlu olması iyi bir fikir anlamına gelebilir ancak olumsuz olması da bu tutumla hiçbir yere varılamayacağı gerçeğinden ibarettir. Yargılayan kişi yargılanan kişiden belli konularda üstün olduğu için davranışını olumlu ya da olumsuz yönde değerlendirilebilmektedir. Burada yargılanan kişi daha sonra yargı karşısında kendini savunma pozisyonuna geçer ve dinleyicinin onayını alma uğraşana girebilir. Bu tip bir konuşma kişinin gerçek sorununa mutlak bir çözüm bulmasını önler.

Çözümleme

Konuşanı konuşandan daha iyi bir biçimde anlama yoludur. Misal ‘ Bence Seni rahatsız eden şey’ ya da ‘ söylediğin bu ama gerçekte düşündüğün farklı’ gibi başlayan cümlelerde dinleyici sanki konuşmacının kafasını okur ve aklı sıra psikoloji dersi vermeye kalkar. Karşınızdaki kişiyi çözümlerinizde muhtemel iki sorun ortaya çıkacaktır. İlki kafanızı karıştırabilir, ikincisi doğru bile olsa savunucu konumuna geçmenize sebebiyet verebilir.

Soru Sorma

Karşınızdakinin ne düşündüğünü anlamak için etkili bir yöntemdir. Soru soranın kafasında sizi götürmek istediği bir tuzak olarak kullanacağı bir takım şeyler vardır. Böyle bir tutumun savunuculuğa yol açacağı muhakkaktır.

Rahatlama

Bazı insanları rahatlatmak işe yarayabilir ancak bunalımda olan birine bunu yapmanız karşınızdaki kişi de onu önemsemediğiniz izlenimini yaratabilir.

Başka bir türlü dinleme

Aktif dinleme yararlı bir dinleme türüdür Çünkü bu tür dinleme yapan biri geri iletim yöntemini kullanır.

Aktif dinlemenin üstünlüğü nedir?

3 tür dinleme çeşidi vardır. İlki, iyi dinlediğinizde karşınızdaki de size açık yüreklilikle her şeyi anlatacaktır (İlk Dinleme)

İkinci dinlemenin üstün yanı da örtük anlamlar ortaya çıkarılmamalıdır. Mesajın özüne inilmelidir, anlaşılır ve net olunmalıdır. Simgelere de çok fazla dalınmamalıdır.

Toparlayacak olursak üçüncü ve son dinlemeye geçelim. Dinlemenin bir diğer üstün yanı da bir kimseyi daha iyi tanımanıza olanak verir. Aktif dinleme karşınızdakinin içten davranmasına sebep olabilir. Zira daha sağlam temeller üzerine oturtulmuş bir ilişki için bu çok çok önemlidir.

Bir bencemizin daha sonuna geldik böylece.. Umarız beğeni ve görüşlerinizle katkılarınızı esirgemezsiniz. Unutmayın; Yorumlarınız, unuttuklarımızı tamamlar.

Sevgiler.