Kuantum Dünyasında Neler Oluyor? Einstein’ı Dehşete Düşüren Teori ve “Tanrı Zar Atmaz” Meselesi!

Herkese merhaba! Bugün çok farklı bir Bence ile karşınızdayım. Öncelikle bu konu kuantum fiziği ile ilgili bir konu ama bu durum sizi yazıyı okumaktan caydırmasın çünkü mümkün olduğunca sade bir dille yazdım. Uzun zamandır üzerinde çalıştığım bir konu ama bana ilginç gelse de sitemizde ne kadar ilginç bulunacağı konusunda emin değilim 😊

Kuantum ve felsefe

Kuantum ve felsefe arasındaki ilişki, bilinç ve gerçeklik arasındaki ilişkiyi açıklayan bir yaklaşımdır. Kuantum dünyasındaki parçacıklar gözlemlendiklerinde sanki gözlemlendiklerinin farkındaymış gibi farklı davranışlar sergiler. Dolayısıyla felsefeciler olayın bu yönüyle ilgilenmişler ve bilincin gerçekliğe etki edebileceğini söylemişlerdir. Herkes kuantum kelimesine ve bu kelimenin tüm alanlarda kullanılmasına rastlamıştır. Özellikle batılı felsefecilerin ve din adamlarının bu konuya büyük bir ilgisi var, bunun nedeni ise atomların dünyasında gerçeklik algımıza tamamen aykırı garipliklerin olmasıdır.

Kuantum dünyasının açıklanamaz gariplikleri

Gerçeklik sandığımız kadar sağlam mı? Yoksa biz bakmadığımızda evren tamamen farklı mı işliyor? Bu Bencemde, çoğumuzun bilmediği, hatta öğrendiğinde insanın tüylerini diken diken eden kuantum fenomenlerinden bahsedeceğim. Bunlar öyle olaylar ki, bilim dünyasının devi Einstein bile “dehşet verici” diyerek irkilmiş ve ünlü sözünü söylemiştir: “Tanrı zar atmaz.” Einstein, evrenin tamamen düzenli işlediğine inanan bir bilim adamıydı ve bu işleyişin yasasını da Genel Görelilik adı verilen teorisiyle ortaya koymuştu. Halbuki kuantum dünyası denilen atomların dünyasında bu teori işlemiyor. Bu nedenle Einstein kuantum garipliklerini kabul edemeyerek bunda bir gariplik var çünkü "Tanrı zar atmaz" demiştir.

Kuantum Dünyası, evren ve gerçeklik

Evreni anlamak kolay değil. Biz büyük şeylere bakınca her şey düzenli gibi görünür. Ama atomdan bile küçük dünyaya yani kuantum dünyasına bakınca işler tamamen farklıdır. Kuantum dünyasında kurallar değişiktir. Biz onları gözlersek parçacık, gözlemezsek dalga olurlar. Bu durum, kuantum dünyasında gerçekliğin sadece "görünce var olduğunu" düşündürüyor. Belki de evren, büyük bir sahne. Gözlerimizi çevirdiğimiz anda atomlar dans etmeye başlar; sanki görünmez bir el sahneyi yeniden düzenler. Bu kuantum fizikçilerinde "İlahi bir gözlemci, evrenin kurallarını yazıyor olabilir ve biz farkında olmadan bir senaryonun içinde oynuyor olabiliriz." şeklinde düşüncelere yol açmıştır.

Einstein ve Kuantum

Kuantum dünyasında bir parçacığa bir işlem yaptığınızda, diğer parçacık ışık yılı uzaklıkta bile olsa hemen bu işleme tepki verir. Buradaki parçacıkların bilinçsiz olduklarını tekrar hatırlatalım. Bilinçsiz parçacıkların bilinçli tepkiler vermesi gibi bir şey var karşımızda. Amerika'da ve Çin'de iki ayrı labaratuavarda bununla ilgili bir deney yapıldı. Labaratuvarların birindeki bir parçacığa bir işlem yapıldığında, diğer ülkenin labaratuvarında bulunan öteki parçacık buna anında tepki verdi. Burada bilinçsiz maddelerden bahsediyoruz. Atom altı parçacıkların bir bilinci yok ama gözlemlendiklerinde farklı, gözlemlenmediklerinde farklı davranıyorlar. İşin enteresan tarafı arada mesafe fark etmeksizin diğer parçacık da anında buna tepki veriyor. Einstein bu durum karşısında dehşete düştü. Einstein, çok uzak mesafelerde bile parçacıkların birbirini anında etkileyebildiğini görünce buna "dehşet verici mesafe" dedi. Tüm fizik yasaları burada tanımını kaybetmiş gibidir.

Kuantum dünyası ve gerçeklik: Bizi de gözlemleyen var mı?

Kuantum dünyasında gözlemler, gerçekliğin kaderini yazan mürekkep gibidir; biz gözlemledikçe kuantum parçacıkları için başka bir yol açılır. Belki de gerçeklik, sadece "bakıldığında" var olan sonsuz bir kuantum rüyasından ibarettir. Atom altı dünyada fizik bambaşka çalışıyor… Atomların dünyasında gerçeklik gözlemlere göre şekilleniyor. Peki, fizik kurallarının bu dünyada yani kuantum dünyasında neden işlemediğini kim açıklayabilir?

Einstein, iki parçacığın, aralarında çok uzak mesafeler olsa bile birbirinin kaderini anında belirlediğini görünce, bu duruma “dehşet verici mesafe” adını verdi. Bir parçacıkta olan, diğerine anında yansıyordu. Bu durumu bilimsel olarak anlamlandıramayan bazı kuantum fizikçilerinin aklına, belki de evrenin her noktasını gözleyen “ilahi bir bilinç” olduğu fikri geldi. İlahi bir bilinç bizi gözlemleyerek gerçekliğimizi etkiliyor olabilir mi? Felsefeciler uzun zamandır “gerçeklik düşünce gücüyle değişebilir” diyor. Kuantum dünyası ise, gözlemle bizzat değiştirdiğimiz bir evreni bize göstererek bu iddiaları daha da güçlendiriyor.

Asıl soruyu sorarak bu tuhaf Bence'yı bitiriyorum😊: Gerçeklik gözlemle değişiyorsa bizi kim gözlüyor?

Bir başka Bence'mde görüşmek üzere bilimle kalın...

Elprofessor