İş yerindeki mobbingle nasıl baş ederim?

Merhaba,

Kamu görevlilerinin maruz kaldıkları mobbing, genellikle amirin astı üzerindeki hiyerarşik gücünden kaynaklanan yetkileri kötüye kullanmasından kaynaklanmaktadır.

Bu durumda:

a) İdareye Şikayet Yolu
Bilindiği üzere 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Müracaat, şikayet ve dava açma" konulu 21. Maddesinde, devlet memurlarının kurumlarıyla ilgili resmi ve şahsi işlerinden dolayı müracaat; amirleri veya kurumları tarafından kendilerine uygulanan idari eylem ve işlemlerden dolayı şikayet ve dava açma hakkına sahip oldukları, müracaat ve şikayetlerin söz veya yazı ile en yakın amirden başlayarak silsile yolu ile şikayet edilen amirler atlanarak yapıldığı, müracaat ve şikayetlerin incelenerek en kısa zamanda ilgiliye bildirildiği belirtilmiştir. Şikayet hakkının kullanımına ilişkin esaslar ise Devlet Memurlarının Şikayet ve Müracaatları Hakkında Yönetmelikte düzenlenmiştir.

b) Mobbing Nedeniyle Uğranılan Zararın Tazmini İstemiyle Tazminat Davası Açılması
Mobbing nedeniyle uğranılan zararın tazmini iki şekilde istenebilir. Birincisi, doğrudan doğruya mobbing uygulayan kamu görevlisine karşı adli yargıda tazminat davası açılabilir. İkincisi ise hizmet kusuru nedeniyle idareye karşı tam yargı davası açılabilir.

Diğer yandan, idarenin denetim yükümlülüğü kapsamında, kamu görevlilerini denetlemesi gerekmektedir. İdare, kamu görevlilerini psikolojik tacizden koruma ve psikolojik tacizi önleme konusunda gerekli özeni göstermek ve tedbirleri almakla yükümlüdür. Diğer bir deyişle, idare, çalışanlarının psikolojik tacize maruz kalmaması, maruz kalanların ise daha fazla zarar görmemesi için gerekli her türlü tedbiri almalıdır

Bu denetim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi durumunda idarenin hizmet kusuru nedeniyle sorumluluğu söz konusu olacaktır. Başka bir anlatımla, idare tarafınızca yapılacak şikayet üzerine işyerinde psikolojik taciz yapıldığını öğrendiğinde, hukuki dayanaktan yoksun geçici görevlendirme işlemini yapan kamu görevlisi hakkında disiplin soruşturması başlatmazsa, idarenin hizmet kusuru söz konusu olacaktır. Böyle bir durumda, zararın tazmini istemiyle idare aleyhine idari yargıda dava açılabilir.

c) Cumhuriyet Başsavcılığı'na Şikayet Yolu

Anayasa’nın 128. maddesinde kamu görevi, ‘kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler’ şeklinde tanımlanmıştır. Türk Ceza Kanunu’nun 6. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, kamu görevlisi deyiminden; kamusal faaliyetin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla ya da herhangi bir surette sürekli, süreli veya geçici olarak katılan kişinin anlaşıldığı belirtilmiştir.

Mobbing uygulayan kamu görevlilerinin, bezdirici işlemlerinin bu kişilerin kamu görevlerini gereği gibi yerine getirmemelerinden kaynaklı olduğu ve sağlık çalışanlarının mağduriyetine neden olması gerekçesiyle bu işlemlere maruz kalan sağlık çalışanlarının, işlemi gerçekleştiren kamu görevlileri hakkında suç duyurusunda bulunabilir.

d) Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu’na Başvuru

29690 sayılı ve 20.04.2016 günlü Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu'nun 8. maddesi ile, bu Kanunla ve diğer mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak üzere, idari ve mali özerkliğe sahip, özel bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz, Başbakanlıkla ilişkili Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu kurulmuştur.

Kanunun 2. maddesinin (g) bendinde ise işyerinde yıldırmanın, "Bu Kanunda sayılan ayrımcılık temellerine dayanılarak kişiyi işinden soğutmak, dışlamak, bıktırmak amacıyla kasıtlı olarak yapılan eylemleri" ifade ettiği belirtilmiş ve Kanunun 4. maddesinde işyerinde yıldırma, ayrımcılık türleri arasında sayılmıştır.

Kanunun 9. maddesinin (g) bendinde, ayrımcılık yasağı ihlallerini resen veya başvuru üzerine incelemek, araştırmak, karara bağlamak ve sonuçlarını takip etmek, Kurumun görevleri arasında sayılmıştır.

f) Kamu Denetçiliği Kurumu’na Başvuru

Anayasa'nın 74. maddesine göre, herkes kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 5. maddesinin 1. fıkrasında Kurum’un görevleri şöyle belirtilmektedir: “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir."

Bir kamu görevlisine, diğer bir kamu görevlisi tarafından yapılan mobbing de, idarenin işleyişi sırasında meydana geldiğinden ve mobbing yapan kamu görevlisi de idarenin bir parçası olduğundan, bu işlem ve eylemlerin de Kurum’a şikayete konu olabilir.