İş Yerinde Mobbing'e Maruz Kalanların Bilmesi Gerekenler!

Mobbing nedir? Türleri nelerdir? Nasıl ispatlanır?

Mobbing’e uğrayan çalışanın yasal hakları ne?

Merhaba arkadaşlar. Yine iş hayatını konu aldığım ve yine sizlere biraz da olsa yardımcı olabileceğimi düşündüğüm bir yazı ile karşınızdayım.

Bu yazımda acımasız iş hayatında başımıza en sık gelen olayların en başında olan Mobbing yani diğer bir deyişle psikolojik taciz' den bahsedeceğim. Mobbing nedir? Türleri nelerdir? Nasıl ispatlanır? Mobbing'e uğrayanların yasal hakları nelerdir? Bunlara kısa kısa değineceğim.

Mobbing nedir?

Mobbing'i allayıp pullayıp, süslü kelimeler ile veya TDK' ya göre anlatmaya gerek yok. Mobbing işverenlerin veya bağlı bulunan bölüm yöneticilerinin çalışanlara karşı uyguladığı psikolojik şiddet, psikolojik tacizdir.

Dünya'nın neresinde olursa olsun, hangi meslekte olursa olsun veya hangi şirket olursa olsun kesinlikle kabul edilemez ve insan haklarına, çalışan haklarına aykırı bir şeydir.

Ben iş hayatım boyunca Mobbing ile ciddi anlamda mücadele etmiş biri olarak, çalışanlarıma, bana bağlı çalışan ekibime, benim bölümümde olmasa bile şahit olduğum veya benden yardım isteyen çalışanlara her zaman yardımcı oldum ve olmaya da devam edeceğim.

Mobbing' in türleri nelerdir?

Mobbing nasıl ispatlanır?

Arkadaşlar üstlerin astlara ya da aynı konumda çalışanların birbirlerine yaptığı Mobbing' lerin dışında bir de astların üstlere yaptığı Mobbing' ler de vardır. Bu çok sık görülen bir şey değildir ama genelleme yapmazsak, ülkemizi baz alırsak sıklıkla gördüğümüz bir şey. Peki astlar üstlerine nasıl Mobbing yapıyor? Örneğin bir çalışanın bölüm yöneticisini başka yöneticilere şikayet etmesi ya da işverene şikayet etmesi Dolaylı Mobbing kapsamına giriyor. Bu şikayetler genellikle haksız yere yapılan, sadece işverenin gözüne hoş gözükmek için yapılan şikayetledir. Çok dikkate alınmasa da zaman zaman kötü sonuçlar doğurabiliyor.

Dolaylı Mobbing Nedir? :

Dikey Mobbing iş hayatında en sık görülen Mobbing türüdür. Bu Mobbing türünün anlamı, bir üst yöneticiden veya işverenden görülen psikolojik şiddet veya tacizdir. Örnek olarak yine bir satış danışmanını gösterelim. Satış danışmanı kotasını dolduramadığında bir üst yöneticisi tarafından veya da işvereni tarafından yeri geliyor azarlanıyor, yeri geliyor işten çıkarmak ile tehdit ediliyor hatta hakarete bile uğrayabiliyor. İşte bu durumun adı Dikey Mobbing' tir.

Dikey Mobbing Nedir? :

Aynı kıdemde, aynı şartlar altında, aynı işi yapan kişiler arasında olan bir nevi rekabet türüdür. Örnek verecek olursak, başarılı ve kotası doldurmuş bir satış görevlisinin aynı pozisyonda çalışan ama kotasını dolduramamış arkadaşına yaptığı gösteriş, alaycı konuşmalar, onu küçük düşürücü sözleri Yatay Mobbing türüne giriyor.

Yatay Mobbing Nedir? :

Arkadaşlar Mobbing' in çeşitleri vardır. Toplamda 3 çeşit Mobbing çeşidi vardır. Yatay Mobbing, Dikey Mobbing, Dolaylı Mobbing. Şimdi bunları teker teker açıklayalım.

Nasıl ispatlanır?

Arkadaşlar burası çok önemli. Bunu ispatlamaya çalışanların yaptığı hataları, haklıyken haksız duruma düşenleri çok sık görüyoruz. Bu nedenle lütfen buraya dikkat edin ki sizde hataya düşmeyin.

Mobbing' i ispatlamak için yapılan yanlış yöntemlerden biri ses kaydı almak. Bu sakın yapmayın. Çünkü sizin yaptığınız zaten yasal bir suç olduğu için, bir suç ile başka bir suçu ispat edemezsiniz, otomatik olarak siz suçlu durumuna düşersiniz. Hatta şikayet ettiğiniz kişi size karşı dava bile açabilir bunun için.

Yargıtay çok eskiden Mobbing davalarında ispatı tamamen mağdur olan kişiye bırakıyordu. "Madem sana Mobbing yapılıyor, ispatla o zaman" diyordu. Bu da mağdur olan kişi tarafından çok ama çok zor bir durum oluyordu. Ama bu durum 2013' de değişti.

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin 2013/693 E, 2013/30811 K ve 27.12.2013 tarihli kararına göre :

Mobbing' in varlığı için kişilik haklarının ağır şekilde ihlaline gerek olmadığı, kişilik haklarına yönelik haksızlığın yeterli olduğu, ayrıca Mobbing iddialarında şüpheden uzak kesin deliller aranmayacağı; davacı işçinin, kendisine işyerinde mobbing uygulandığına dair kuşku uyandıracak olguların ileri sürmesinin yeterli olduğu, işyerinde Mobbing gerçekleşmediğini ispat külfetinin davalıya düştüğü; tanık beyanları, sağlık raporları, bilirkişi raporu, kamera kayıtları ve diğer tüm deliller değerlendirildiğinde Mobbing iddiasının yeterli delillerle ispat edildiği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir

Görüldüğü üzere mağdur olan, şikayetçi olan kişiden herhangi bir delil ve ispat istenmiyor diyebiliriz. Burada Mobbing yaptığı iddia edilen yönetici ya da kişiden "yapmadıysan ispatla o zaman" diye savunma istiyorlar.

Ama size şahsen bir kaç öneride bulunabilirim bununla ilgili. Mobbing' e başlandığı günden itibaren bir günlük tutun. Size yapılan her şeyi saati ile ayrıntılı o günlüğe yazın. WhatsApp' SMS ya da sosyal medyadan yapılan konuşmaların ekran görüntüsünü ya da yedeğini alın. Bunlar size çok şey kazandıracaktır.

Mobbing’e uğrayan çalışanın yasal hakları ne?

Mobbing’e maruz kalanlar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına, Anayasa Mahkemesi, CİMER, Alo 170, Kamu Görevlileri Etik Kurulu, Kamu Denetçiliği Kurumu, Türkiye İnsan Hakları Kurumu ve İl, İlçe İnsan Hakları Kurulları’ na başvuru yapabilirler.

Arkadaşlar bununla ilgili yazmaya başlasam detayları ile 20-25 sayfa sürer. O kadar çok detayı var ki şaşırırsınız. Ama size çok kısa kaba taslak olarak açıklamaya çalışacağım. Eğer Mobbing' ispat edilirse, davayı siz kazanırsanız en az 4 maaş tutarında bir tazminat alırsınız. Ama bu mobbing 1 yıl sürdü diyelim o zaman 11 ya da 12 aylık tazminat alırsınız. Tabi ki benim burada bunu söyleyebilmem yanlış bilgi olur, kesin bilgi olmaz. Verilecek karara göre her şey değişebilir.

Ve geldik bir yazının daha sonuna. Okuduğunuz için çok teşekkür ederim.

Her yazımda belirttiğim gibi, sorunlarınız, sorularınız, danışmak istediğiniz her şey için bana ulaşabilirsiniz. Elimden geldiğince herkese destek olmaya ve yardımcı olmaya çalışıyorum.

Sağlıklı Günler Dilerim.