Psikoloji Bölümü Nedir, Ne Değildir

En son yazdığım Bence'de son sınıfa yeni geçmişim (o bence için buraya tık tık). Şimdi ise okulu bitirdim, dolayısıyla bir aşama daha bilgilendim. Bu sebeple de yeni bir bence yazmak istedim YGS öncesi.

Öncelikle;

Psikolog kimdir? TDK'ya göre psikolog, ruh bilimcidir. Daha geniş anlamda bakarsak; insan ve hayvan davranışlarının yapı ve süreçlerini, gözlem ve deney gibi bilimsel yöntemleri kullanarak inceleyen, davranış bozukluklarının ve gelişim sorunlarının teşhis ve tedavisi yönünde faaliyetlerde bulunan kişidir.

Psikolog; doktor değildir.

Tıp Fakültesi mezunu değildir, yani ilaç yazamaz. Bunları yapan kişiler psikiyatristlerdir, 6 senelik tıp eğitiminin üstüne 4 yıllık uzmanlık eğitimi alarak totalde 10 yılı devirmiş kişilerdir. Psikologlar ise Fen Edebiyat Fakültesi mezunudurlar.

Nasıl psikolog olunur? Açıkçası bunun net bir cevabı yok. Bunu soru halinde de KS'de paylaşmıştım, belki görmüşsünüzdür. Mühendislerin, mimarların diplomalarında "... ünvanını almıştır." yazarken bizim diplomalarımızda "psikoloji bölümünü başarıyla tamamlamıştır." yazar. Yani bize bir unvan verilmez mezun olduğumuzda. En azından benim gördüğüm çoğu okulun böyle. Yine de bizim kabul ettiğimiz şeklini yazayım. Üniversitelerin Fen-Edebiyat ve benzeri fakültelerinin Psikoloji bölümünden mezun olmak, psikolog olmak için yeterlidir.

Psikolog; oturduğu yerden para kazanmaz.

Yani gerçek anlamına bakarsak, evet oturduğu yerde para kazanır. Ama bahsettiğim şey insanların bunu "kek meslek" olarak görmesidir ki tam bu kelimeyi kullanan birilerine rastladım. Psikolog, ona gelen danışanlarını sadece dinlemez. Ona gelen kişiler genelde hayata dair zevklerini kaybetmiş, umudunu yitirmiş insanlar olur; dolayısıyla bir itici güce ihtiyaçları vardır. Bu itici güç bu bağlamda psikolog olur; ve gerçekten önemli bir göreve imza atarlar.

Her psikolog çocukluğa inmez, divana yatırmaz.

Bunları yapanlar psikanalistlerdir, yani Freud'un benimsediği ekol. Ama bunu yapan kişiler bugün çok azdır. Çünkü günümüzde tedavi için senelerini harcayacak çok kişi yoktur, bu yüzden kısa süreli ve çözüm odaklı terapiler önem kazanmıştır. Psikanaliz ise, eğitiminin olduğu kadar terapisinin de uzun sürdüğü bir yaklaşımdır.

Psikologlar parayı götürmez.

Siz bir devlet hastanesinde çalışıyorsanız, alacağınız maaş ortalama 2500. Özellerde biraz daha artıyordur muhtemelen. Onun dışında ben ofis açarım paraya para demem diyorsanız, o iş bir süre hayaliniz olarak kalacaktır. Çünkü alanda oldukça tanınmış kişiler olmanız gerekiyor ki insanlar size para ödesin. Yoksa açtığınız ofis sinek avlamaktan öteye gidemez.

Ofis/klinik nasıl açabilirim? Bunun için önce yüksek lisans yapmanız gerek. Önceden bildiğim kadarıyla bir psikiyatristle beraber açılması gerekiyordu, hala öyle bir şart var mı emin değilim. Genelde bir dernek adı altında 3-5 psikolog ofis açıyor ve hepsi orada danışan görüyor.

Meslek yasamız/odamız yok.

Yani psikolog olmayan birinin bu alanda çalıştığını gördüğünüzde şikayet edeceğiniz bir kurum yok. Evet, etik yönetmelik var (merak edenler için Etik Yönetmelik) ancak bunu kontrol edecek birileri yok. Bu da bizim adımıza kötü oluyor tabi ki, çünkü yurtdışında iki eğitim alan insan burada psikolog işlevi görebiliyor.

Mezun olduğunuzda nerelerde çalışabilirsiniz? Çok az yerde. En basitinden anaokulu bile sizden birkaç test uygulamanızı istiyor. Piyasada bu testlerin eğitimini tanesi 1000 TL'den alıyorsunuz yani. Ki anaokulu, kolej dışında çalışacağınız bir yer de yok. (Psikoloji öğrencilerine alanda yarayacak testleri ilgilenenlere söyleyebilirim). Bkz; işsiz bir üniversite mezunu olarak evde bekliyorum şu an... :)

-Psikolojinin Alt Alanları-

1. Klinik Psikoloji

En bilinen alandır. Bölüme girenlerin %80'i bu alan için gelir. Klinik psikoloji bireyin zihinsel, davranışsal ve duygusal bozukluklarını inceleyen psikoloji dalıdır. Terapi yöntemini kullanırlar. Üniversitelerin Sosyal Bilimler Enstitüsü-Klinik Psikoloji yüksek lisansı bu alan dahilinde psikologları yetiştirir. Şu an çoğu üniversitede bu alana sadece Psikoloji mezunları alınmaktadır. Buradan mezun olduktan sonra Uzman Klinik Psikolog unvanı alınır. Tabi bunun da yeterli olmadığını, bu programın da aslında klinik psikoloji olmadığını söyleyen hocalarım vardı.

2. Gelişim Psikolojisi

"Çocuk Psikoloğu/Pedagog" denen kişilerin yetiştirildiği alandır. (Şunu da burada belirtmek isterim. Pedagog diye biri yoktur. Yıllar önce üniversitelerde Pedagoji bölümü varken bu bölüm mezunları pedagog ünvanı alırdı. Şimdi ise bu adı taşıyabilecek birileri yok). Sadece çocuk değil tabi ki, adı üstünde; gelişim. Yani bireyin kronolojik yaşıyla onun davranışının türü arasındaki ilişkiyi inceler. Bu bir yaşlı da olabilir, yetişkin de, ergen de, çocuk da...

3. Adli Psikoloji

Sanıkları soruşturma tekniği, görgü tanıklarının düşebileceği yanılsamaların saptanması, suç işleme yönteminin önceden bilinmesi, suçlu çocukların yeniden eğitim yoluyla toplum yaşamlarına uyumlarının sağlanması gibi konularla ilgilenen psikoloji dalıdır. Şu an sadece İstanbul Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü ve Ankara Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsünde yüksek lisans eğitimi verilmektedir. Her ne kadar benim hayalim olsa da, pratikte pek bir işleri olmuyor bu psikologların.

4. Endüstri ve Örgüt Psikolojisi

İş ortamındaki insanların davranışlarını inceleyen alandır. Yüksek lisans programlarına mühendislik alanlarından tutun işletme bölümlerine kadar her türden insan alınır. İnsan Kaynakları departmanında çalışabilirler.

5. Sosyal Psikoloji

Toplumsal şartların insanlar üzerindeki etkisini araştıran bilim dalıdır. Genelde araştırmalar/deneyler yaparlar.

Okuduğunuz için teşekkürler.