Libido Nedir? Kadınlarda ve Erkeklerde Nasıl Farklılık Gösterir?

Libido Nedir? Toplumda ve kültürdeki ifade şekli nasıldır?
Türk dil kurumu tarafından “İnsanın davranışlarının temelini oluşturan cinsel içgüdü” olarak ifade edilen libido kelimesi, kişinin cinsel aktivite arzusunu tanımlamak için kullanılır. Bu tanımlamayla birlikte kişinin cinsel performansı libido üzerinden değerlendirilir. Kişiden kişiye değişkenlik gösteren libidonun ‘normal’ olarak nitelendirildiği bir sınırı veya tanımı yoktur.

Cinsellik kelimesiyle sıklıkla karıştırılan libidonun düşük veya yüksek olması bazı kültürler için kriter olarak kabul edilir. Bazı toplumlarda erkeğin yüksek bir cinsel dürtüye sahip olmaları beklenir ve çoğu zaman yüksek libidoya sahip oldukları için övülürler. Buna karşılık, kendilerini kadın olarak tanımlayan kişiler, aynı cinsel iştaha veya dürtüye sahip oldukları için kınanabilir. Bu durum kültürel farklılıkların bir sonucu olarak değerlendirilir.

Tıpta ise libido, kişinin cinsel dürtü ve isteğinin ‘iyi’ veya ‘kötü’ şeklinde nitelendirilmesi olarak kabul görür.

Libido Yüksekliğinin Nedenleri Nelerdir?
Kişinin günlük hayatında cinsel dürtü isteğinin yani libidosunun yüksek olmasının nedenleri şunlardır:

Egzersiz Yapılması: Fiziksel aktivitede bulunan insanların yüksek cinsel dürtüye sahip olduğu görülmüştür.

Uyuşturucu madde kullanımı: Uyarıcı ilaçlar libido artışına neden olabilir.

Nörotransmitter değişimler: Dopamin bir nörotransmitterdir. Dopamin ve serotoninin büyük miktarda salınımı (tümör, ilaç kullanımı gibi nedenlerle) hiperseksüalite ve cinsel dürtülere sebep olabilir.

Testosteron Hormonu: Bazı araştırmalar, özellikle erkeklerde yüksek testosteron seviyesi ile libido arasında bir bağlantı olabileceğini ortaya koymuştur.

Epilepsi veya bunama: Epilepsi ve demans gibi sinir sistemi hastalıklarında libido artışı görülebilir.

Yüksek Libidonun Zararları Var mıdır?
Yüksek libido olumlu bir durum olarak görülse de, aşırı yüksek libido, kişinin yaşam kalitesini bozan bir ve olgudur ve hormonal dengesizliğin, nörolojik bozukluğun veya hiperseksüalite gibi ruh hali bozukluğunun bir işareti olabilir. Güçlü bir libido ile çok yüksek olan arasında gözle görülür bir fark söz konusudur. Cinsel iştahın kontrolden çıktığı ve günlük yaşama müdahale ettiği durumlar da endişe verici olabilir. Aşırı yüksek libidonuz varsa şu muhtemel zararlarla karşılaşabilirsiniz:

Cinsel hayatınız, ilişkileriniz, sağlığınız ve işiniz etkilenmeye başlar.
Cinsel arzu, düşüncelerinizi ve davranışlarınızı ele geçirebilir.
Depresyon veya kaygı bozukluğu gibi duygusal zorluklarla başa çıkmak için cinsel dürtülerinizi kullanırsınız.
Yüksek cinsel iştahınız nedeniyle ilişkileriniz risk altına girebilir.
Cinsel birliktelik sonrası kendinizi boş veya tatmin olmamış hissedersiniz.
Libido Düşüklüğü Belirtileri Nelerdir?
Düşük libido teşhisi için klinik kriterler söz konusu değildir. Bununla birlikte, "normal" kişiden kişiye değişeceği için, libidonun nasıl deneyimlendiği konusunda çok fazla çeşitlilik vardır.

Bununla birlikte, düşük libidonun yaygın olarak belirtilen semptomları şunlardır:

Partnere karşı arzu kaybı
Mastürbasyona ilgisizlik
Cinsiyete ilgi eksikliği hakkında stres veya endişe
Hipoaktif Cinsel İstek Bozukluğu
Libido Düşüklüğü Nedenleri Nelerdir?
Düşük libido, aşırı yüksek libidoya göre daha yaygın olarak görülür ve potansiyel olarak tedavi edilmesi daha mümkündür. Sebepler genel olarak psikolojik, fizyolojik, ilaçla ilgili veya patolojik olarak tanımlanabilir. Yaşanan hormonal değişimler de düşük libidonun yaygın nedeni olarak kabul edilir. İnsanlar seks hormonları olan östrojen, progesteron ve testosterondaki azalmaya bağlı olarak düşük libido yaşayabilirler. Bunlar arasında testosteron, libidonun başlıca etkenidir. Tüm bunlar ele alındığında libido düşüklüğü nedenlerini şu şekilde belirtmek mümkündür:

Menopoz ya da antropoz durumu
Kültür ve Dinsel durum
Demans ve Alzheimer gibi beyin sağlığını etkileyen hastalıklar
Yaş
Obezite
Kronik hastalıklar
Gebelik
İlaç Tedavisi (Kemoterapi, antidepresanlar)
Bunların yanı sıra stres her insanda seks hormonlarını dolaylı olarak etkileyebilir. Stres, her ikisi de testosteron seviyelerini baskılayan kortizol ve epinefrin (adrenalin) olarak bilinen hormonların salınmasına sebebiyet verir. Bu da libido düşüklüğüne sebep olabilir

Libidoyu Yükseltmek İçin Neler Yapılmalıdır?
İnsanlarda libidonun düşüklüğüne bağlı olarak bazı durumlar ortaya çıkabilir. Bunların önüne geçmek ve libidoyu yükseltmek için yapılması gerekenler şunlardır: