Multi Fonksiyonel Mini Ticari Araç Harikası: Lambretta 200!

İtalyan tasarım harikası: Kasalı motosiklet Lambretta

1963 yılında ilk defa İtalyan İnnocenti firmasınca tasarlanan Lambretta triportör araç 2 zamanlı hava soğutmalı 175 cc motorlu bir araçtı. Dünyada sınıfının ilk örneği idi. İki kapılı bir karoseri içinde ortaya yerleştirilmiş motosiklet gidonuyla idare edilen bu araçta şöförün iki yanına biraz sıkışarak da olsa iki kişi daha oturabiliyordu. Kasa yolcu kabininden tamamen bağımsız bir yapıdaydı. Bu aracın 200, 230 ve 240 cc motorlu modelleri de üretildi ama biz Türkiye’de Arçelik tarafından da üretilen Lambro 200 modelini inceleyeceğiz.

Lambro’nun teknik özellikleri

Lambro triportörün ilk halinde 3 ileri vitesli, geri vitesi olmayan bir transmisyon sistemi vardı. 1965 yılında motor hacmi 200 cc’ye yükseltildi ve 4 ileri 1 geri vitesli şanzıman seçeneği geldi. Kapalı yolcu kabini olan aracın kasa boyutlarından dolayı çift far sığmadığı için ortaya yerleştirilmiş bir tane farı ve su püskürtmesi olmayan tek bir tane cam sileceği vardı. Karoserinin arka kısmında camın altındaki dışa doğru olan çıkıntı ise bu aracın 22 litre hacmindeki benzin deposuydu ve depo kapağı aracın dışında değil içinde, sırt yaslama döşemesinin arkasında gizlenmiş vaziyetteydi. Hareket aktarımı ise şaftlı olup basit kilitli diferansiyel kullanılıyordu. Yani bir araçların tek tekeri sabit kalıp tek tekeri patinaj yapmıyordu. Hoş bu araçlara patinaj yaptırabilen var mıydı o da ayrı bir konuydu. Bir şekilde kara veya çamura saplandığında iki kişinin itmesiyle zaten oradan kurtulacak kadar hafif bir araçtı.

Kapılar da sadece uç tarafı 2 cm açılan camlar vardı ve bu araçların bir ısıtma sistemi yoktu. 9 beygir gücündeki 200 cc hacmindeki motor kağıt üzerinde maksimum 61 km hız yapabildiği yazılsa da realitede 30-40 km aralığından yukarı pek de çıkamıyordu. Yük taşıma kapasitesi fabrika çıkışında 250 kg olarak verilse de 300 hatta 400 kg yükleri de rahatlıkla taşıyordu. Tabi yük miktarı arttığında kullanım hızı 20-30 km seviyesine düşüyordu ve rampa tırmanması da bir eziyete dönüşüyordu.

Kasa kısmı fonksiyonları

Normal tasarımı açık kasa olarak tasarlanmış olsa da hemen her işe uygun basit kasa uygulamaları piyasa tarafından geliştirildi.

Akaryakıt tankerinden çiçekçi tezgahına, fast food aracından insan taşımaya, golf arabasından, posta arabasına hatta amerikan kamyonetlerine benzetilen işe özel birçok kasa şekli piyasada tasarlanıp uygulandı.

Triportörden treyler olur mu demeyin. :)

Lambro kasası tamamen sökülüp yerine entegre edilen çekici mekanizması sayesinde daha fazla yük taşımasına imkan bulunmuştu.

Kasa tamamen sökülüp yerine adapte edilen mekanik sistem sayesinde dar sokakların temizliğinde kullanılan yol süpürme aracına da dönüştürülmüştü

Lambro 200 Türkiye’de üretiliyor.

Lambretta 200 1965 yılında KOÇ şirketler grubuna ait Arçelik elektrikli aletler AŞ ile İtalyan İnnocenti arasında yapılan lisans anlaşması çerçevesinde Arçelik-Lambro adıyla İstanbul’da üretilmeye başlandı ve birçok ailenin ekmek teknesi oldu. Türkiye'de üretilen Lambro araçlarda İtalya'daki üretime göre bikaç küçük fark vardı. İtalya'da üretilen aracın ön teker çamurluğu da tekerle birlikte hareketliyken Türkiye üretiminde çamutluk boyutu büyütülüp karoseriye sabit hale getirilmişti mesela. Geri vites seçeneği İtalya'da standart olarak verilirken Türkiye'de 3 vitesli geri vitesi olmayan seçenek daha ucuz, 4 vitesli geri vitesli seçenek olan model ise daha yüksek fiyatla satışa sunuldu.

1973 yılına kadar üretimi devam eden Lambro İtalya’da üretimden kalktıktan sonra Türkiye üretimi de sonlandırılsa da bu araçlar 1980’lerin sonunda bile birçok farklı iş alanında kullanılmaya devam etti. Seyyar sebze meyve satıcıları, seyyar köfteciler, sobalık odun satan dükkanlar, küçük çaplı eşya ve yük taşımacılığı yapanlar için düşük yakıt tüketimi sayesinde bu araçlar gerçekten ekmek teknesi hüviyetindeydi. Ama bizim için en önemli olan şudur ki aslında Lambro Türkiye’deki ilk seri üretim otomotiv yatırımıydı. Anadol, Murat 124, Renault 12 ve diğerleri üretilmeden önce Lambro üretilmişti Türkiye’de.

Lambro nostaljik Aksesuar oluyor.

1990’larda artık Lambro araçların neredeyse tamamı trafikten çekilmişti. Ama her rengin yakıştığı nostaljik görüntüsü ile revizyondan geçirildikten sonra birçok firmanın içinde veya önünde hoş bir aksesuar olarak kullanılmaya başlandı. Bugün trafikte çalışır ve yürür durumda kalan Lambro sayısı iki elin parmakları kadar ancak vardır sanıyorum.

Ve Lambro artık maket oyuncakları yapılıp satılacak kadar hoş bir klasiktir.

Umarım Bence'mi beğenmişsinizdir. :)