Diyabetli Bir Çocuk Nasıl Yetiştirilmelidir?

Merhaba arkadaşlar!

Yeni bir bencem ile tekrar karşınızdayım. Bu yazımda sizlerle diyabet hastalığına dair bilgiler vermekle beraber, diyabetli bir çocuğu nasıl yetiştirmeniz gerektiği hakkında bir takım ipuçları da vermek istiyorum. Özellikle çocuklar ve gençler arasında çok sık görülen tip 1 diyabet ne yazık ki kronik bir hastalıktır.

Ancak çocuğun yaşam kalitesini, diyabet uygun şekilde kontrol edilebilirse olumsuz etkilemez. Özel bir bakım diyabetli çocuklar için mutlaka gereklidir ancak yine de normal hayatlarını sürdürebilirler. Şimdi sizlere diyabet hakkında temel bilgiler verip, diyabetli bir çocuğun nasıl yetiştirilmesi gerektiğine dair ipuçları vermek istiyorum, haydi başlayalım :)

Tip 1 diyabet nedir?

Tip 1 diyabet çocukluk döneminde gelişen otoimmün bir hastalıktır, yani bağışıklık sisteminin pankreas hücrelerini bir yabancı gibi algılayıp yanlışlıkla saldırması ile gelişir. Bu hastalıkta insülin üreten hücreler etkilenir. Burada genellikle vakaların yüzde 10'u temsil edilir ve 10, 15 yaş arası yüksek bir görünürlüğü vardır.

Tip 1 diyabet hastalarında, pankreas insülin üretme yeteneğini kaybeder çünkü bağışıklık sistemi kendisi insülin sentezleyen ve salgılayan beta hücrelerine saldırır ve tahrip eder.

Bir hormon olan insülin, karbonhidratların emilim görevini üstlenir, karbonhidat, yağ ve protein metabolizmasına destek verir. Kan dolaşımı yolu ile karaciğere glikoz sağlar, yağ ve iskelet kasları için yeterli enerjiyi üretir. Bu açığı kapatmak önem arz eder. Tip 1 diyabetin ne yazık ki günümüzde tedavisi bulunmuyor.

Kan şekeri seviyesini kontrol altında tutulmasına odaklanılmalıdır, bunu ancak düzenli olarak uygulayıp ve sağlıklı yaşam tarzı benimseyerek başarabilirsiniz. Tip 1 diyabetin kaynağını henüz bilemiyoruz, fakat genetik kaynaklı olabileceği veya bir virüs türünün semptomları olabileceği gibi ihtimaller de vardır.

Şimdi hem ailenizde ki yetişkinler hem de çocuklar için diyabetle nasıl başa çıkabileceğiniz, bu hastalığın yaşamınızı tehlikeye atmaması adınıza hangi adımları izlemeniz gerektiğine dair bir takım ipuçları vermek istiyorum.

Diyabet hakkında genel bilginizi artırın!

Çocuğunuza tip 1 diyabet tanısı koyulduğunda, hastalık hakkında bilgili olunması önemlidir. En yakın çevresinde, normalleşme sürecine yardım etmeniz de ayrıca önem arz eder. Yaşam tarzları tamamen değişeceği için bu duruma uyum sağlamaları adına destek olmalısınız.

Özellikle aile bireyleri ve öğretmenler bu süreçte etkin rol oynar. Olağan prosedürün bilinmesi ve çocuğun duygusal yönden bakımına katkıda bulunulmalıdır.

Diyet rehberi iyi anlaşılmalı!

Diyabetli bir çocuk yaşamı boyunca yediği yiyecekleri kontrol altında tutmalıdır. Tip 1 diyabetli çocukların tedavisinde yiyecekler anahtardır. Bu nedenle, hem evde hem de okulda kontrol altında kalmaları ve belirli rejimleri takip etmeleri çok önemlidir.

Bu hususta kesinlikle dikkat edilmesi gereken başlıca şeyler:

• Hazırlanan dengeli bir diyet ile çocuk, insülinin azalttığı etkiyi ve obeziteyi artıran yağların tüketim miktarını bilmesi ve nasıl kontrol altında tutacağını öğrenmesi gerekir. Örnek vermek gerekirse, meyve ve sebzelerin yanında kalitesi yüksek proteinler, karbonhidratlar da bütün öğünlerinin bir parçası haline gelmelidir.
• Basit karbonhidrat tüketimine sınır getirilmelidir. Kan şekerinde ani yükselmeleri engellemek adına buna dikkat edilmesi gerekir. Yüksek şeker miktarı içermesi sebebiyle hamur işi, meyve suyu, şurup, çerez ve abur cuburlardan kesinlikle uzak kalınması gerekir.
• Çocuğunuzun öğretmeninden, okulda ki kantinin haftalık menüsünü istemeniz gerekir. Çocuğunuz henüz çok küçükse, öğretmenler bu çocuğun ikinci bir kahvaltıya ve öğlen yemeğine ihtiyacı olduğunu kesinlikle bilmeli, böylece kanda ki glukoz miktarının sabit tutulması sağlanmalıdır.

Farmakolojik tedavi kullanılmalıdır!

Periyodik kan şekeri kontrolü

Diyabetli çocuklara günde bir kaç kere insülin enjekte edilmesi gerekir. Her yemekten önce hızlı etkili ve günde bir veya iki kez yavaş etkili insülin uygulanması gerekmektedir. İlaçlarını rahat bir ortamda vermeyi deneyin ve bu ortam tercihen ev olmalı. Çocuğun küçük olması sebebiyle öğretmenler, insülin enjeksiyonu ile ilgili prosedürleri mutlaka bilmesi çocuğun yardıma ihtiyacı olması durumda çok önemlidir.

Bir çocuk, periyodik şeker kontrollerini taşınabilir bir glükometre ile kolayca yapabilir.

Diyabetli çocuklarda, neyin ne olduğunu bilmek adına işaret parmağında ki bir delikten düzenli olarak kan şekerinin kontrol edilmesi gerekir. Okulda, sınıfta veya kendini rahat hissettiği herhangi bir yerde bu tahlili yapabilmeleri çok önemlidir.

Düzenli egzersizler!

Diyabetli bir çocuk, tıpkı yaşıtları gibi fiziksel aktiviteler yapabilir. Gerektiğinde yemeklerini düzenlemek adına fiziksel aktiviteden önce ve sonra kan şekeri ölçümü yapmalıdırlar. Çocuğun egzersizi sırasında bulunan aile bireyi ya da öğretmeni karbonhidratça zengin yiyeceklere hızlı bir şekilde erişim sağlayabilmesi önemlidir. Bu yalnızca olası bir kan şekeri düşüşü yani hipoglisemi durumunda geçerlidir.

Diyabet için kısa bir özet geçmek gerekirse:

• Diyabet kontrolü için kullanılan mevcut araçlar, yaşam kalitesini artırır.
• Özellikle çocuklar söz konusu ise, aile bireyleri ve öğretmenleri mutlaka diyabet hakkında yeterli bilgiye sahip olmalıdır.
• Yeterli bilgiye sahip olmak, kan şekeri kontrolünde çocuğa yardımcı olup, yol gösterebilmek adına önemlidir.

Sağlıcakla kalın! :)