Bir Uçaktan Paraşütsüz Atlarsanız Ölümden Kurtulabilir misiniz? 9000 Metreden Boşluğa Atlamanın 170 Saniyelik Hikayesi

Selamlar herkese. Umarım iyisinizdir. Yoğun ve sıkıcı bir gündem var malum. Hava soğuk, kış mevsimi iliklerimize kadar işlemiş durumdayken sizi biraz olsun uzaklaştırmak istedim yine ve öğrenme aşamasında büyük keyif aldığım yazım ile buradayım. Başlıkta da belirttiğim gibi aşama aşama, adım adım ve hatta saniye saniye paraşütsüz 9000 metre yüksekten uçan bir uçaktan atlamanın hikayesini bilimsel olarak anlatmak istedim. Yere düşene kadar geçen ortalama 170 saniye içinde ne olursa, ne yapılırsa hayatta kalmak mümkün olabilir. Gerçekten acayip bir yazı sizi bekliyor. :)

Ama asıl konuya geçmeden evvel uçaklar ve uçuşlarla ilgili bir kaç enteresan bilgiyi paylaşmadan geçemeyeceğim.

Haydi başlayalım. :)

Yüzlerce hatta binlerce kilometrelik mesafeleri en kısa sürede katetmek için hava yolu taşımacılığı en kısa yol. Ancak yine de bazı uçak yolculuklar uzun sürmesi nedeniyle insanların sabrını zorlayabiliyor. O zaman dünya üzerindeki en uzun süren uçuşla başlayayım.

Yeni Zelanda'nın Auckland şehri ile Katar'ın başkenti Doha arasında yapılan uçuş dünyanın en uzun uçuşu olarak kayıtlara geçmiş. 14.535 kilometre, 18 saat..

Türkiye'den başka bir ülkeye en uzun mesafeli uçuş ise İstanbul'dan Şili'nin başkenti Santiago'ya olmuş. 14 bin 415 kilometrelik, 16 saat 15 dakikalık uçuş süresi, THY'nin en uzun uçuşu olmuş.

• En uzun süredir kayıp olan uçak ise Pakistan havayollarının 404 uçuş sayılı yolcu uçağı. 25 Ağustos 1989 yılında Pakistan havayolları adına Gilgit şehrinden İslamabad'a 54 yolcusu, 4 mürettebatı ile 07:36'da havalanan fokker f-27 model uçak, kule ile en son 08:50'de konuşmuş ve bir daha haber alınamamış.

Günümüze kadar hiç bir parçasına ulaşılamayan uçağın Pakistan'ın en dağlık bölgesine düştüğü varsayılıyor ama düşse bile günlerce süren aramalar sonucu ne ölü, ne diri ne de tek bir parça bulunamıyor.

1951 yılında bir F-11 savaş uçağı, yüksek hız nedeniyle kendi mermisinden daha hızlı olduğu için kendini vurmuş..

• İkinci dünya savaşı döneminde, donanma seferden geri dönen uçakların nereden vurulduklarının istatistiğini çıkarmış ve ortaya bu görüntü çıkmış. İlk başta bu kurşun delikleri olan yani uçakların en hassas yerini zırhlamayı düşünmüşler. Sonra Macar doğumlu Yahudi istatistikçi Abraham Wald karşı çıkmış. Uçağın burun bölgesi, motorları ve orta gövdesi, yani kurşun izi olmayan yerlerin zırhlanması gerektiğini söylemiş.

Abraham Wald'ın fark edip diğerlerinin fark edemediği şey; bu uçaklar o bölgelerden hasar aldıkları için düşmemiş, hasar almadıkları yerlerden vurulmadıkları için eve geri dönebilmeyi başarabilmiş. Kurşun izi olmayan yerlerden vurulursa uçağın geri dönme şansının olmadığını söylemiş. İşte bu fenomene 'Survivorships bias' deniyor. Hayatta kalanlara çok odaklanıp, başarısız olanların neden başarısız olduklarını gözardı etme mantık hatası.

• Hemen bir önceki 'Survivorship biast' olayı müthişti değil mi? :) Ee biz buna vatanımızda şey diyoruz. 'Giden gider, kalan sağlar bizimdir..' Uçuşla beraber aldığımız kişisel gelişim dersinden sonra asıl mevzuya geçelim. :)

Bir uçaktan paraşütsüz atlarsanız ölümden kurtulabilir misiniz? 25 metrelik bir yükseklikten sert bir zemine düşerseniz, hayatta kalma şansınız %10 oluyormuş. Mesafeyi artırıp uçakların uçtuğu 9000 küsur metrelik bir yükseklikten serbest düşüşe başladığınızda ise ihtimaller pekte lehinize değil.

• Uçaklar genellikle 9000 metre civarı yükseklikte uçuyor. Bu mesafeden atladığınızda ilk etapta oksijen seviyesi az olduğu için nefes almakta çok zorlanıyorsunuz. Bilim insanlarına göre çoğu insan, bu anlardaki düşüşün beyin üzerinde yaratacağı psikolojik travmayı atlatamıyor.

Ayrıca bu sürecin sinir ve dolaşım sistemleri üzerindeki etkisi de çok fazla olacağından daha bu esnada bir daha düşüş boyunca ayılmayacak şekilde kendinizden geçmeniz çok yüksek ihtimal. Bu durum da yere çakılışınızı kontrol edememenize, dolayısıyla ölmenize sebep oluyor. Özetle 170 saniyede yere çarpacağınız bu yolculuğunuzun büyük bölümünde baygın olarak kalacaksınız.

• Fakat diyelim ki düşüşünüzün ortalarına doğru havanın 22 dereceye kadar çıkması ve oksijen miktarının artmasıyla da bir şekilde bilincinizi tekrar kazandınız ve ayıldınız. Yapmanız gereken ilk şey acilen düşüş pozisyonunuzu sabitlemek. Bunu da yüz üstü uzanırmış gibi bir pozisyon alıp kollarınızı da iyice açarak yapmanız gerek. Bunu yaptıktan sonra etrafınıza biraz bakınıp, yakınınızda uçaktan bir enkaz parçasının olup olmadığına bakmalısınız.

Çünkü uçak parçalarına tutunmak, hayatta kalma şansınızı oldukça arttıracaktır. Geçmişte uçak kazalarından kurtulan kişilerin çoğunun ya koltuklarıyla birlikte düştüğü, ya da enkaz parçaları arasında kaldığı için sağ kaldıkları belirlenmiş.

• Geldik son kısma. Nasıl bir zemine düşmelisiniz? Sanılanın aksine suya düşmek, sanki betona düşmüşsünüz gibi direkt olarak ölmenize sebep olacaktır. Bunun yerine kar tabakalarına, yeni sürülmüş tarlalara veya bataklıklara düşmeye çalışmalısınız.

Yumuşak zemine sahip bu bölgeler, hayatta kalma ihtimalinizi biraz da olsa artırıyormuş.

• Tüm bunları uyguladınız diyelim. Yani ilk saniyelerde oksijensiz kalıp bayılmadınız, hani oldu ya, düşen uçak enkazının parçaları da yanınızdan vızzt diye geçerken can havliyle birini tutmayı başardınız. Bu arada yine o psikoloji ile ellerinizi açtınız ve sanki yüz üstü düşecek şekilde kendinize pozisyon yarattınız. Hadi bunu da yaptınız. Ve ne hikmetse düşeceğiniz yeri seçme şansınız oldu. En iyimser haliyle karlı bir alana düştünüz.

Hayatta kalma şansınız %1 bile değil. Ancak uzmanlar yine de bu şansta ki küçük artış bile, öyle bir durumda çok önemli olacaktır diyor uzmanlar..

Off. yazarken bile sanki o uçaktan düşüşe geçen bendim gibi hissettim. Ya siz?

Yeniden görüşmek üzere..

#funda