Spor Bilimleri ile İlgili Kavramlar ve Sporun Tarihsel Gelişimi

Spor dünyada farklı kültürleri, farklı insanları bir araya getiren önemli bir olgudur. Spor bilimlerinin öğrenilmesi ve öğretilmesi spor bilimlerini oluşturan kavramların bilinmesi ile başlar. Bu kapsamda öncelikle beden eğitimi kavramını ele alalım. Beden eğitimi insan gelişimi ile ilgili gelişmeler ve sonuçlar arasındaki ilişkiyi açıklamaktadır. Özellikleri dokuların, organların ve kemiklerin sağlıklı büyümesi için önemli bir fizyolojik olgudur, bireysel bir etkinliktir.

Hareket Eğitimi Kavramı

Yaşamak demek aslında hareket halinde olmaktır. Hareket kavramı bir kişinin bir yerden bir yere yer değiştirmesi olarak da tanımlanabilir. Hareket eğitimi ise oyun, atletizm, uygulama, yüzme, jimnastik, dans kullanımlarını ve bunların anlamlarını araştırmaya çalışan akademik bir disiplindir.

Temel Hareket Becerileri

Loko Motor: Vücudun belli bir noktadan başka bir yere doğru hareket ettirilmesidir. Yürüme, koşma, atlama, tırmanma bunlara örnektir.

Non Lokomotor: Bulunduğu yerde yerçekimine karşı koyma yetisidir. Eğilmek, sallanmak,, bükülmek, dönmek.

Manipülatif: Nesne ile ilişkilenmesini gerektiren hareketlerdir. Örneğin: El ve ayak ile nesnel kuvvet uygulama.

Denge: Ağırlık merkezinin yerçekimine karşı kontrol altına alınmasıdır. Atma, tutma, fırlatma gibi.

Spor ve Beden Eğitimi arasındaki farklar nelerdir?

○ Spor bireylerin hareket yapma ihtiyacını karşılamaktır.

○ Statü elde etmek için kullanılır.

○ Spor aynı zamanda meslek olarak bilinir. Bireysel ve takım halinde yapılabilir.

○ Yarışma amacı taşır, belirli kurallara tabi olan bir uğraştır.

○ Beden Eğitimi'nin Spor'dan ayrı olarak önemli farklarından biri de rekor kırma ya da şampiyon olma amaçlı değildir ancak sporda bunlar vardır.

○ Beden eğitimi kurallara bağlı olmadan ve değişik ortamlarda icra edilirken spor ise spor salonlarında veya spor sahalarında yapılır.

○ Sporla ilgili araç ve gereçlerle yapılan hareketler, sporla ilgili bir takım kurallara gereksinim duyar.

Spor ve Beden Eğitiminin Tarihsel Gelişimi

İlk İnsan ve Spor

İlk insan hayvanlarla ve kendi cinsinden olanlarla yakından mücadele etmek zorunda kalınca ilk olarak kendi fiziksel gücünü kullanmayı öğrenmiştir. Bunun sonucunda da ilk insan bilinçsiz olarak güreşin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Daha sonra ellerini yumruk yaparak kolların itme gücüyle boks spor yapmayı gerçekleştirmiştir. Araç yapma becerisine sahip olan insanoğlu, kendisine avantaj sağlayarak bir ortam yaratmak ve düşmanlarını uzaklaştırmak için ok ve yay kullanmıştır. Bu da günümüzde okçuluk ve atıcılık sporlarının ortaya çıkmasını sağlamıştır. İnsanoğlu suda kendinin kas gücünü kullanarak yüzme öğrenmiştir. İlk insanın yaşamında dansın da önemli bir yeri vardır.

Uygarlıklar

Dünyada uygarlıklarla ilgili yer alan tarihsel geçmişine baktığımızda çörneğin Çinlilerin hastalıktan kurtulmak için nefes çalışmaları yaptıklarını görmekteyiz. Bu nefes çalışmaları ile bükülme, duruş, uzanma hareketlerinden oluşan tıbbi jimnastik ile uğraşmışlardır.

Hindistan'da Yoga, Meditasyon ve nefes düzenleme çalışmalarını dinle ilişkilendirip beden ve zihni disipline etmek için çalışmalar yapmışlardır.

İki tekerlekli ve sürücüsü ayakta bulunan yarış arabası ilk Sümerler tarafından kullanılmıştır. Eski Mısır'da jimnastik hareketleri, oyunlar, boks, güreş, su sporları ve bunun gibi etkinlikler yapılmıştır. Antik Yunan'da da jimnastik çalışmalarına büyük önem verilmiştir.

Osmanlı Dönemi

Güreş, Avcılık, Atıcılık, Okçuluk, Binicilik, Kılıç Ağırlık Kaldırma, Cirit, Tepük gibi sporlar ön planda olmuştur.

Cumhuriyet Döneminde Spor

Cumhuriyet tarihine şöyle bir baktığımızda Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı adı altında kamu yararına çalışan ilk spor örgütü kurulmuş ve sporun sevk ve İdaresi bu örgüte bırakılmıştır. İlk başkanlığını Ali Sami Yen yapmıştır. 1926-1929 yılları arasında Türk kadını; Atletizm, Kürek Sporu, Tenis, Voleybol ve Yüzme sporunu yapmaya başlamıştır.

1935 yılında Türk Spor Kurumu faaliyete geçmiştir.

1936 yılında Berlin Olimpiyat oyunlarında güreş dalında Yaşar Erkan ilk altın madalyamızı ülkemize kazandırmıştır.

Son olarak Dünya üzerinde gerçekleşen en önemli organizasyon olan Olimpiyatların ilk olarak 1896 yılında Olimpia da yapıldığı tahmin edilmektedir. Tanrısal ve yöresel bir kavram adına yapılır, dine dayalı bir başlangıcı olduğu bilinmektedir. Her 4 yılda bir yapılan Olimpiyat Oyunları yegâne amacı barışsever bir dünya kurmayı ve çeşitli kültürleri bir araya getirmeyi amaçlar.