Okb rahatsızlığım var. Nasıl yeneceğim?

Merhabalar,

Obsesif kompulsif bozukluk (OKB), bireylerin sürekli tekrarlayan düşüncelere sahip olması ve bu düşüncelerin rahatsızlığından kurtulmak amacıyla kişilerin bir ritüel oluşturarak sürekli tekrar eden davranışları gerçekleştirilmesiyle karakterize olan bir rahatsızlıktır.

OKB Nedir?

OKB rahatsızlığına sahip kişilerin, obsesyon adı verilen kontrol edemedikleri düşünceleri ve korkuları vardır. Bu düşüncelerin neden olduğu kaygı, korku ve gerginliği azaltmak için belirli davranış kalıpları geliştirirler. Bu davranış kalıplarına ise kompulsiyon adı verilmektedir. Kişinin rahatlamak amacıyla oluşturduğu bu kompulsiyonlar belirli bir süre sonra rutin haline gelmekte, hem kişi hem de çevresi için içinden çıkması zor bir hal alabilmektedir.

Zaman zaman hepimiz kendimizi düşünmek istemediğimiz inançları zihnimizde atamayabiliriz ve bu duruma bağlı olarak bazı ritüeller geliştirebiliriz. Bununla birlikte çoğu zaman bu zorlantılı düşünce ve davranışlarla sağlıklı bir şekilde baş ederek gündelik yaşamımızı aksatmadan devam edebiliriz. Ancak bu rahatsızlığa sahip kişilerde bu durum oldukça sık ve şiddetli seyretmekte, kişilerin günlerinin büyük bir kısmında yaşanmakta ve kişilerin işlevselliğini ciddi ölçüde bozabilmektedir.

OKB rahatsızlığı olan bireyler sürekli kontrol etme ihtiyacı içinde olabilmektedirler. Örneğin; kapıyı kapattıklarından emin olmak için tekrar tekrar kontrol ederler, ellerini iyi yıkadıklarından emin olmak için sık sık ellerini yıkarlar, ocağın gaz kaçırıp kaçırmadığından emin olmak için sık sık mutfağa giderler, arabalarını kilitlediklerinden emin olmak için sık sık kontrol ederler gibi. Kişiler bu tür davranışlarını sergilemekten yoruldukları halde kendilerini yapmaktan alıkoyamazlar.

Okb'nin kendi içinde birçok çeşidi bulunmaktadır. Temizlik takıntısı, vesvese takıntısı, cinsel takıntılar, dini takıntılar, kontrol etme takıntısı gibi. Bazen kişilerde tek bir tanesi bulunabilirken bazı durumlarda birden fazla çeşit aynı anda bulunabilmektedir.

OKB'nin Belirtileri Nelerdir?

• Bir şeyleri sayma ya da belirli bir sayıda yapma ihtiyacı hissetme (Elleri defa yıkama, 40 tane trafik ışığına yakalanma gibi)
• Aşırı temizlik takıntısı, kirlenme korkusu, mikrop kapacak olma endişesi (Kapı kollarına, çöp tenekesine dokunamama gibi)
• Aşırı miktarda duş alma isteği
• Hata yapma korkusu
• Mükemmeliyetçilik
• Sürekli bir şeylerden şüphe duyma hali (Arabanın kilitli olduğundan şüphe duyduğu için 3-4 defa sokağa çıkıp kontrol etme gibi)
• Cinsel veya dini konuları düşünmekten korkma
• Sürekli el yıkama davranışı sergileme
• Çevresindeki insanlara zarar verme korkusu (Belirlenen dua 5 defa okunmazsa çocuğunun öleceğini düşünme gibi)
• Kıyafetlerine kir, mikrop bulaşmış olması endişesiyle her fırsatta kıyafetlerini değiştirme
• Kontrol kaybı korkusu
• Simetri ve düzen takıntısı
• Belirli cümleleri, kelimeler veya duaları tekrarlama

OKB'nin Tedavisi

Bu rahatsızlığın tedavi almaksızın kendi kendine geçme ihtimali oldukça düşüktür. OKB'ye neden olan düşüncelerle tek tek çalışılması gerekmektedir. Bu da ancak bir uzman kontrolünde olduğunda başarılı sonuçlar alınabilmektedir. Takıntılı düşünce ve davranışlardan kurtulmak birçok kişi için zor bir süreç olabilmektedir. Bu nedenle mutlaka uzman desteğine başvurulmalıdır. Tedavide ilaç tedavisi ve psikoterapi birlikteliği önerilmektedir. Bir uzmana başvurmanızı tavsiye ederim.

Sağlıcakla kalın,
Psikolog Sümeyye Sağlam

Sevgili okuyucu,

Obsesif düşünceler genel tanımıyla kişinin zihnine istemsiz bir şekilde gelen ve tekrarlayan, kişinin zihninden uzaklaştıramadığı düşüncelerdir. Kişi bu düşünceleri zihninden atmaya çalışır hatta belki bu düşüncelerle baş etmek için bazı davranışlar geliştirir ( ki biz buna kompülsiyon diyoruz.) Ancak bu sefer bu düşünceyle baş etmek için sürekli olarak kendini bu davranışları tekrar etmek zorunda hisseder ve bu durum kişi için oldukça zorlayıcı olabilir.

Peki OKB ile baş etmek için neler yapılabilir?

İşte öneriler;

• Terapi ve ilaç desteği: Eğer düşüncelerinizi durdurmakta çok fazla zorluk çekiyorsanız bu noktada ilk olarak bir psikiyatriste gitmeniz ve gerekirse bir süre ilaç kullanmanız ruh sağlığınız için önemlidir. Ayrıca bir terapist ( bilişsel davranışçı terapistler size bu konuda yardımcı olacaktır.) ile görüşmeniz de yine bu düşüncelerle baş etmede size büyük bir fayda sağlayacaktır.
• Normalleştirin: Kendinize bu düşüncelerin zaman zaman herkesin zihnine geldiğini ve bunda bir sorun olmadığını hatırlatın. Düşündüğümüz hiçbir şey eyleme dökmediğimiz sürece bir sorun teşkil etmez. ‘’SEN, DÜŞÜNCELERİN DEĞİLSİN.‘’
• Savaşmaktan vazgeçin: Bir şeyi düşünmek istemedikçe o şey zihninizi daha çok meşgul eder. Bu sebeple bu düşüncelerle savaşmak yerine onu serbest bırakın ve gelmesini engellemeyin. Bir süre sonra bu düşüncelerin sizi rahatsız etmediğini fark edeceksiniz.
• Size iyi gelen işlerle uğraşmak: Özellikle zihninizi rahatlatacak hobiler edinmek bu tarz işlerle uğraşmak size iyi gelecektir.
• Pozitif insanlarla zaman geçirmek: Çevremizdeki insanlar çoğunlukla bizi etkiler. Bu sebeple pozitif, biraz daha rahat, hoşgörülü insanlarla vakit geçirmek takıntılarınızla baş etmede size yardımcı olacaktır.
• Kontrol etmeyi bırakın: Adım adım da olsa bir şeyler kontrol etmeyi bırakın çünkü obsesyonun en büyük sebeplerinden biri kontrol etme ihtiyacıdır.
• Öz şefkat ve hayatı zindan eden suçluluk duygusu: Sürekli bir şeylerden suçlu hissetmek ve kendini kabul edememek okbye zemin hazırlar. İnsan kendisini ve başkalarını olduğu gibi kabul ettiğinde, her şeyden önce yaşamı olduğu gibi kabul ettiğinde ve onla savaşmadığında daha huzurlu olur.

·Umarım faydalı olmuştur.

Bizi sosyal medya hesaplarımızdan da takip edebilirsiniz.

• Instagram: @drelifcindik
• Facebook: drElifCindik
• Youtube: DrElifCindikNPZR
• Twitter: DrElifCindik