Bir insan akıl sağlığını zamanla nasıl kaybeder?

Her insanda zaten hali hazırda nevroz denilen akıl düzensizlikleri var, hepimiz belli oranda bunlarla hesaplaşıyoruz, şimdiki zamanda yaşadığımız günlük olaylar sırasındaki tepkilerimiz ya da karakterimizde bizi biz yapan özelliklerle... Bazen de hesaplaşamıyor, barışamıyoruz ve arıza veriyoruz. Bunun sonucunda çevremizle aramız bozulabiliyor, hayatımızın dizginleri elden kaçıyor biraz. Bunu herkes farklı şekilde yaşıyor... Yani akıl sağlığı, normal koşullar altında, zaten herkeste çeşitli seviyelerde düzensiz... Ancak ‘kayıp’ derken psikoz gibi, daha ileri durumlardan bahsediyorsanız, bir sürü faktör yol açabiliyor, genetik (bazı duygudurum bozuklukları), aşırı fiziksel ve zihinsel stres, yoğun veya sürekli travmaya maruz kalmak, düzensiz hayat ve beyin kimyasına aşırı yüklenme (uykusuzluk, bağımlılık, açlık-susuzluk gibi), ve en önemlisi sakat duygu ve düşüncelerle fazla haşır neşir olma... Bu sonuncunun tek başına yeterli olabileceğinden emin değilim; sağlam kafa sağlam vücut hesabı, ikisi de bozuluyor birine birşey olunca. İnsanın sadece düşüncelerle kendisini gerçeklikten koparması biraz romantik, bireyci bir fantezi sanki; insan zihni, sadece vardığı soyut mana öbekleriyle her ne olursa öncelikle hayatta kalmaya ayarlı biyolojik bir makine olan bedene söz geçirebilir mi, emin değilim. Dolayısıyla ‘kafayı takmak vs.’ diye adlandırılan mesele, bu tür etkenlerin veya düşüncelerin, yoğun ve uzun süre kişide devam etmeleri halinde fiziksel ve zihinsel olarak kendine karşı özensizliğin, özbakım eksikliğine, bu da kriz haline geldiğinde psikoza yol açabiliyor. Psikoz, olayın hastanede son bulan hali diyebiliriz çok kabaca... Sonrasında ise, çoğunlukla, psikoz geçiren bireyin ya zaten varolan, ya da ilk defa kendini gösteren duygudurum veya kişilik bozukluğu psikolog/psikiyatr tarafından tespit ediliyor, veya geçici bir başka akli düzensizlik olduğu varsayılıp, kişinin hem bedenini dinlendirmesi hem de ruhuna çekidüzen vermesine yardımcı olunuyor ve kişi bir süre sonra eski, kendi gerçekliğine yakın haline dönüyor.

Dertler ve stres zamanla mantıklı düşünmeyi törpüler. Ayrıca takıntılar da zihnin verimliliğini düşürür. Bunlar üst üste üste gelince de zamanla zihin yok olur 😑