Hayat Kurtaran Bilgiler

Biz doktorlara danışılan ve en çok merak edilen konuların başında kaza ve ilk yardım durumunda yapılacak doğru uygulamaların neler olduğudur.

Bu konu oldukça detaylı olduğu için birkaç bölüm halinde yazmayı düşünüyorum. Bu bölümde senkop(bayılma) ve kanama hakkında bilgiler vereceğim.

İlk yardım ve sağlık ile ilgili bilinmeyen veya yanlış bilinen uygulamalar hayati riskle birlikte organ ve doku kaybına neden olabilmektedir.

“Unutmayınız ki yarım bilgi ile yapılan yardım hastanın durumunu daha kötüleştirebilmekte ve istenmeyen sonuçların doğmasına neden olabilmektedir.”

BAYILMA (Senkop):

Bayılma esnasında farklı nedenlere bağlı tansiyon düşmesi sonucu beyine giden kan akımında azalmıştır. Beyinin kanlanmasının azalmasına bağlı hastada geçici bilinç ve kastonusu kaybı mevcuttur.

İlk Yardımda Yapılan Yanlış Uygulama:

Bayılan birini gördüğünde insanlar refleks olarak bayılan kişiyi ayağa kaldırmayı deneyebilirler. Eğer bayılan kişi uzun süre ayakta tutulmaya çalışılırsa hayati riski oluşur. Çünkü beyine giden kan akımı azalmıştır ve ayakta tutuldukça bu miktar gittikçe düşecektir. Kanlanamayan beyin hücreleri oluşan ödemle geri dönülmez şekilde hasara neden olabilir.

Doğru Uygulama:

Hasta sırt üstü vaziyette bacakları gövdeyle 30 ila 40 derece açı olacak şekilde yatar pozisyona alınmalıdır. Böylece vital organlara giden kan akımı artacak beyin hasarı riski azalacaktır. Bilinç bulanıklığı yaklaşık 5 dakikada düzelmezse sağlık ekiplerine haber verilmelidir.

KANAMA

Damar bütünlüğünün bozulması sonucu damar içindeki kanın damar dışına çıkmasıdır. Kan tüm dokuların beslenmesi ve oksijen almaları için gerekli olduğundan akut eksikliğinde hayati risk oluşur. Total kan hacminin %20 oranındaki kayıp muhakkak kan transfüzyonuyla yerine konmalıdır. Total kan hacmi 80-85ml/kg veya vücut ağırlığının %7-8’i kadardır.

Arteryel kanama basınçlı fışkırır tarzda nabız atışıyla uyumlu şekilde olur.

Venöz (toplar damar) ve kapiller (kılcal damar) sızar tarzda daha koyu renkteki kanamalardır.

İlk Yardımda Yapılan Yanlış Uygulama:

Kanamayan yere kanamayı durdurması için tuz dökülmesi, diş macunu sürülmesi, kolonya dökülmesi temiz olmayan materyalle müdahale edilmesi kanamayı durdurmayacağı gibi enfeksiyona da neden olabilmektedir.

Doğru Uygulama

Kanayan yere mümkünse steril değilse temiz bir bez parçasıyla kanama duruncaya kadar basınç uygulaması yapılmalıdır.

Kanayan yerin kalp seviyesinden yukarıda tutulması gerekmektedir.

Eğer kanama aşırı ya da arteryel (atar damar) kanama ise kanayan yerin üzerindeki tek kemikten turnike uygulaması yapılmalıdır ( Örn: Uyluk-femur, üst kol kemiği-humerus). En kısa sürede sağlık ekiplerine haber verilmelidir.

Doğru bilgileri doğru yerde ve zamanda kullanmak ümidiyle sağlıklı günler dilerim..

Bu makalenin yazımında ve asistanlık hayatımda yardımlarını esirgemeyen değerli arkadaşım Dr. Murat’a teşekkürü bir borç biliyorum. Siteye üye olması yönünde yoğun baskılarım sürüyor. :)

Dr #büyükyorumcu