Kuduz Aşısı Nedir? Yaptırılmalı Mıdır?

Kuduz Nedir?

Kuduz; genellikle virüse karşı enfekte olan hayvanlardan ısırık, tırmalama, tükürük ve sinir sistemi dokusuyla yakın temasla bulaşan ve erken önlem alınmadığı zaman kişiyi ölüme kadar götürebilen bulaşıcı bir hastalıktır.

Kuduz; merkezi sinir sistemine zarar veren bir virüstür. Bu virüs, memelilerde bulunan bir türdür ve sadece kuduz aşısı ile önlenebilir.

Genellikle memeli hayvanlarda var olan bu virüs, insanlara ise derin ısırmalar ve tırmalamaları sonucunda bulaştığı söylenir. Her hayvanın bu virüsü taşıdığı söylenemez ama önlem olarak bu gibi temaslarda aşı yapılması gerekir. Bireyin hayatının olumsuz yönde etkileyebilecek ve hatta hayatını kaybetmesine neden olan bu virüs için, aşı üretilmiştir ve kullanılması insan sağlığını korunmasında etkilidir.

Kuduz Aşısı Nedir? Neden Önemlidir?

İnsan sağlığı için oldukça tehlikeli olan kuduz virüsüne karşı uygulanan aşıya " kuduz aşısı" denilmektedir. Kuduz virüsüne yakalanan kişi ya da kişilerde günler, haftalar belki de yıllar sonra etkileri ortaya çıkabilmektedir. Bu etkiler ölümcül olmakla birlikte aynı zamanda kişilerde kafa karışıklığı, halüsinasyonlar, su korkusu, ve uykusuzluk belirtileri de ortaya çıkmaktadır. Ciddi etkileri olduğu bilindiği için bu virüse karşı üretilmiş olan aşıların kullanımı bireyler için hayati bir önem taşımaktadır.

Kuduz Aşısı Kimlere Uygulanmalıdır?

Kuduz aşısı genellikle kuduz ve virüsüne sahip olduğu düşünülebilen ve risk taşıyan hayvanlarla çalışan insanlar ve ya bir hayvan tarafından ısırılma durumunda bireylere uygulanan bir aşı türüdür. Kuduz virüsünün oldukça ciddi sonuçları olduğu hatta ölümcül olduğu bilinmektedir. Kuduz aşısının olunduğu taktirde ölümcül olan bu durumu önlediği bilinmekte ve bireylerin temas öncesi ya da sonrasında aşı olması gerekir.

Kuduz Aşısı Nasıl Uygulanır?

Kuduz aşısı belirli dozlarla deri altından bireye enjeksiyon yardımı ile yapılır. Koruması ise genellikle 3 yıl sürer. Tek doz aşı gerekli korumayı sağlayamadığı için yapılması gereken bütün dozların aksatmadan yaptırılması gerekir. Tüm dozların yapılması ile tam korunma sağlanmış olacaktır.

Böylelikle ölümcül sonuçları olan kuduz virüsünden korunmak ve belirli bir süre koruyuculuğu bulunan bu aşı ile bireyin hastalığa yakalanma korkusunu azaltmış olur. Ayrıca bireylerin herhangi bir temastan sonra aşı olması gerektiği bilinmelidir. Aksi takdirde temasta bulunan hayvanda var olan kuduz virüsü bireyin vücuduna da yerleşmiş olur. Ancak aşı ile bu virüsün etkileri en aza indirilmiş olur.

Kuduz Aşısı Ne Zaman Yapılır?

Kuduz virüsüne maruz kaldığınızı düşünüyorsanız hemen bir hastaneye giderek bu durumu söylemeli ve ardından doktorun yönlendirmesi ile kuduz aşısı yaptırmalısınız.

Bir hayvanın ısırığı ya da tırmalamasına maruz kaldıktan hemen sonra aşı yaptırılması olumsuz sonuçların ortaya çıkmasını engeller. Bu sayede kuduz virüsünün ölümcül etkilerinden kurtulabilir, sağlıklı bir şekilde hayatınıza devam edebilirsiniz. Temastan sonra aşı yaptırılabileceği gibi temas öncesinde de önlem olarak aşı yapılabilir. Dozlar farklı günlerde yapılarak aşı tamamlanmış olur ve kandaki antikor seviyesi artarak bireyin bağışıklık kazanması sağlanır.

Kuduz Aşısının Riskleri Nelerdir?

Risk konusunda bireylerin bünyelerine göre riskler oluşabilir. Kuduz aşısı olduktan sonra bünyenizde alerjik reaksiyonlar görülebilir.. Bu reaksiyonlar;

• Kurdeşen
• Yüzde ve boğazda şişme
• Nefes almada zorluk
• Kalp atışının hızlanması
• Baş dönmesi ve halsizlik semptomlarını yaşıyorsanız size en yakın hastaneye gidip, ciddi sağlık problemlerin ortaya çıkmasını önlermiş olabilirsiniz.

Ayrıca kuduz aşısının beyne zararları konusunda endişe eden bireyler için, aşının reaksiyonları arasında az da olsa görülen halüsinasyonlar, kafa karışıklıkları da bulunur. Bu durum ciddi etkilerden biridir. Böyle bir durumla karşılaştığınız da en yakın hastaneye gidip, gerekli tedavilerin yapılması gerekir.

Kuduz Aşısının Yan Etkileri Nelerdir?

Kuduz aşısı uygulanan bölgede ağrı, kızarıklık, kaşıntı ya da şişme meydana gelmesi normaldir. Nadir de kas ağrıları yaşanabilir. Bunun yanında mide bulantısı ve baş dönmesi de kuduz aşısı yan etkileri arasında yer alır. Bu yan etkiler 2-3 gün içerisinde etkisini yitirir. Kuduz aşısı yan etkileri şu şekilde listelenebilir:

• Ağrı
• Kızarıklık
• Şişlik
• Kaşıntı
• Baş ağrısı, baş dönmesi
• Mide bulantısı ve karın ağrısı
• Kas ağrıları

Bu etkiler uygulama sonra en sık görülenlerdir. Ancak bu belirtilerin ortaya çıkması ve etkilerin farklılığı kişiden kişiye göre değişir. Ama kendinizi kötü hissediyor ve daha ciddi problemler yaşanmasın istiyorsanız size en yakın sağlık kuruluşuna başvurunuz.

Kuduz aşısı kaç doz yapılır?

İlk dozun yapıldığı günü takip eden 3. ve 7. günlerde birer doz, 14. ile 28. günler arasında bir doz daha aşı uygulanır. Bu aşılar toplam 4 dozdan oluşur, daha önce aşı olmuş bireyler için 0. ve 7. günlerde birer doz şeklinde yapılır.

Kuduz aşısıyla beraber eğer daha önce yapılmamışsa Tetanoz aşısı da uygulanır. Tetanoz aşının 10 yıl koruma sağlamaktadır.

• Kuduz olup yaşayan çok nadir kişiler var. Bu virüs çoğunlukla ölümcüldür. Onlar kurtuldu bende kurtulurum, aşıya ne gerek var diye bir şey yok. Onların yaşaması sizin de yaşayacağınız anlamına gelmez.

2016 itibarıyla belirtiler ortaya çıktıktan sonra kurtulan sadece 14 vaka rapor edilmiştir. Kurtulan hastanın bilinci kapatılmış ve 6 gün komada tutulmuştur. Tedavinin 10. gününde hasta gözlerini açmış, annesini tanımış, fakat konuşma ve yürüme gibi faaliyetleri bile yeniden öğrenmek zorunda kalmıştır.[1] Daha sonraki hastalara da aynı tedavi yöntemi uygulanmış, fakat başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Kuduz hastalığında ölüm özellikle solunum felci ile olur. Kuşlar veya böceklerde kuduz virüsüne rastlanmaz.

Kendi deneyim ve görüşümü ekleyecek olursak "Kuduz Aşısının" yaptırılması taraftarıyım. Birkaç ay önce yavru bir kedi tarafından tırmalandım ve o kısım kanamaya başladı. Daha önce kediler tarafından tırmalanmıştım ama hiçbirinde kanama olmadı. Bu yüzden baya endişelendim. İlk önce tırmalanan kısmı sabunla yıkayıp iyice duruladım ve hemen kolonya ile temizleyip yara olan yere krem sürdüm. O gün doktora gitmedim ama ertesi gün hem aile hekimime hem de veteriner hekime danıştım. İkisi de kuduz aşısı olmam gerektiğini söyledi. Kuduz aşının tırmalandıktan sonra 72 saat için olunması gerekiyormuş. Bu aşı her hastanede ya da aile sağlık merkezlerinde yapılmıyor. Belirli hastaneler yapıyor. Kuduz aşısı yapan hastaneye gittiğimde acilden hızlı bir şekilde enfeksiyon bölümüne gönderdiler. Orada size bir aşı kartı veriyorlar. Eğer tetanoz aşınız yoksa ya da 10 yılı geçmişse tekrardan olmanız gerekiyor. Tetanoz aşısını bir defa yapıyorlar. Aşı yapılan yere gittiğimde ben harici birkaç kişi daha vardı. Hepsi de ya köpek ısırması ya da kedi tırmalaması sonucu gelmiş. Bu arada aşı olsanız da olamasanız da sizi ısıran ya da tırmalayan hayvanı 10 gün boyunca gözetlemeniz lazım. Eğer bu süre içinde birden ölürse o hayvan kuduz demektir. Beni tırmalayan kedi çok şükür sağ ve hasta değil. Kedidir kuduz bulaşmaz diye düşünmeyin. Her an her şey olabilir.