Alerji mi, Covid mi?

Mevsimsel alerji mi, Covid mi?

COVID-19 virüsünün 2019 senesinde Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkmıştır. Tüm dünyaya hızlıca yayılmış, ölümcül etkisi nedeniyle Dünya Sağlık Örgütü tarafından dünya çapında pandemi ilan edilmişti. Mevsimsel alerjiyle benzer olarak nefes darlığı, öksürük semptomları şeklinde kendini gösteren COVID-19 virüsü, baharın gelmesiyle beraber mevsimsel alerji ile karıştırılıyor. Peki polen alerjilerinin belirtileri ile COVID-19 semptomları arasındaki fark nedir?

• COVID-19 virüsü virüsler aracılığıyla bulaşan üst ve alt solunum yollarında oluşan semptomlara neden olmaktadır. Alerjik Rinit hastalığının ana sebebi ise polen alerjisidir.
• COVID-19 bulaşıcı bir hastalık olup, alerjik rinit bulaşıcı değildir.
• Her iki hastalıkta da aileden gelen genetik özellikler etkendir. COVID-19 hastalığında ailede koronavirüsü yakalanan kişiyle temas durumu, alerjik rinitte ise ailede bulunan alerjik hastalıklar araştırılmalıdır.
• Alerjik rinit rahatsızlığı olan bir bireyde astım, alerjik rinokonjuntivit ve atopikdermatik belirtileri de beraberinde görülebilir. COVID-19 akut başlangıçlıdır ve altında yatan alerjik nedenler bulunmaz.
• COVID-19 ve mevsimsel alerji tedavi uygulamaları tamamen farklılık gösterir.
  Hem alerjik rinit hem de COVID-19 hastalığına sahip bireyler iki metre olacak şekilde sosyal mesafeyi korumalı, çevre ile fiziki temastan kaçınmalıdır.
• Alerjik rinite yakalananlarında, COVID-19 süreciyle aynı olarak maske kullanmak ve elleri dezenfekte etmek şeklindeki ana önlemlere dikkat etmesi esastır.
• COVID-19 semptomlarında öksürük ve boğaz ağrısının yanı sıra yüksek ateş ön plandadır; aksırık, burun akıntısına sık rastlanmaz. Alerjik rinitte ise hapşırma ve burun akıntısı görülen sık semptomlar arasındadır. Her iki hastalıkta da kaşınma, gözlerde kızarıklık durumları gözlenebilir.
• Alerjik rinit olan bireyler mevsimsel alerjiden bağımsız olarak COVID-19 atlatabilirler. Alerjik rinit ve tedavisi içerisinde yer alan ilaçların COVID-19’a yakalanma oranını yükselttiğini gösteren herhangi bir çalışmadan bahsetmek mümkün değildir. Bu sebeple alerjik rinite sahip bireylerin her gün kullandıkları ilaçlarını bırakmamaları, tedavi uygulayan hekimlerin tavsiye ettiği planlamada devam etmeleri oldukça önemlidir.
• Kişinin alerjik rinite yakalanması aynı zamanda COVID-19’a yakalanmasına engel değildir. Bu sebeple aksırık, boğaz ağrısı, öksürük, ateş ve burun tıkanıklığı da şikayetlere dahil olmuşsa maske ve mesafe aksatılmadan hekime görünmekte yarar vardır.

Grip mi, Covid mi?

COVID-19, yıkıcı küreseleri olan pandemik bir viral hastalıktır. COVID-19 virüsü gripten daha bulaşıcıdır ve semptomlar görülen bir hastaya test yapıldığı taktirde, bu salgınlar kontrol atında tutulabilir. Ancak COVID-19 vakaları öteki yaygın hastalıklara oldukça benzer reaksiyonlara sahiptir. COVID-19’un yanı sıra mevsim geçişlerinde mevsimsel alerjilerin ya da grip, nezle gibi rahatsızlıkların artması da kafa karıştırıcı bir konu olmuştur. Bu noktada, her ne kadar bu bilgiler yaygın olmasa da semptom görülme sırasının tıp uzmanları ve hastaların koronavirüsü öteki solunum yolu hastalıklarından daha çabuk ayırt etmesine yardımcı olunabildiği iddia edilmektedir.

Koronavirüsün nedenleri ortaya çıkan koronavirüs türevleridir. Gribin nedeni ise influenza virüsleridir. Soğuk algınlığı ise rinovirüsler gibi pek çok farklı virüslerden kaynaklanabilmektedir. Soğuk algınlığı ve gribi birbirinden ayıran en önemli şeylerden biri ateş faktörüdür. Peki acaba koronavirüsle böyle bir fark mümkün müdür?

Dünya Sağlık Örgütü’nün oluşturmuş olduğu komisyona göre kendi bünyesindeki ve koronavirüsün ortaya çıktığı ülke olan Çinli bilim insanlarını bir araya getirerek bir komisyon oluşturdu, bu doğrultuda Çin’de görülen vakaların kayıtları alındı.

“Acaba koronavirüste görülen semptomların sırası ve gripte görülen belirtilerin sırası aynı mıdır ve bu sıralama takip edilerek bir fark söylenebilir mi?”

Grip midir koronavirüs müdür? sorusu sorularak belirtilerin sırasına bakarak cevap verebilmek amacıyla yola çıkılmış. Bunun üzerine Çin’deki bilim insanlarının Çin’de ilk başlayan 50.000 vakanın kaydı alınarak, semptomların hangi sırayla ortaya çıktığına ve Güney Amerika başta olmak üzere ülkedeki bazı bölgelerindeki grip vakaları incelenip, belirtilerin sırasına bakılmıştır.

Koronavirüsün 2-14 gün arasında bulaştıktan sonra hastalık belirtileri ortaya çıkıyor. Gripte bir bulaşma olduktan sonra 1-4 gün içerisinde grip kendini belli etmektedir. Yani koronavirüste bulgular gripten farklı olarak oldukça yavaş seyretmektedir.
Bulaşıcılık odağından arasındaki farka bakıldığında grip 1 gün önce bulaştırmaya başlıyor ve 4 boyunca devam ediyor. Koronavirüste ise en büyük problem hiç bulgu vermeyen bulaştırıcıların olmasıdır.

Koronavirüs Kapan Bir Kişi Semptomları Hangi Sırayla Vermektedir?

50.000 koronavirüs hastasının verileri incelendiğinde araştırmacılar objektif ve sübjektif kriterler olarak 2 ana gruba ayırmıştırlar.

Koronavirüste en çok görülen ilk semptom ateş. Arkasından ökrürük, bulantı ve kusma, devamında ishal söz konusu olmaktadır.
Gripte ise ilk ortaya çıkan belirti en sık olarak öksürük, sonrasında ateş, sonrasında ise bulantı-kusma, en sonunda ender de olsa diyare görülmektedir.
Bu noktada objektif kriterlere bakıldığında, koronavirüs ile grip arasında bir fark olup olmadığına bakıldığında ise koronavirüs enfeksiyonu ilk olarak kendini ateş faktörüyle, grip ise öksürükle belli etmektedir.

Objektif kriterlerin yanı sıra hastaların da söylediği halsizlik, kırılganlık hali gibi birtakım sübjektif kriterler vardır. Objektif olarak değerlendirmesi çok kolay olmayan kriterler arasından grip ve koronavirüs belirtileri arasında bir fark olup olmadığına bakıldığında:

Koronavirüs enfeksiyonuna bakıldığında yine ilk olarak ateş, arkasından öksürük, boğaz ağrısı, baş ağrısı ve kas ağrıları, bulantı-kusma ve diyare eklenmektedir.
Gripte ise ilk olarak öksürük ve kas ağrıları, daha sonra baş ağrısı, boğaz ağrısı ve ateş belirtileri görülmektedir.

Sonuç itibariyle sübjektif ve objektif olmak üzere her iki kriterde de çok belirgin olarak koronavirüste ilk bulgu genellikle ateştir. Oysa gribe bakıldığında en sık bulgunun öksürük olduğu görülür, diğer belirtiler daha sonra gelmektedir.

Kişi kendisini iyi hissetmiyorsa, herhangi bir belirti yokken ateşi yükselmişse ilk etapta koronavirüs enfeksiyonu kapmış olma ihtimali düşünülebilir, bu durumda kendisini izolasyona almalı, çevresi ile yakın temastan kaçınmalıdır.
Eğer ki kişi kendisini iyi hissetmiyor ve arkasından boğaz yanması ya da ağrısı, arkasından baş ağrısı ve kas ağrısı başlamışsa, ateşi çıkmamış * a kendisini yorgun hissediyorsa bu durumda gribi daha ön planda düşünmek gerekmektedir.
İngiltere’de yapılan bir çalışma hem COVID-19 hem de gribin bir arada aynı bünyede bulunduğu taktirde ölüm oranının 2,27 kat daha fazla olduğunu ortaya koymuştur.
Yine Hong Kong’da gerçekleştirilen bir araştırmada COVID-19 esnasında kullanılan maske, mesafe ve hijyen kurallarının koronavirüsten bağımsız olarak grip oranlarını düşürdüğü göstermiştir.
Koronavirüs ve grip arasındaki öbür farklılıklara bakıldığında ise grip ve nezle durumlarında ishal çoğunlukla çocuklarda gözlenmektedir.
Koronavirüse yakalanma halinde kişide oluşan burun tıkanıklığı olmaksızın koku ve ani tat kaybı da iki hastalık arasındaki ayrımı ortaya koyan başka bir durumdur.
Gripte rastlanmayan deri bulguları; el ve ayaklarda kızarıklık, parmak uçlarında oluşan renk ve doku anormallikleri (Covid Parmağı Sendromu) de görülen ayırıcı faktörlerdendir.