Bel Problemlerinde Fizik Tedavi

Bel ağrısı, özellikle gelişmiş toplumlarda nüfusun %70-80’ini etkileyerek ciddi sağlık harcamalarına ve iş gücü kaybına neden olan en yaygın kas iskelet problemlerinden biridir

ENFLAMATUAR AĞRI (kas-iskelet sistemindeki yumuşak dokular zedelendiğinde)

—Gece uykudan uyandıran ağrı.
—Sabahları yarım saatten fazla süren tutukluk.
—Egzersiz ve hareketle ağrı azalır.
—İstirihatle artar.

MEKANİK AĞRI

—Gece ağrısı yoktur.
—Sabah tutukluğu 15 dakikadan daha azdır.
—Egzersiz ve hareketle ağrı artar.
—İstirahatle azalır.

BEL AĞRISINA NEDEN OLAN PROBLEMLER

-Lumber strain, sprain (%70)
-Lomber disk sendromu ve radikülopati (%10)
-Spinal stenoz (%3)
-Osteoporotik kompresyon fraktürü (%4)
-Spondilolizis (%3)
-Spondilolistezis (%3)
-Konjenital hastalıklar (kifoz, skolyoz %5)
-Diğer nedenler (%2)

LOMBER STRAİN, SPRAİN (BEL İNCİNMESİ)

Bel incinmesi lumbosakral omurganın mekanik strese maruz kalması sonucu ortaya çıkan bel ağrısı olarak tanımlanır.Mekanik kaynaklı bel ağrılı hastaların %60-70’ inde neden bel incinmesidir. Sprain yaralanma veya aşırı kullanma sonucu ligamanın hasara uğramasıdır. Strain aynı mekanizma ile kasın yaralanması durumudur.

KLİNİK BELİRTİLER

Kas incinmesi olan hastalardaki ana şikayet bel ağrısıdır. Ağrı alt ekstremiteye yayılmaz ve lumbosakral bölgede küçük lokal bir alanda hissedilir. Embriyonik kaynakları aynı olduğu için ağrı gluteal bölgeye veya uyluk arkasına da yayılabilir. Travmadan birkaç saat sonra ağrı şiddetlenebilir. Çevre kaslarda gelişen refleks kontraksiyon bel hareketlerinin kısıtlanmasına yol açar. Fleksiyon ve ekstansiyon hareketi ağrılıdır. Genel olarak aktivite ile ağrı artar, istirahatle ağrı azalır.

LOMBER DİSK SENDROMU VE RADİKÜLOPATİ (bel fıtığı)

Lomber disk sendromu akut, kronik veya rekürren bel ağrısının yaygın bir sebebidir. Disk herniasyonu genelde disk üzerinde basıncın arttığı sabah saatlerinde ve posterior longitudinal ligamanın zayıf olduğu posterolateral bölümden olur.

—Neden genellikle fleksiyon yaralanmasıdır. Tekrarlayan yaralanmalar posterior longitudinal ligamanda ve anulus fibrosusda dejenerasyona sebep olur. Disk herniasyonuna % 98 gibi yüksek bir oranda L4-L5, L5-S1 seviyelerinde rastlanır. L2-L3 ve L3-L4 seviyelerinde ise disk herniasyonu daha az sıklıkta görülür. Disk herniasyonunda patoloji anulus fibrosus'un bulgingi, prolapsusu, ekstrüzyonu ve sekestrasyonu şeklinde sınıflandırılmıştır.

žBulging: Disk kabarıklaşması
žProlapsus: Anulus fibrosiste inkomplet yırtık
žEkstrüzyon: Anulus fibrosiste komplet yırtık + sharpey liflerinde yırtılma
žSekestrasyon: Herniye diskin, nukleus pulposus ile ilişkisi kopmuştur.

KLİNİK BELİRTİLER

—Semptomlar komşu sinir kökünün kompresyon ve irritasyonuna bağlı olarak oluşur. (radikülopati) Klinik olarak hastaların en önemli şikayeti lokalize bel ağrısıdır. Yavaş yavaş gelişen yaygın, batıcı, hareketle artıp istirahatle azalan belde ve etkilenen sinir kökünün anatomik dağılımına uygun olarak bacağa yayılan bir ağrıdır. Öne eğilme veya arkaya dönme gibi ters bir hareket sonrası ani olarak başlayabilir, en küçük bir hareketle şiddetlenip, kilitlenme veya bel tutulmasına yol açabilir.

—Ağrı oturmakla, ayakta durmakla, öksürmekle ve araba kullanmakla artar. Yatmakla ve lomber lordozun desteklenmesiyle hafifler. Ağrı lomber omurganın fleksiyon hareketi ile kötüleşir, ekstansiyon hareketi ile azalır. Ağrı L5 veya S1 radikülopati vakalarında sıklıkla gluteal bölgeye, uyluk arkasına, malleolun lateral veya medialine doğru yayılır. Bu ağrı siyatik sinir trasesini takip eder ve siyatik ağrısı olarak ifade edilir. L3 veya L4 radikülopatilerde ağrı uyluk ön yüzüne yayılır.

SPİNAL STENOZ

Lomber stenozun kabul edilmiş tanımı olmamasına rağmen, bu terim nörojenik kladikasyon gibi semptomlara neden olan kauda ekuinanın disk dışı kompresyonunu ifade eder. Ayrıca lomber spinal kanal, sinir kökü kanalı veya intervertebral foraminanın herhangi bir şekildeki daralması da lomber spinal stenoz (LSS) olarak tanımlanır.

— Lomber stenozun başlıca semptomu nörojenik kladikasyondur. Bu; yürüme ve ayakta durma ile ortaya çıkan ve oturma veya çömelme ile azalan bacaklarda intermittan ağrı ve parestezidir.

Nörojenik Kladikasyon

—Bel ağrısı var
—Ayakta durma ile ağrı artar
—Ağrının bacakta yayılımı aşağıya
—Duyusal semptomlar %66 var
—Kas güçsüzlüğü olabilir
—Refleks değişikliği olabilir
—Arteriyel nabız normal
—Çürükler yokk

SPONDİLOLİZİS

Spondilolizis, vertebranın pars interartikülaris kısmında görülen, tek ya da iki taraflı kemik defektidir. Pars interartikülaris pedikül, faset eklemler ve laminanın birleşme yeridir.
Atletizm, dalma, bale, sırıkla yüksek atlama, futbol, kelebek yüzme gibi hiperekstansiyona maruz kalan bel hareketleri içeren spor dallarında spondilolizis riski daha fazladır.

KLİNİK BELİRTİLER

—Fizik muayenede lokal duyarlılık, hiperlordotik postür, ve hamstring gerginliği saptanabilir. Nörolojik muayene normaldir. Ağrı en fazla hiperekstansiyon pozisyonunda ortaya çıkar.
—Bu kişilerde hamstring kısalığı sık görülür.
—Lomber spondilolizis aslında bir stres kırığıdır.
—Spondilolizis %95 sıklıkla L5'te görülmektedir.
—Genellikle bilateraldir.

SPONDİLOLİSTEZİS

Bir vertebranın herhangi bir nedenle üzerindeki vertebral kolonla beraber altındaki vertebra üzerinde öne doğru kaymasına spondilolistezis, arkaya doğru kaymasına ise retrolistezis denilir. En çok lumbosakral bölgede görülür.

KLİNİK BELİRTİLER

Spondilolistezislerde başlıca bulgu bel ağrısıdır. Paresteziler ve pareziler ortaya çıkabilir. Hamstring spazmları ve radiküler ağrılar ortaya çıkabilir. Kayma miktarının fazla olduğu durumlarda belde arkada çukurluk ve basamaklaşma görülebilir.

BEL PROBLEMLERİNDE REHABİLİTASYON

—Yeteri kadar istirihat
—Ağrının kontrolü
—İnflamasyonun azaltılması
—Spazmın çözülmesi
—Hastayla doğru iletişim ve eğitimi
—Erken mobilizasyon
—Terapötik egzersizlerin başlatılması
—Manuel Terapi ve ergoterapi

#manuelterapi Herhangi bir cihaz kullanılmaksızın fizyoterapist tarafından sadece ellerin kullanıldığı bir tedavi yöntemidir. Hareketsiz yaşamın ve yanlış duruş pozisyonlarının neden olduğu eklem disfonksiyonları, kas spazmı, kas gerginliği ile ağrılara neden olabilir. Eklemlerin manipüle etmek eklemlerin bir biri üzerindeki dizilimini bozmaktır aslında, bu yöntem alışıla gelmiş dizilişi bozup hastanın eklemlerine yeni dizilimi ve ideal duruşu kazanması için ona dışardan yardım etmektir. Hasta ideal duruş pozisyonunu yalnızca yaşam tarzına egzersizi katarak kazanabilir :) #fizyoterapist #fztmedetyakut #fzt #fizyoterapi #rehabilitasyon #medetyakut #egzersiz #egzersizrecetesi #manuelterapi 1h Uzm Fizyoterapist Medet Yakut (@fztmedetyakut)'in paylaştığı bir gönderi (5 Mar, 2020, 2:27öö PST)

BEL AĞRILI HASTALARDA EGZERSİZ
NİÇİN GEREKLİDİR?

—Egzersizin ağrıyı azalttığını bildiren çalışmalar vardır, ancak egzersiz programları ağrıyı azaltmadan ziyade fonksiyonel durumu düzeltmede daha başarılıdırlar.

EGZERSİZİN GENEL ETKİLERİ

- Gevşemeyi sağlar.
- Ağrıyı azaltır.
- Eklem ve yumuşak doku mobilitesini artırır.
- Kasları güçlendirir.
- Enduransı artırır.
- Postürü düzeltir.

- Denge ve koordinasyonu artırır.
- Orta hızda tekrarlanan hareketler dokuların beslenmesini artırır.

- Kemik kalitesinde artma sağlar.

EGZERSİZİN BELDEKİ ETKİSİ

—Dayanıklılığı artırır.
—Spinal yapılar üzerindeki mekanik stresi azaltır.
—Postürü düzeltir.
—Denge ve koordinasyonu artırır.
—Diskin ve spesifik dokuların beslenmesini sağlar.
—Kısa sürede işe dönüşü sağlar.

EGZERSİZ PROGRAMI NASIL OLMALIDIR?

—Hastanın gereksinimlerine göre düzenlenmeli.
—Lomber ve dorsal bölgenin, alt ekstremitelerin kas gücünü, mobilitesini, fleksibilitesini, enduransını artırmalı.
—Aerobik kapasiteyi iyileştirmeye yönelik olmalı.
—Hastalar tarafından anlaşılabilir ve uygulanabilir olmalı.
—Ağrı şiddeti göz önüne alınarak gittikçe artan yoğunlukta verilmeli .
—Pratik uygulamalı olarak öğretilmeli.

BEL AĞRILI HASTALARDA EGZERSİZ NE ZAMAN GEREKLİDİR?

—Akut ve kronik bel ağrılarının akut ataklarında ilk 3-7 gün şiddetli ağrıyı azaltacak tedavi modalitelerini öncelikle kullandıktan sonra 1-2 hafta içinde izometrik ve rezistif egzersizlere başlanmalıdır.

#fizyoterapist #fztmedetyakut #fzt #fizyoterapi #rehabilitasyon #medetyakut #egzersiz #egzersizrecetesi #manuelterapi #BELFITIĞI #BELAĞRISI #BEL