Menisküs Tedavisi

Dizin lateral ve medialinde bulunun bu yapının en önemli görevi tibiofemoral eklem uyumluluğunu artırarak diz eklemi aracılığı ile iletilen yüke bağlı olarak eklem kıkırdağı üzerindeki stresi almaktır.

Şok emilimi, stabilite , lubrikasyon, beslenme ve propriyosepsiyon gibi ikincil görevleride vardır.

Menisküs yırtığı nasıl olabilir?

•Travma sonucu yırtıklar(daha çok genç sporcularda)
•Kireçlenmeye bağlı yırtıklar( yaşlı hastalarda )
•En sık oluş mekanizması ayak yerde sabit iken vücudun diz üzerinde dönmesi şeklindedir
•Arabaya iniş binişler sırasında yerde kalan ayak
•Topa vole vururken yere basan ayak

Menisküs yırtığının bulguları

•Menisküs yırtığında ilk karşılaşılan bulgular ağrı ve şişliktir.
•Dizde kilitlenme(dizin tam açılamaması ve kapatılamaması)
•Menisküs üzerine basılınca ağrı olması
•Dizde hareket kısıtlılığı
•Eklemlerden hareket sırasında ses gelmesi
•
•Diz muayenesi karşı dizle karşılaştırılmalı.

YIRTIK TİPLERİ

•Sporcularda dönme sonrasında oluşan dikey ya da kova sapı tarzında yırtıklar,
•Genç atletlerde sürekli tekrarlayan tipte travmalar sonrası koşma gibi oluşan radial ya da gaga tarzında yırtıklar
•Yaşlılarda kıkırdak bozulmasına bağlı oluşan horizantal ya da iç taraf yırtıkları sayılabilir.

KONSERVATİF (fizik) TEDAVİ Mİ CERRAHİ TEDAVİ Mİ?

•Uzun süreli kronik yakınmaları olan, dizde takılma kilitlenme gibi mekanik yakınmaları olmayan ve dizinde yaygın ağrısı olan (lokalize ağrı yok) ve çekilen MR’de horizontal, dejeneratif yırtığı olan hasta grubunda konservatif tedavi uygulanir.

•MR görüntülerde vertikal, radyal, kompleks, oblik yırtıkları tespit edilmiş, Takılma, kilitlenme ve aynı zamanda effüzyon varlığı, menisküsün olduğu kompartmana lokalize ağrı tanımlayan hasta grubunda cerrahi tedavi uygulanir,

KONSERVATİF TEDAVİ

•Erken dönemde bölgedeki ağrı ve ödemi azaltmak adına, soğuk uygulama ağrı için lazer tedavisi kullanılabilir.

Erken dönemde yaralanan bölgede toplanmış ödemin dağıtılması amacıyla kullanılabilecek en etkili yöntemlerden biri ‘’Jellyfish’’ (Deniz anası) kinezyolojik bantlama yöntemidir.

•Menisküs yapısını destekleyen ve koruyan kas gruplarının güçsüzlüğü yaralanmaya sebep olabildiği için diz çevresi kas grupları mesnisküs yapısına zarar vermeden egzersizlerle güçlendirilmelidir.
•
•Diz çevre kas gruplarının güçlenmesi ile menisküse düşen iş miktarı azalır ve iyileşme hızlanır.

•Normal eklem hareke açıklığını restore edici diz egzersizlerine (duvarda topuk kaydırma egz) ve kuadriseps inhibisyonunu engellemeye yönelik fizyoterapi uygulamalarına hemen başlanır (Terminal ekstansiyon egzersizleri).

•Kuadriceps izmometrik, düz bacak kaldirma, duvarda topuk kaydirma, mini çömelme, ayak bileği dirençli egzersizleri

•Hastaya yaralanma mekanizmasını anlatarak hastanın bilinçlenmesi amaçlanır böylelikle hasta dejenere menisküsünü korur. (En sık oluş mekanizması ayak yerde sabit iken vücudun diz üzerinde dönmesi şeklindedir.)
•
•Hasta zorlayıcı fleksiyondan kaçınılması diz üzerinde dönülmemesi, Zorlayıcı Patellofemoral yüklenmeden kaçınılması şeklinde bilgilendirilir. Bu şekilde stabilite hasta tarafından sağlanır.

•HASTANIN YAŞAM TARZI ÜZERİNE ÖNERİLER VERİLEBİLİR.

•Kısa yürüyüşler
•Yüzme, bisiklete binmek gibi çok zorlamadan kas güçlendirici hareketler yapılması
•Bol su içmek
•Şeker ve karbonhidrat dan dan uzak durmak
•Vitamin ve protein ağırlıklı beslenmek
•Aşırı kilodan uzak durmak.

Cerrahi tedavi

•Günlük aktiviteleri , sportif yaşamını etkiliyorsa, Konservatif tedaviye yanıtsızlık durumunda cerrahi yaklaşım tercih edilebilir.
•2 Farklı Cerrahisi girişim vardır.

•1. Menisektomi (yırtık menisküsün alınması);
•İleri yaş, süre , santral yerleşimli, longitudinal dışındaki yırtıklar
•
•II. Menisküs dikilmesi
Longitudinal, sportif, K-K bölge, Genç hastalar, 1 cm uzun yıtıklar.

Menisektomi

•En sık uygulanılan diz artroskopik cerrahisidir.
•Hasarlı menisküs bölümü kesilerek çıkarılır.
•Küçük yırtıklarda menisküsün de küçük bir bölümü alındığı için hastalarda herhangi bir fonksiyonel kayba neden olmaz.
•Menisküsün 1/3 kısmının iyileşme şansı olmadığı için (kan dolaşımı yok) alınır.Yine çok parçalı büyük yırtıklar da alınmak zorunda kalınabilir.

•Menisektomi sonrası osteoartrit ihtimali yüksektir!

•Menisküs alınmasının avantajı hastaların ameliyattan 4 saat sonra yürümekte ve 3 hafta sonra spora dönmeleridir.
•Dezavantajlar ise menisküsün büyük kısmının yırtık olduğu durumlarda ise menisküsün büyük bir kısmı -bazen tamamı- alınır ki bu ciddi bir fonksiyonel bozukluğu bağlı zaman içinde diz ağrılarına ve kireçlenmeye neden olabilir. Bu nedenle gereksiz durumlarda menisküsün alınmaması, dikilmesi önerilir.
•Menisküsün alınmasına bağlı olarak oluşan ağrılı durumlarda genç hastalarda kadavradan menisküs nakli gerekebilir.

•Menisektomi, temas alanında %40 ile %75 arasında bir azalmaya neden olabilir ve sonuçta temas stresi %200 ile %300 arasında artabilir.
•Sonuç olarak; çıkarılmış menisküs miktarı ile pik temas stresi arasında lineer bir ilişki vardır. Bu nedenle, mümkün olduğu kadar menisküs korunmalı ve menisektomi yerine menisküs tamiri tercih edilmelidir.

#menisküs #dizdeağrı #menisküsyırtılması #fizyoterapist #medetyakut #uzman #fztmedetyakut