Ondan Sinsisi Yok! Pankreas Kanseri Hakkında Her Şey

Bugün size, 7 yıl önce babamı kaybetmeme neden olan, erken teşhiste bile hastaların kurtulma şansının çok nadir olduğu, en sinsi kanser türünden bahsetmek istiyorum. Pankreas kanseri. Bizim senaryomuzda teşhis ve vefat arasındaki süre sadece 3 ay sürdü. Yapılabilecek hiçbir şey kalmamıştı. Sadece kalan zamanı iyi değerlendirmeye çalıştık.

Bu yazıyı okurken, benim başıma gelmez, bana bir şey olmaz gibi avuntularla kendinizi kandırmayın. Belirtiler o kadar farklı hastalıklarla karıştırılabiliyor ki, uzun yıllar görmezden geliniyor. Özellikle ebeveyn iseniz, bir iyilik yapın ve çocuklarınızın sizi o halde görmelerine sebep olmayın. Önlem alın, düzenli kontrole gidin, garantisi yok tabii ki ama en azından çabalayın.

Pankreas nedir?

Pankreas, karnın en arkasına yerleşmiş, yaklaşık 15 cm uzunluğunda bir organdır. Ön yüzü mide, 12 parmak bağırsağı ve kalın bağırsakla kapatılmış olan pankreas, gıdaların sindiriminde ve kan şekerinin düzenlenmesinde büyük rol oynamaktadır.

Pankreas kanserinin ölüm oranının yüksek olmasının nedenleri ise erken tanı zorluğu, hızlı yayılma (metastaz kabiliyeti), radyoterapi ve kemoterapiye iyi cevap vermemesi şeklinde sıralanıyor.

Bir şeylerin yolunda gitmediğine dair belirtiler nelerdir?

Pankreas kanserinde ölüm oranının yüksek olma sebebi, erken teşhisin zorluğu, hızlı yayılması ve kemoterapiye diğer kanser türlerine göre iyi cevap vermemesi. O yüzden, belirtiler çok dikkatli takip edilmeli, sizde ya da yakınlarınızda bu belirtiler varsa mutlaka doktora danışılmalı. Vefatından sonra düşündüğümüzde, rahmetli babamda aslında semptomlarının uzun zaman önce başladığını ama çok üzerinde durmadığı için atlandığını anladık.

En yaygın belirtileri; kilo kaybı, karın ağrısı, sarılık, iştah kaybı, bulantı-kusma, halsizlik, yorgunluk, ishal, sindirim zorluğu, şişkinlik, sırt ağrısı, karın ağrısı, ağız tadının bozulması, cam macunu renginde dışkılama, solgunluk, aniden ortaya çıkan şeker hastalığı ve depresyon. En erken görülen belirti sarılıktır. Sarılığın nedeni, karaciğerin ürettiği bilirubin adlı maddenin vücuttan atılamamasıdır.

Pankreas kanseri sebepleri nelerdir?

Enteresan şekilde tüm türler içinde, neden ortaya çıktığı bilinmeyen birkaç kanser çeşidinden biri. Hasta geçmişlerine bakıldığında sigara içenlerde ve şişman bireylerde daha sık görüldüğü gözlemlenmiş. Hastaların hemen hemen %30’unda pankreas kanserinin nedeni sigara kullanımıdır. Çok tartışılsa da; ben şeker tüketiminin direkt olarak pankreas kanseri ile bağlantılı olduğuna inanıyorum ki yabanı kaynaklar bu şekilde. Ailede kanser öyküsünün bulunması da pankreas kanseri nedenleri arasında yer alıyor. Erkeklerin yakalanma riski daha fazla ve yaş ilerledikçe risk artıyor.

Teşhis

Ultrason, laboratuvar tetkikleri, bilgisayarlı tomografi ve MR kullanılarak hastalık ve kaçıncı evrede olduğu tespit edilir.

Tedavi

Kanserin evresine göre izlenecek yol farklılık gösterebiliyor. Erken teşhisin en iyi tarafı, whipple denen ameliyatla tümörün alınabilmesidir ( iyileşme oranı % 50'nin altında). Ancak ameliyat o kadar riskli ve kapsamlı ki gerçekten işinin ehli ve bu konuda tecrübeli cerrah bulmak gerekiyor. Şayet, ilerleyen bir pankreas kanseri durumu söz konusu ise ameliyat listeden çıkartılıyor. Devreye kemoterapi, radyoterapi giriyor ve ağrı kesiciler ya da sinir kökünü bloke eden bazı ilaçlarla hastanın tedavisi yapılmaya çalışılıyor. Biz, son evrede teşhis edilen gruptaydık. Yapılacak hiçbir şey yoktu ve sadece morfin verilerek rahatlatabildiler. Bu evrede, kemoterapi maalesef hastalara acı çektirmekten başka bir işe yaramıyor.

Korunmak mümkün mü?

Doktorların hem fikir olduğu konu, pankreas kanserini önlemek için mucize bir gıda, ilaç ya da takviye olmadığı. Sağlıklı beslenme, kanserojen madde içeren gıdalardan uzak durmak, gazlı ve şekerli içecek tüketmemek, kesinlikle sigara kullanmamak, içkiyi belli bir limitte tüketmek, boy/kilo oranımızın uygun olması, stresten uzak durmanın yardımı olabileceğini söylüyorlar.