Mimarlık Yapıları Dünyayı Açar

Mimarlık yapıtı dünya açar.
Heidegger

Heidegger'in böyle bir savı üzerinden bir bence yazmaya karar verdim. Peki bu sözüyle ne demek istiyor ve Heidegger kim ?

Martin Heidegger, varoluşçu felsefenin önde gelen isimlerinden biri olarak bilinen Alman filozof.

Her ne kadar bir filozof olsa da yaptığı önermeler ve söylediği sözler mimarlık tarihi açısından büyük bir önem taşır.

Heidegger, düşüncelerinde hep dünyayı görünür kılma isteği ve anlayışı vardır. Ona göre insan dünyayı kuran bir varlıktır ama aynı zamanda yapılar, nesneler veya objeler dünya açar. Sanat görünür kılar dünyayı. Örnek vermek gerekirse dağın bir tepesinde yapılan Yunan tapınakları dağı görünür kılıyor. Heidegger bu görünür kılmayı çalışırken dört unsurla ilişkilendirmiştir. Bunlar :

*Gökyüzü,

*Yeryüzü,

*Tanrı

* Ve İnsandır.

Yunan Tapınağı

Kunduz yuvası

Bu tapınak örneği dünyayı görünür kılarken kunduzun yaptığı da sanki dünyayı görünür kılmış gibi görünse de aslında görünür kılmıyor. O sadece kendi objesini vurgulamaya çalışan bize dünya açmayan bir örnektir. Bu görünür kılma sadece yapılarla değildir. Mesela Matisse’nin de dediği gibi; “Ben kadınların resmini yapmam. Görünür kılarım”. Yani her yapı aynı zamanda işlevin yapılmasının dışında bir de dünyayı görünür kılıyor.

Sadece mimarlık dünyayı görünür kılmaz aynı zamanda nesneler ve objeler de görünür kılar. Mesela Leonardo Da Vinci’nin son akşam yemeği buna güzel bir örnektir. Tabloda merkezi perspektif tekniğiyle bakış noktamızı bir noktaya çekerek onu görünür kılmıştır. Böyle yaparak kendisinin bakışıyla bizi eşleştirmeye çalışmıştır. Matisse, sanat tarihindeki görmediğimiz şeyleri bize gösteriyor. Yani görme ezberimizin kırıldığı, görme algımızın değişmesini sağlamıştır.