Bilim, Popüler Bilim, Pozitif Bilim ve "Pozitif Bilin"

Evet sevgili KScanlar...

KS üyeliğimin ilk gününde, sitenin en güzel özelliklerinden birisi olan bence paylaşma hakkımı kullanarak bir yolculuğa girmeyi planlıyorum. On yılı aşkın bir süredir popüler bilimle ilgilenen bir birey olarak naçizane gözlemlerimi, fikirlerimi biraz basit bir seviyede birazcık da akademik bir düzlemde ele alacağımız bir serüven olacak bu...

Bu serüven kapsamında insan dahil canlıların nereden geldiğini, nereye gittiğini, bizi oluşturan ve çıplak gözle göremeyeceğimiz kadar küçük olan atomlarla aklımızın alamayacağı kadar devasa boyutlardaki gök cisimlerini göreceğiz. Ara sıra güne, gündeme dair konulara yine bilimsel perspektiften bakmaya çalışacağız.

Belki de bu satırları benden ve benceyi değerlendiren adminden başka kimse okumayacak, kendim çalıp kendim oynayacağım ama en azından ileride dönüp tekrar okuyabileceğim metinleri sanal dünyanın devasa belleğine kaydetmek istiyorum.

Şimdi... Küçük bir giriş mahiyetinde bilim, popüler bilim, pozitif bilim ve "pozitif bilin" kavramlarını tanımlayarak bu ilk bencemizi sonlandıralım...

Bilim Nedir?

Evrenin veya olayların bir bölümünü konu olarak seçen, deneye dayanan yöntemler ve gerçeklikten yararlanarak sonuç çıkarmaya çalışan düzenli bilgi, ilim... (TDK)

TDK bu şekilde tanımlıyor bilimi... Bilime dair en sıkıcı şey bilimin tanımlanması olabilir... Ansiklopedik tanımlar genelde akılda kalıcı olmuyor. Bu nedenle TDK tanımını vermekle yetinelim.

Popüler Bilim Nedir?

Popüler bilim, bilimin az önce açıkladığım sıkıcı yanlarının giderilmiş hâli olarak tanımlanabilir kısaca. Bilim denilen mefhum, temel olarak akademide icra edilir ve kendine özgü metotları, işleyişi, prensipleri vardır. Herhangi bir bilim dalında ilerlemek uzun yıllar boyunca çalışmayı, kavramların içinde boğulmayı, sabahlara kadar çalışmayı, bazen yanılmayı ve yanılgıyı kabul etmeyi gerektirir.

Popüler bilim ise bunca zorluğa katlanmış ve katlanmakta olan bilim insanlarının veya bilim anlatıcılarının bilimsel gerçekleri bizim anlayabileceğimiz şekilde anlatmasıdır. Popüler bilimin güzelliği de buradadır bana göre. İşin ceremesini başkaları çeker, kaymağını popüler bilim takipçileri yer :D

Şaka bir yana popüler bilim, toplumun tüm kesimlerinin bilimi anlamasını sağlayan, bilimin eğlenceli ve gizemli yönünü yansıtan, bilimsel algıyı geliştiren ve insanların bilime yönelmesine yardımcı olan bir araçtır.

Pozitif Bilim

Pozitif bilim, kabaca, deneye ve gözleme tabi tutulabilen unsurları inceleyen bilim türevidir. Uzay çalışmalarından, biyolojiye kadar birçok bilim dalını pozitif bilim başlığı altına almak mümkündür.

Burada dikkat edilmesi gereken bir nokta şudur ki gündelik hayatta kullandığımız kelimeler bilimsel jargonda farklı anlamlara gelebilir. Örneğin, pozitif kelimesini "olumlu, iyi, hoş" gibi anlamlarda kullanırız. Ancak pozitif bilim bu anlamdan uzaktır ve bilimin deneye, gözleme dayalı yönünü ifade eder. Pozitif kelimesi farklı bilim dallarında daha farklı anlamlar da kazanabilir.

"Pozitif Bilin"

Bu kavramı ilk kez duyuyorsunuz ki KS'deki kullanıcı adım da bu :D

Aslında, pozitif bilin şeklinde bir terim yok, bunu ben kendim oluşturdum. Hem pozitif bilim kelime öbeğine benzediği hem de "bilin" şeklinde bir telkin içerdiği için pozitif bilimi vurgulamak ve buna teşvik etmek amacıyla böyle bir mefhum yarattım. Çünkü bilmek güzeldir. Ne kadar bilirsek cehaletimizden o kadar kurtuluruz.

İşte böyle... Bu ilk bencemde, bilime dair çok temel birkaç kavramdan çok kısa bahsetmiş olduk ve bir pozitif bilin zincirinin ilk halkasını da böylece oluşturduk.

Bencemizi ünlü pozitif bilimci Isaac Newton'ın şahane bir sözüyle bitirelim:

Bilimle ve sanatla ilgilenin. Çünkü bunlar insanı tanrı katına yükseltir.