İmkansızlığın Zekâya Yenildiği Savaş, Alesia Kuşatması!

Merhabalar.

Tarihi sever misiniz? Ben çok severim. Özellikle geçmişte yaşanan savaşlar hep ilgimi çekmiştir. Orduların göğüs göğüse çarpışması, bir komutanın zekası ile rakibini alt edişi hayranlık uyandırır bende, atları ile hücuma kalkan süvarileri hayal eder dururum çoğu zaman.

Bugün de bu savaşların en eşsizlerinden birini anlatmaya karar verdim.

Savaşı kazanmasına imkansız gözü ile bakılan bir komutanın zekasının herşeyin önüne geçerek bir imkansızı gerçek kıldığı savaş,

Alesia Kuşatması

Sezar ve Galya

Imperium yetkisi ile donatılan Jül Sezar, M.Ö. 58 yılından beri Galya'da savaştan savaşa koşmaktadır. İstediği ise Roma'nın hakimiyet alanını büyütmek ve bu zaferler ile gelen ganimetlerin ona sağlayacağı güce sahip olmaktır. Gerçi kendisi Commentarii de Bello Gallico isimli kitabında bu savaşların "Roma ve Roma halkının güvenliği için" elzem olduğunu belirtir ancak kimse inanmaz buna, genel inanış bu savaşlara yol açan gerçek sebebin Sezar'ın hırsları olduğu yönündedir. Örneğin, Sezar'ın servetinin büyük kısmını satılan savaş esirlerinden elde ettiği gelirin oluşturduğu söylenir.

Savaşa Zemin Hazırlayan Sebepler

Bazı açılardan Roma işgali Galya'ya düzen getirmiştir. Zira Sezar bu topraklara girene kadar birbirleri ile savaşmaktan öteye gidemeyen, bir devlet kuramayan Galyalılar'ın bu haline Romanın gelişi ile son verilmiştir.

Atuatuci kabilesi ile savaşında mağlup olan ve haraç vermek zorunda kalan Eburone kabilesi de bunun örneklerinden biridir. Sezar'ın müdahalesi ile haraç vermekten kurtulmuş olan bu kabile, Sezar'ın ordusu için erzak talep etmesi üzerine hırçınlaşmıştır.

En sonunda bu öfkeleri patlak verir. M.Ö. 54 yılında prensleri Ambiorix liderliğinde bir isyan hareketi başlatır ve yakınlarında bulunan, ağaç kesen Romalı askerlere saldırırlar, konum olarak oldukça yakın olan XIV. Lejyon karargahına saldırmayı göze alamayan Ambiorix, lejyon komutanları Quintus Titurius Sabinus ve Lucius Aurunculeius Cotta ile görüşerek uzlaşma sağlar, onlara gerçekle alakası olmayan vaatlerde bulunur. Hatta ve hatta Sezar onu diğer kabilelerden kurtardığı için teşekkürlerini dahi sunar.

Bu olayın karargahta yarattığı huzursuzluk üzerine komutanlar karargahı taşımaya karar verirler. Ancak vadide ilerlerken Ambiorix ve askerleri tarafından pusuya düşürülerek yok edilirler. Bu olay herşeyin fitilini ateşleyen olay olur.

Galya İttifakı

Tüm bu olaylar yaşanırken Galyalılar bir gerçeğin farkına varır. Üzerlerine gelen bu devasa kartalı alt etmenin tek yolu birlik olmaktır. Kabile şefleri Bibracte'de toplanırlar, iki kabile yani Remi ve Lingone kabileleri hariç, tüm kabileler hemfikirdir, birleşecek ve Sezar'a karşı tek vücut olarak direneceklerdir. Bu ittifak ordusunun başına ise Averni kabilesi şefi Vercingetorix getirilir.

Bu ordu hemen işe koyulur. Galya şehirlerinde bulunan Romalılar'ın katledilmeleri toplumu muazzam bir huzursuzluğa sürükler. Haberler Sezar'a ulaştığında ise, beklenmedik bir atiklik ile ordusunun başına geçerek karlarla kaplı Alpleri geçer Sezar. Roma ordusu disiplinli ve her daim hazırdır, bu olanaklardan uzak olan Galyalılar bu ani geliş sebebi ile paniğe kapılırlar. Sezar hiç vakit kaybetmez, ordusunun bir kısmını Kuzey kabilelerinin üzerine gönderir, kendisi de geri kalan askerleri ve müttefikleri olan Germenler ile birlikte Vercingetorix'in peşine düşer.

Gergovia kalesi eteklerinde karşı karşıya gelirler, ancak Vercingetorix bu çatışmayı Galya lehine sonuçlandırmayı başarır, oldukça başarılı bir savunma yaparlar ve ağır kayıplar veren Sezar geri çekilmek zorunda kalır.

Meydan muharebesine hazır olmadığını düşünen ve bunu bir fırsat olarak gören Vercingetorix, ordusu ile birlikte Alesia kalesine doğru ilerler.

Ve O Gün, Büyük Alesia Kuşatması

Alesia çok avantajlı bir konumdadır, yüksek bir tepenin üzerinde, etrafı vadilerle çevrili savunması kolay, saldırmanın ise aptalca olacağı bir kale. Tüm bunların yanında Vercingetorix komutasındaki ordu sayıca da oldukça öndedir Roma ordusundan. 80.000 ile ifade edilir, Roma ordusu için tahmin edilen sayı ise yaklaşık 40-45.000'dir. Şehir nüfusu ile birlikte 300.000 gibi sayılara çıkan bir topluluğa direkt olarak saldırmak elbette mantıktan oldukça uzak bir hareket olacaktır.

Sezar gibi büyük bir komutan da bu hataları yapmaz elbette. Kaleyi kuşatır ve kale halkını açlık ile başbaşa bırakır.

Vercingetorix kısıldığı bu kapandan çıkma girişimlerinde bulunur, süvarileri ile akınlar yapar ancak neredeyse hepsi başarısız olur. Zira Roma lejyonerleri tarihin gördüğü en profesyonel birliklerdendir, hayatları savaşmaktan ibarettir ve Roma zamanının en modern ordusudur, gerek zırhları gerek silahları gerek kuşatma araçları ile zamanının çok ötesindedir. Ayrıca Roma ordusunun en önemli özelliklerinden biri hareket kabiliyeti ve direncidir, savaş boyunca askerlerin sağlık ve gıda ihtiyaçları en üst dereceden karşılanacak şekilde ayarlanır, bu sebeple güç kaybetmez hiçbir zaman. İşte Vercingetorix bu gerçekleri birinci elden tecrübe edecektir.

İçinde bulunduğu bu zorlukları daha da zor hale getiren ise karşısındaki mevkidaşıdır, yani Jül Sezar.

Circumvallation Taktiği

Hiç beklenmedik bir hamle yapar Sezar, arazideki ağaçların kesilmesini ve kereste haline getirilmesini emreder. Bu keresteler ile kalenin etrafına surlar örer adeta, 18 kilometre uzunluğundaki bu sur ile çepeçevre sarar Alesia kalesini. Böylece Galya ordusunun yarma girişimleri sonuçsuz kalacak, Roma ordusuna ulaşamadan hepsi yok edilebilecektir.

Halkı açlığın pençesine düşen Vercingetorix kadın ve çocukları kaleden göndermeye karar verir, Sezar'ın masumların geçişine izin vereceğini böylece dışarıdan destek de isteyebileceğini düşünür, ancak beklediği gibi olmaz. Sezar bu insanların geçişine izin vermez. Kadınları ve çocuklarının bu iki duvar arasındaki çimlerde açlık içinde telef oluşunu izletir Galyalılara. Kaleye psikolojik olarak en güçlü darbeyi vurmuştur. Mesajı açıktır Sezar'ın, "Ya teslim olacak ve Roma'ya biat edeceksiniz ya da öleceksiniz!"

Bu umutsuzluk kaleyi baştan sonra hakimiyeti altına alır, Roma'dan daha büyük bir tehlike varsa Vercingetorix için, o da komutanlarının teslim olmasıdır, kale atmosferi artık çok daha karanlıktır.

Vercingetorix ara ara bu surları yarma girişimlerinde bulunmayı sürdürür ve en sonunda surların henüz tamamlanmamış bir kısmından geçmeyi başarır küçük bir birlik. Bu bir tek anlama gelmektedir, Galyalılar destek çağıracaktır.

Sezar paniğe kapılmaz ve aynı emri tekrarlar, bu defa dış saldırılara karşı bir duvar örülecek, böylece gelecek olan destek bu duvara çarpacak ve etkisiz hale gelecektir. Circumvallation taktiğini hem saldırı hem de savunma için kullanacaktır.

Commius Önderliğinde Gelen Destek

Bu zor zamanlarda beklenen destek gelir, Commius komutasındaki Galya birlikleri dış duvardan Roma birliklerine karşı saldırıya geçerken, bunu gören Vercingetorix de iç duvara saldırı emri verir, eş zamanlı bu saldırı da başarısız olur, Roma lejyonları saldırıları kolaylıkla geri püskürtür.

Ancak her ne kadar mükemmel bir disipline ve lojistiğe sahip olsa da, Roma ordusu da zorlanmaya başlar, nihayetinde artık onlar da kuşatma altındadır.

2 ekim gecesi Arvernili Vercassivellaunos tarafından, Sezarın inşa ettiği dış surlarda tespit edilen zayıf noktaya karşı 60.000 kişilik bir ordu ile hücuma geçer Galyalılar. Her ne hikmetse bu saldırıları hem Alesia hem de dış destek birlikleri aynı zamanda yapmayı başarırlar her defasında, belki de Sezar'ın gözden kaçırdığı bir haberleşme yöntemleri vardır, kim bilir.

Bu defa başarılı olurlar, Roma ordusu zor durumda kalır. Öyleki Jül Sezar atına atlar ve savunma birliklerini tek tek dolaşarak askerlerine moral vermeye başlar, komutan bizzat savaş alanındadır.

İşlerin kötüye gittiğini anlayınca da en beklenmedik hareketlerinden birini yapar Sezar. Süvari birliklerini yanına alır, surların dışına çıkar ve 60.000 kişilik destek ordusuna arkadan saldırı gerçekleştirir, saldırıda bizzat göğüs göğüse çarpışır.

Bu savaşın kaderini değiştiren anlardan biridir. Komutanlarını korumak için canla başla mücadele etmeye başlar Romalı lejyonerler, tarihte eşine az rastlanır bir özveri ile yapılan bu savunma neticesinde Galya ordusu geri çekilmeye başlar. Elbette zaten düzensiz olan Galya ordusu nizami şekilde geri çekilemez, kargaşadır yaşanan. Romalılar çoğunu kılıçtan geçirir kaçanların. Sağ kalanlar artık tehdit oluşturmayacak bir boyuttadır. Öyle ki Sezar kitabında sağ kalan Galyalıların hayatlarını Romalı askerlerin bitkinliğine borçlu olduğunu belirtir.

Vercingetorix mağlup olduğunu anlamıştır artık. Halkının karşısına geçer ve iki seçenek sunar.

"Beni ya siz öldürün ya da bunu yapması için Sezar'a teslim olmama izin verin."

Başarıya ulaşamamış olsa da, elindeki imkanlar ölçüsünde kahramanca savaşmıştır büyük komutan, halkı da farkındadır bunun, böyle bir şeyi asla yapmayacaklardır.

Vercingetorix'in Teslim Oluşu

Bir elçi gönderir Sezar'a, teslim olacağını ve Sezar'ın halkına bir zarar gelmesine izin vermeyeceğine inandığını bildirir. Kabul eder Sezar ve silahsız şekilde teslim alır Vercingetorix'i, idam edilmek üzere Roma'ya götürür.

Bu günden sonra Jül Sezar Galya Fatihi olarak anılacaktır.

İşte böylece tarihin gördüğü en büyük komutanlardan biri olan Jül Sezar ve dehasının adeta ete kemiğe büründüğü Alesia Kuşatmasına değinmiş olduk. Umarım beğenmişsinizdir. Elimden geldiğince kısa tutmaya çalıştım, malum en çok eleştirilen noktam sanırım uzun yazılarım. Okuyan yüreklerinize sağlık, sağlıcakla kalın.

#felfire

#kültürsanat

#alesiakusatmasi

Kaynaklar:

https://www.britannica.com/event/Battle-of-Alesia-52-BCE

https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Alesia

https://www.worldhistory.org/article/1734/battle-of-alesia/

https://www.cs.mcgill.ca/~rwest/wikispeedia/wpcd/wp/b/Battle_of_Alesia.htm