Eve Ekmek Götürebilmek İçin Dünyanın Yükünü Sırtına Alan Adam: ATLAS

Bildiğimiz Atlas Okyanusu, Atlas Dağları, haritalar, mimari ve heykeller, omurlar ve efsanevi adaların tümü, antik Yunan mitindeki diğer tüm karakterlerden daha geniş bir yelpazede ortaya çıkan titan olan Atlas ile birbirine bağlıdır.

Atlas gökyüzünü tutuyorsa "Atlas neyin üzerinde duruyor?" yorumlayalım, beyin yakalım biraz haha.😂

Yunan Mitolojisindeki Gerçek Atlas

Ne yazık ki, Yunan mitolojisinde Atlas'ın dünyayı ayakta tutması fikri yaygın bir şekilde öne çıksa da, bu kavram hiçbir klasik Yunan veya Roma kaynağında hiçbir temeli olmayan tamamen modern bir kavramdır. Eski Yunanlılar, Atlas'ı Dünya'yı tutan biri olarak asla düşünmediler. Bunun yerine Atlas'ı tamamen farklı bir gök cismi tutuyor olarak tasavvur ettiler; onu gökyüzünü tutarken tasavvur ettiler.

Arkaik Dönemde (yaklaşık MÖ 800 – 510), eski Yunanlılar genellikle Dünya'yı düz bir yüzey ve gökyüzünü Dünya'yı kaplayan devasa bir kubbe olarak tasavvur ettiler. (Ne kadar çok tasavvur ettiler dedim haha ama kelime bulamadım başka üzgünüm.) Dünyanın gökyüzünün kubbesiyle birleştiği tüm noktalarda, gökyüzünün dağlar tarafından tutulduğuna inanıyorlardı - Titan Atlas tarafından tutulduğu uzak batı hariç. Atlas'ın neden gökyüzünü tutmaya mahkûm edildiğinin hikayesi uzun ve karmaşık ama ben burada size kısa bir özetini vereceğim.

MÖ sekizinci yüzyılda Boiotian şairi Askre'li Hesiodos tarafından Theogonia adlı şiirinde kaydedilen Yunan mitolojisinden bir hikayeye göre, daktili heksametrede oluşan tanrıların kökenlerinin bir açıklaması olan Atlas, Tanrıların eski neslinin bir üyesiydi. Titanların hükümdarı Kronos'tu. Sonunda, en küçük oğlu Zeus tarafından yönetilen Kronos'un çocukları, onu devirmek için ayağa kalktı. Bu, Zeus, kardeşleri ve müttefiklerinin Kronos ve müttefiklerine karşı savaştığı Titanomachia olarak bilinen bir savaşla sonuçlandı.

Tüm Titanlar taraf seçmek zorunda kaldı. Atlas'ın kardeşleri Prometheus ve Epimetheus gibi bazıları Zeus'un yanında yer aldı. Atlas dahil diğerleri Kronos'un yanında yer aldı. Sonunda Zeus ve kardeşleri savaşı kazandı ve Titanları yendi. Zeus kendini kozmosun hükümdarı ilan etti ve Kronos'un tarafını tutmasının cezası olarak Atlas'ı ağır bir cezaya çarptırdı. Hesiodos, Theogonia adlı şiirinin 517'den 520'ye kadar olan satırlarında Atlas'ın cezasını anlatır. Hugh G. Evelyn-White tarafından İngilizce'ye çevrildiği şekliyle çok önemli pasaj. Ben Türkçe halini yazıyorum:

“Ve Atlas, sert bir kısıtlamayla, geniş göğü, yorulmaz başı ve kollarıyla, dünyanın sınırlarında, berrak sesli Hesperides'in önünde ayakta tutar; Bu çok bilge Zeus için ona atandı. ”

Başka bir deyişle Hesiodos'a göre Atlas, gökyüzünü tutarak uzak batıda durmaktadır.

Daha sonraki Klasik Dönemde (510 - 323 MÖ), Yunanlılar Dünya'nın bir küre olduğunu fark ettiler. Dünya'nın bir küre olduğunu ilk öğreten kişinin tam olarak kim olduğu belli değil. Bazı antik yazarlar Samoslu Pisagor'u (MÖ 570 - 495 civarı yaşamış) ilk olarak kabul ederler, ancak bu atıf, yanlış bir şekilde Pisagor tarafından yazıldığı iddia edilen sahte bir şiirin sonucu olarak ortaya çıkmış gibi görünmektedir. Diğer antik kaynaklar, Elea'lı Parmenides'in Dünya'nın küreselliğini öğreten ilk kişi olduğuna inanır.

Her halükarda, fikrin nasıl ortaya çıktığına bakılmaksızın, MÖ beşinci yüzyılın sonunda, Yunan dünyasında eğitim görmüş hemen hemen herkes Dünya'nın bir küre olduğunu biliyordu. Sonuç olarak, Yunanlılar daha önce bir kubbe olarak hayal ettikleri gökyüzünü, Dünya'yı çevreleyen bir küre olarak da tasavvur etmeye başladılar. Böylece Atlas'ın klasik tasvirlerinde omuzlarında gök küresini tutarken gösterilir.

Ancak sonunda, Rönesans sırasında, insanlar Atlas'ın tuttuğu küreyi klasik heykellerle Dünya ile karıştırmaya başladılar. Böylece, Atlas'ın Dünya'yı tutması gerektiği yanılgısı ortaya çıktı. Sonunda, bazı insanlar Atlas'ı Dünya'yı tutuyormuş gibi göstermeye başladı. Örneğin, Atlas'ın göksel olandan ziyade karasal küreyi tuttuğunu gösteren bazı modern heykeller:

Sonuç

Antik Yunanlılar Titan Atlas'ı, Titanomachia sırasında Kronos'un yanında yer almanın cezası olarak uzak batıda gökyüzünü yukarı kaldırıyor olarak tasavvur ettiler. Atlas'ın Dünya'yı tuttuğunun düşünüldüğü modern yanılgısı, Atlas'ın gök küresini tutarken tasvir eden klasik heykellerinin yanlış yorumlanmasından kaynaklanmaktadır. İnsanlar bu heykellere baktılar ve Atlas'ın Dünya'yı tutarken gösterildiği küreyi yanlış anladılar.

Nihayetinde, mitler ve hikayelerin değişmesine izin verildi. Atlas'ın çağdaş tasvirler uğruna Dünya'yı tuttuğunu hayal etmek istiyorsak, bunu yapmamıza da izin verildi. Bununla birlikte, bunun modern bir tasvir olduğunu ve eski Yunanlıların onu asla böyle tasavvur etmediğini hatırlamalıyız.

Dolayısıyla, büyük ve ağır bir şeyi tutan bir erkek figürünü temsil eden bir heykel veya resim görürseniz, muhtemelen gökyüzünü tutmaya zorlanan ve adı bugün coğrafya, mimari ve daha pek çok alanda kullanılan titan Atlas'tır.

Bu arada bize ateş getirmek için ''ateş çalan'' Prometheus'umuz, Atlas'ın kardeşidir. Onu da merak ederseniz buyrun. “Ateşin Var mı?” Sorusuna “Kullanmıyorum.” Diyemeyecek Titan: PROMETHEUS

tasavvur etmek: zihinde canlandırmak (yazımda fazla geçtiği için kafanız karışmasın diye ekledim.)😆

#istekbence #serein