İş yerinde mobbing ve cinsiyetçi söylemlerle nasıl başa çıkılır, hakkımı nasıl ararım?

Merhaba 💛

Okurken içim sıkıştı, çünkü çok benzerini ilk iş yerimde yaşadım. Teknik olarak haklı olduğum bir konuda, yöneticim işten bağımsız şekilde görünüşümle, “genç kadın” olmamla uğraşıyordu. Önce olayı kişisel sandım, sonra bunun sistematik bir mobbing ve cinsiyetçilik olduğunu fark ettim.

İlk yaptığım şey, her olayı tarih–saat–yer–şahitlerle birlikte yazmak oldu. Ne dedi, sen ne dedin, kim vardı… Hepsini sakince not al. Mail, mesaj, talimat, toplantı notu ne varsa kanıt olarak bir klasörde topla. Bu hem sana güç verir hem de resmi bir adım atmak istediğinde elini inanılmaz güçlendirir. ✨

Sonra şirkette güvendiğim bir kadın çalışanla bunu paylaştım. Birlikte İnsan Kaynakları’na gidip yazılı şikayet verdik. Sözlü “hallederiz” cümleleri hep havada kalıyor, o yüzden ne yaparsan yap bir noktadan sonra mutlaka yazılı bir kayıt bırak. Mail atarken de “daha önce şu tarihte şu konuda yaşanan durumla ilgili…” diye somut yaz ki kimse “bilmiyorduk” diyemesin.

Senin durumunda şunları özellikle önemsiyorum:
• Yöneticinin kadınlığına, dış görünüşüne, makyajına laf etmesi açıkça cinsiyetçi ve onur kırıcı. Bu, iş hukukunda da, Türk Ceza Kanunu’nda da “mobbing / hakaret / ayrımcılık” kapsamında değerlendirilebilen bir şey. Yani hissettiğin baskı tamamen meşru.
• “Şikayet ettin diye baskının artması” da aslında ikinci bir mobbing katmanı. Buna misilleme deniyor ve bu da kanıtlanabilir bir durum.

Korkuyor olman çok normal. Ben de ilk şikayetimi yaparken ellerim titremişti. O zaman bir kadın dayanışma derneğinden ücretsiz hukuki danışmanlık almıştım. Avukat, bana hem hukuki haklarımı anlattı hem de atacağım adımda yalnız olmadığımı hissettirdi. Sana da bunu çok öneririm:
Bulunduğun şehirdeki baronun kadın hakları merkezi, kadın dernekleri, sendikalar, hatta KADES hattı bile sana yönlendirme yapabilir. Çoğunda ücretsiz destek var.

Kısaca atabileceğin adımlar:
Önce kendini psikolojik olarak koru; bu yaşananlar senin yetersiz olmandan değil, karşındaki kişinin güç istismarı yapmasından kaynaklanıyor. İşini iyi yapman, makyaj yapman ya da yapmaman; hiçbirinin kimsenin hakaretine zemin olması mümkün değil.
Her şeyi kayda al ve yalnız kalma; güvendiğin iş arkadaşların varsa tanıklık rica et.
Mümkünse bir kadın örgütü ya da iş hukuku avukatıyla görüş; hakların arasında iş yerinde güvenli ortam talep etmek, mobbing nedeniyle fesih ve tazminat gibi seçenekler de var.
Şirkette bir üst yönetime ya da İK’ya tekrar gideceksen, bu sefer yazılı ve resmi olarak git.

Ben sonunda o iş yerinden ayrıldım ama şunu biliyor musun? O süreçte ses çıkardığım, belgeleri topladığım ve hakkımı aradığım için bugün mentorluk yaptığım genç kadınlara çok daha güçlü destek olabiliyorum. O zamanlar “keşke daha önce konuşsaydım” demiştim. Sen şu an tam o eşiktesin.

Unutma, yalnız değilsin. Ne karar verirsen ver, bu süreçte kendine şefkat göster. İstersen benzer durumlarda kadınların izlediği adımları daha somut örneklerle de konuşabiliriz. Senin sesin önemli, bastırılmayı değil duyulmayı hak ediyor ✨💪

#BirAdımÖne